| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,159 |
| تعداد مقالات | 76,976 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,422,969 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 117,137,435 |
شگردهای بلاغی اقناع مخاطب در منشآت فرهادمیرزا | ||
| ادب فارسی | ||
| دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 35، شهریور 1404، صفحه 99-120 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2025.396406.2314 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه آقابابایی* 1؛ امیرحسین جمالی2 | ||
| 1دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 2علامه طباطبائی | ||
| چکیده | ||
| زبان یکی از ابزارهای برقراری ارتباط میان انسانهاست که به شیوههای گوناگونی ازجمله آثار مکتوب و شفاهی بیان میگردد. اقناع مخاطب ازطریق زبان تلاشی است که نویسنده با فرستادن پیغام و استفاده از شیوههای بلاغی تاثیرگذار انجام میدهد. نویسندگان در متون ادبی و تاریخی مختلفی با بهرهگیری از ابزارهای مختلفی مانند اشعار و احادیث، موسیقی کلام، هشدار و اندرز، تعظیم و اکرام و اغراق بستهبه بافت متن سعی در اقناع مخاطب خود دارند. فرهادمیرزا معتمدالدوله در دوران پادشاهی ناصرالدینشاه قاجار از جمله ادیبان و صاحبمنصبانی است که در عمدۀ آثار خود از جمله نامههایش به بزرگان و اشخاص برجستۀ معاصر از ابزارهای بلاغی متعددی برای تأثیر بر مخاطبان خود استفاده کرده است. منشآت او شامل 47 نامۀ تاریخی و ادبی به سبک فنی و گاهی ساده است که دارای مضامین متعددی چون بازنمایی وقایع و رخدادها، گزارش اداری ایالات، گله و شکایت و خواسته و طلب است. نویسنده در این نامهها بر اساس بافت نامه و نوع مخاطب، مقام و میزان قدرت او از مؤلفههای بلاغی متفاوتی استفاده کرده است. در این پژوهش، 47 نامه با روش کیفی و کمی بررسی شده است. ازجمله نتایج این پژوهش این است که کاربرد شگرد «تضمین به اشعار و متون مقدس» با بیشترین بسامد در تمام بافت نامهها، بهویژه در نامههای سیاسی و خطاب به بزرگان، نشان از تلاش نویسنده برای تولید اقتدار بلاغی از طریق بینامتنیت دارد. همچنین، بسامد بالای اندرزها و هشدارهای ثانویه در نامههای سیاسی، حاکی از راهبردهای غیرمستقیم اقناع در بستر قدرت است. د | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقناع مخاطب؛ شگردهای بلاغی؛ فرهادمیرزا؛ قاجار؛ منشآت | ||
| مراجع | ||
|
منابع
قرآن کریم
آرینپور، یحیی (1372). از صبا تا نیما. جلد اول. تهران: زوّار.
ابنخلدون، عبدالرحمنبن محمد (1391). مقدمۀ ابن خلدون. ترجمۀ محمدپروین گنابادی. تهران: علمی و فرنگی.
ارسطو (1392). خطابه. ترجمۀ اسماعیل سعادت. تهران: هرمس.
ایشانی، طاهره (1402). «شگردهای بلاغی در سوانحالافکار (مکاتبات) رشیدی». فصلنامۀ علمی پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارۀ68. صص 25-66.
پارسا، سیداحمد و سعیدیمقدم، محمد (1396). «سبک اقناعی نظامی در بیان مضامین تعلیمی با تکیه بر قصاید». پژوهشنامۀ ادبیات تعلیمی. سال9. شمارۀ 35. صص23-50.
ثواقب، جهانبخش و مظفری، پرستو (1395). «چرایی حکومت فرهادمیرزا معتمدالدوله بر کردستان و پیامدهای آن (1284تا1291ق/1867تا1874م)». فصلنامۀ پژوهشهای تاریخی. معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان. سال 53. دورۀ جدید. سال نهم. صص227-255.
جعفریان، زهرا و اسکویی، نرگس (1400). «سبکشناسی انتقادی آثارالوزراء». مجلۀ علمی مطالعات زبانی و بلاغی. شماره 22. صص 136-109.
جهانگرد، فرانک (1390). «رویکرد انتقادی؛ مبنای دگردیسی انواع نثر ادبی در عصر قاجار». فصلنامۀ علمی-پژوهشی نقد ادبی. سال4. شمارۀ 15. صص61-86.
حاجیآقابابایی، محمدرضا (1401). گونهشناسی نثر فارسی در عصر قاجار. تهران: انتشارات مهراندیش.
حافظ، شمسالدین محمد (1380). حافظنامه. دوجلد. بهاءالدین. چاپ دوازدهم. تهران: علمی و فرهنگی.
حیدرینیا، هادی و لاری پورهرات، نوشین و پاکسرشت، خدیجه (1396). «سیر تکاملی منشآت در ادبیات فارسی». نهمین همایش ملی پژوهشهای زبان و ادبیات فارسی.
سعدیشیرازی، مصلحالدین (1372). بوستان. به تصحیح محمدعلی فروغی. چاپ چهارم. تهران: ققنوس.
شاکر، مینا (1397). «اقناع مخاطب در حدیقۀ سنایی با احتجاج به آیات و احادیث». مجلۀ تاریخ ادبیات. دورۀ 11. شمارۀ 1. 112-83.
شمیسا، سیروس (1394). معانی. تهران: میترا.
عبیدینیا، محمدامیر و عبدالعلیپور، شعله (1395). «تأملی در منشآت جامی». یازدهمین گردهمایی بینالمللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی. دانشگاه گیلان.
غلامرضایی، محمد (1398). سبکشناسی تفصیلی نثر فارسی. چاپ اول. تهران: انتشارات سمت.
فتوحی رودمعجنی، محمود (1391). سبکشناسی، نظریهها، رویکردها و روشها. چاپ اول. تهران: انتشارات علمی.
فقیه ملکمرزبان، نسرین و صابری تبریزی، زهرا (1397). «شیوههای اقناع خواننده در نفثهالمصدور». فصلنامۀ علمی-پژوهشی پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارۀ 50. صص 49-76.
مجد، امید و غلامیشعبانی، شفق (1397). «روشهای اقناع مخاطب در گلستان سعدی». دوفصلنامۀ زبان و ادبیات فارسی. سال27. شمارۀ28. صص179-193.
معتمدالدوله، فرهادمیرزا (1369). منشآت. به تصحیح غلامرضا طباطبایی. چ اوّل. تهران: علمی.
مؤذنی، علیمحمّد و احمدی، محمد (1393). «درآمدی بر جایگاه فرایند اقناع در فنّ خطابه و مطالعات ادبی». پژوهشنامۀ نقد ادبی و بلاغت. سال3. شمارۀ2. صص 93-11.
مولوی، جلالاالدین محمد (1398). مثنویمعنوی. تهران: اطلاعات.
میرآزادی، شیوا (1392). «بررسی شیوههای اقناع مخاطب و روشهای استدلالآوری در آثار سعدی». پایاننامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه لرستان. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. استاد راهنما: محمدرضا حسنی جلیلیان.
نواب صفا، اسماعیل (1363). شرححال فرهادمیرزا اعتمادالدوله. تهران: انتشارات زوّار.
References Quran Abidinia, Mohammadamir & Abdolalipour, Sho’le (2016). “A Reflection on Jami’s Monsha’at.” 11th International Conference on Promotion of Persian Language and Literature. University of Gilan. [in Persian]. Arianpur, Yahya (1993). Az Saba ta Nima, Vol. 1. Tehran: Zowar. [in Persian]. Aristotle. (2013). Rhetoric (Trans. Esmaeil Saadat). Tehran: Hermes Publishing. [in Persian]. Eshani, Tahereh (2023). “Rhetorical Techniques in Savanih al-Afkar (Correspondence of Rashidi).” Journal of Persian Language and Literature Research, No. 68, pp. 25–66. [in Persian]. Faghih Malek-Marzban, Nasrin & Saberi-Tabrizi, Zahra (2018). “Persuasion Techniques in Nafthat al-Masdur.” Persian Language and Literature Research Quarterly, No. 50, pp. 49–76. [in Persian]. Fotouhi Rudmajani, Mahmoud (2012). Stylistics: Theories, Approaches, and Methods. Tehran: Elmi Publications. [in Persian]. Gholamrezaei, Mohammad (2019). Detailed Stylistics of Persian Prose. Tehran: SAMT Publications. [in Persian]. Hafez, Shams al-Din Mohammad (2001). Hafez-Nameh, 2 vols., edited by Baha al-Din. 12th ed. Tehran: Elmi va Farhangi. [in Persian]. Hajji-Aqababaei, Mohammadreza (2022). Typology of Persian Prose in the Qajar Period. Tehran: Mehrandish Publications. [in Persian]. Heydari-Nia, Hadi; Laripour-Herat, Noushin; Paksaresht, Khadijeh (2017). “The Evolution of Monsha’at in Persian Literature.” 9th National Conference on Persian Language and Literature Research. [in Persian]. Ibn Khaldun, Abd al-Rahman ibn Muhammad (2012). Ibn Khaldun. Trans. Mohammad Parvin Gonabadi. Tehran: Elmi va Farhangi. [in Persian]. Jafarian, Zahra & Oskouei, Narges (2021). “Critical Stylistics of Asar al-Vozara.” Journal of Rhetorical and Linguistic Studies, No. 22, pp. 109–136. [in Persian]. Jahangard, Farank (2011). “Critical Approach as the Basis for the Transformation of Literary Prose in the Qajar Era.” Journal of Literary Criticism, Vol. 4, No. 15, pp. 61–86. [in Persian]. Majd, Omid & Gholami-Shabani, Shafagh (2018). “Methods of Audience Persuasion in Golestan of Saadi.” Persian Language and Literature Semiannual, Vol. 27, No. 28, pp. 179–193. [in Persian]. Mirazadi, Shiva (2013). “A Study of Persuasion Techniques and Argumentative Strategies in the Works of Saadi.” MA Thesis. Lorestan University, Faculty of Literature and Humanities. Advisor: Mohammadreza Hassani Jalilian. [in Persian]. Mo’tamedoddoleh, Farhad Mirza (1990). Monsha’at. Ed. Gholamreza Tabatabaei. 1st ed. Tehran: Elmi Publications. [in Persian]. Moezzeni, Ali-Mohammad & Ahmadi, Mohammad (2014). “An Introduction to the Role of Persuasion in Rhetoric and Literary Studies.” Journal of Literary Criticism and Rhetoric, Vol. 3, No. 2, pp. 11–93. [in Persian]. Molavi, Jalal al-Din Mohammad (2019). Masnavi Ma’navi. Tehran: Ettelaat. [in Persian]. Navab Safa, Esmail (1984). Biography of Farhad Mirza Mo’tamedoddoleh. Tehran: Zowar Publications. [in Persian]. Parsa, Seyyed Ahmad & Saeedi-Moghaddam, Mohammad (2017). “Nezami’s Persuasive Style in Didactic Themes (Focusing on Qasidas).” Journal of Didactic Literature Research, Vol. 9, No. 35, pp. 23–50. [in Persian]. Saadi Shirazi, Mosleh al-Din (1993). Bustan. Ed. Mohammad-Ali Foroughi. 4th ed. Tehran: Ghoghnoos. [in Persian]. Savaqeb, Jahanbakhsh & Mozaffari, Parastoo (2016). “Farhad Mirza Mo’tamedoddoleh’s Governance of Kurdistan and Its Consequences (1867–1874).” Historical Research Quarterly, Vol. 53, 9th Year, pp. 227–255. [in Persian]. Shaker, Mina (2018). “Audience Persuasion in Hadiqat al-Haqiqah through Argumentation with Verses and Hadiths.” Journal of Literary History, Vol. 11, No. 1, pp. 83–112. [in Persian]. Shamisa, Siros (2015). Ma’ani (Meanings). Tehran: Mitra Publications. [in Persian]. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 348 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 12 |
||