پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,524 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,948,534 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,102,050 |
جایگاه عربگرایی در مواجهه تفسیری با قرآن کریم در دوره معاصر؛ مورد مطالعه امین الخولی، نصر حامد ابوزید و محمد ارکون | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| دوره 15، شماره 3، مهر 1404، صفحه 131-150 اصل مقاله (697.93 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.352667.1577 | ||
| نویسندگان | ||
| مسلم طاهری کل کشوندی* 1؛ زهرا السادات کشاورز2 | ||
| 1استادیار دانشکده الهیات دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دکتری تاریخ تشیع دانشگاه اصفهان، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| قاله حاضر درصدد بررسی «جایگاه عربگرایی در مواجهه تفسیری با قرآن کریم در فکر معاصر اسلامی» با تمرکز بر سه اندیشمند عرب در این زمینه است. روش تحقیق به شیوۀ توصیفی - تحلیلی خواهد بود. رویکرد ادبی به تفسیر قرآن یکی از پرنفوذترین جریانهای فکری در فکر معاصر عربی به پیشگامی اندیشمندانی نظیر محمد عبده، طه حسین، امین الخولی، شکری محمد عیاد، بنت الشاطی و شاگردان آنها نظیر محمد احمد خلف الله، مهدی علّام و نصر حامد ابوزید است. مهمترین ادعای این جریان، آن است که قرآن، عظیمترین اثر ادبی است که زبان عربی را جاودانه ساخته، ازاینرو نباید نخستین و مهمترین غرض تفسیر قرآن را فهم، هدایت و رحمت الهی نسبت به بشر تلقی کرد، بلکه قرآن را باید بهمثابه یک امر فرهنگی (The Cultural) شناخت. این رویکرد، قرآن کریم را از یک کتاب وحیانی که همواره در تمدن اسلامی بهعنوان راهنمای فعّالی در تحقق ظرفیتهای الهی انسان شناخته میشد، به ابژهای برای مطالعه خصلتهای فرهنگی تمدنی نظیر تمدن عربی - اسلامی تقلیل داده و چنین مینمایاند که مطالعه این کتاب الهی مسئلهای ایمانی نیست و هر عرب زبان و یا علاقهمند به زبان عربی لازم است به مطالعه ادبی این کتاب بزرگ عربی روی آورد و پس از آن، هر کس برای هر مقصودی که دارد میتواند به قرآن مراجعه و مقصود خود را دنبال کند. مسئله اصلی در مقاله آن است که مکانت خصلتهای فرهنگی «عروبة» (عربگرایی) در مواجهه تفسیری با قرآن کریم را مورد تأمل قرار دهد و با اِعمال ارزیابی انتقادی، پیامدهای چنین رویکردی را بررسی نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امین الخولی؛ تفسیر قرآن؛ رویکرد ادبی؛ زبان عربی؛ محمد ارکون؛ نصر حامد ابوزید | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
آقایی، محمدرضا (1388) «جستاری در جریان شناسی تفسیر معاصر با تأکید بر دیدگاه محمد احمد خلف الله»،پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کریم، شماره 5، صص 121 تا 136.
ابن خلدون، عبدالرحمن (1988). مقدمه تاریخ ابن خلدون، بیروت: دارالفکر.
ابن عاشور أ. صلیحة. (بیتا). الخطاب القرآنی والمناهج الحدیثة فی تحلیله دراسة نقدیة، مندرج فی «أعمال الملتقی الدولی الثالث فی تحلیل الخطاب جامعة قاصدی مرباح ورقلة»، الجزایر: جامعة ورقلة.
ابوزید، نصر حامد (1376). «تاریخمندی امر پوشیده و مبهم»، ترجمهی محمدتقی کرمی، نقد و نظر، شماره 12.
ابوزید، نصر حامد (1983)، فلسفة التأویل: دراسة فی تأویل القرآن عند محیی الدین بن عربی، بیروت: دار التنویر للطباعة والنشر، الطبعة: الأولی.
ابوزید، نصر حامد (1992)، الخطاب الدینی، رؤیة نقدیة نحو انتاج وعی علمی بدلالة النصوص الدینیة، بغداد: دارالمنتخب العربی.
ابوزید، نصر حامد (1995)، النص، السلطة، الحقیقة، (الفکر الدینی بین إدارة المعرفة وإرادة الهیمنة)، بیروت، المرکز الثقافی العربی، الطبعة: الأولی.
ابوزید، نصر حامد (2000)، مفهوم النص دراسة فی علوم القرآن، الناشر: بیروت، المرکز الثقافی العربی، الطبعة: الخامسة.
ابوزید، نصر حامد (2008 الف)، إشکالیات القراءة وآلیات التأویل، ط 8، بیروت: المرکز الثقافی العربی.
ابوزید، نصر حامد (2008ب)، الخطاب والتأویل (سلطة السیاسة وسلطة النص). بیروت: المرکز الثقافی العربی/ المغرب: الدار البیضاء، الطبعة: الثالثة.
ابوزید، نصر حامد (2010)، التجدید والتحریم والتأویل بین المعرفة العلمیة والخوف من التکفیر، بیروت: المرکز الثقافی العربی/ المغرب: الدار البیضاء، الطبعة: الأولی.
ابوزید، نصر حامد (2015)، صوت المنفی من الإسلام، تعریب: نهی هندی، القاهرة: الکتب خان للنشر والتوزیع، الطبعة: الأولی.
ارکون، محمد (1386). قرآن را چگونه بخوانیم، ترجمه و ویرایش، سید علی آقایی، مجلۀ خردنامه، ش 21.
ارکون، محمد (1995). من فیصل التفرقة الی فصل المقال: أین هو الفکر الإسلامی المعاصر؟، مترجم، هاشم صالح.
ارکون، محمد (1996 الف). تاریخیة الفکر العربی الإسلامی، مترجم، هاشم صالح، بیروت: مرکز الانماء القومی و المرکز الثقافی العربی.
ارکون، محمد (1996 ب). نافذة علی الإسلام، مترجم صیاح الجهیم، بیروت: دار عطیة للنشر.
ارکون، محمد (2005). القرآن من التفسیر الموروث الی تحلیل الخطاب الدینی، بیروت: دار الطلیعة للطباعة و النشر.
ارکون، محمد (2007). الفکر الإسلامی نقد و اجتهاد، مترجم، هااشم صالح، بیروت: دار الساقی.
ارکون، محمد. (2009). نحو نقد العقل الإسلامی، مترجم: هاشم صالح، بیروت: دار الطلیعة للطباعة والنشر.
ارکون، محمد. (بیتا). قضایا فی نقد العقل الدینی: کیف نفهم الاسلام الیوم؟، مترجم، هاشم صالح، بیروت: دار الطلیعة للطباعة والنشر.
اصغری، جواد. (1402). زبان عربی؛ قرآن و هویت، تهران: ایشتار.
برهومة، موسی. (2013). الناطقون بلسان السماء، بیروت و المغرب: المرکز الثقافی العربی و الدار البیضاء.
پارسانیا، حمید (1392) نظریه و فرهنگ: «روششناسی بنیادین تکوین نظریههای علمی»، راهبرد فرهنگ، شماره بیست و سوم، پاییز.
جندی، انور (1971م)، المساجلات و المعارک الادبیة، قاهره: مکتبة الأنجلو المصریة.
حجتی، سید محمدباقر.(1355). «مقدمه ای بر نگارش قرآن در زمان پیامبر اسلام (ص)»، معارف اسلامی (سازمان اوقاف)، شماره 26.
خلف الله، محمد احمد (1999). الفن القصصی فی القرآن الکریم، تحلیل خلیل عبدالکریم، القاهرة: سینا للنشر.
خوشمنش، ابوالفضل (1398). زبان قرآن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
الخولی، امین (1933) «تفسیر»، دائرة المعارف الإسلامیة، ج 9، بیروت: دارالفکر.
الخولی، امین (1936). «بل هی ثورات علی علوم البلاغیة» الهلال، رقم العدد 5.
الخولی، امین (1949) التفسیر: معالم حیاته، منهجه الیوم، قاهرة: الهیة المصریة العامة للکتاب.
الخولی، امین (1952) مناهج تجدید فی النحو والبلاغة والتفسیر والأدب، قاهرة: الهیة المصریة العامة للکتاب.
الخولی، امین (1960). «صحتنا الأدبیة محتاجة للفحص»، مجلة العربی، مارس.
الخولی، امین (1963 الف) «فی سبیل المنهج.. مفاهیم مهزورة»، المجلة، رقم العدد: 83، تاریخ الإصدار:1 نوفمبر.
الخولی، امین (1963 ب) «تراثنا بین الوفاء والجحود والارتجال والتخطیط والتبدد والتجمیع»، المجلة، رقم العدد: 81، تاریخ الإصدار:1 سبتمبر.
الخولی، امین (1965) «القرآن والمفاهیم المثالیة للاشتراکیة»، الأقلام. رقم العدد: 8، تاریخ الإصدار:1 أغسطس.
الخولی، امین (1967) «أدبنا الآن یمثلنا وما الأدب إلا صورة الحیاة»، الهلال، رقم العدد: 12، تاریخ الإصدار:1 دیسمبر.
رشیدرضا، محمد (1954) تفسیر القرآن الحکیم، المشتهر باسم تفسیر المنار، ج1، قاهره: دارالمنار.
شاکر، محمدکاظم و نانسی ساکی (1393) «بنت الشاطی وساماندهی تفسیر ادبی»، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، شماره 24، صص 83 تا 108.
طیب حسینی، سید محمود (1387) «امین خولی و مؤلفههای تفسیر ادبی» نشریه مشکوة، شماره 99، تابستان 1387.
عبدالرحمن، طه. (2006). روح الحداثة المدخل إلی تأسیس الحداثة الإسلامیة، الدار البیضاء: المرکز الثقافی العربی.
فاضل سعدی، احمد. (2012). القراءة الارکونیة للقرآن: دراسة النقدیة، بیروت: مرکز الحضارة لتنمیة الفکر الإسلامی،.
قاسمپور، محسن و اعظم پویازاده و محدثه ایمانی (1396) «بازنگری مبانی و روش تفسیر ادبی معاصر از منظر امین خولی»، نشریه آموزههای قرآنی، بهار و تابستان، شماره 25.
قائمی نیا، علیرضا (1393) بیولوژی نص نشانهشناسی و تفسیر قرآن، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
کرمانی، نوید (1399) زبان بهمثابه معجزه؛ قرآن متن اصلی فرهنگ عربی، ترجمه ملیحه احسانی نیک و لیلا ذوالقدری، تهران: نشر کرگدن.
کریمینیا، مرتضی (1384) «امین خولی و بنیادگذاری مکتب ادبی در تفسیر»، نشریه جستارهای فلسفی، شماره 6، زمستان 1384.
موسوی مقدم، محمد و جنان امیدوار (1388) «روششناسی تفسیر ادبی-تاریخی قرآن در دوره معاصر»، پژوهش دینی، شماره نوزدهم، پاییز و زمستان. صص 117 تا 130.
Ahmad, A.A., Alawi, N.M. (2024) Arabic as a Language of Revelation: A Reading into Quranic Verses. Dirasat: Human and Social Sciences.Volume 51, Issue 4, Pages 425 – 434. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 355 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 167 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب