شگردهای بلاغی اقناع مخاطب در منشآت فرهادمیرزا | ||
| ادب فارسی | ||
| دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 35، شهریور 1404، صفحه 99-120 اصل مقاله (1.09 M) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2025.396406.2314 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه آقابابایی* 1؛ امیرحسین جمالی2 | ||
| 1دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 2علامه طباطبائی | ||
| چکیده | ||
| زبان یکی از ابزارهای برقراری ارتباط میان انسانهاست که به شیوههای گوناگونی ازجمله آثار مکتوب و شفاهی بیان میگردد. اقناع مخاطب ازطریق زبان تلاشی است که نویسنده با فرستادن پیغام و استفاده از شیوههای بلاغی تاثیرگذار انجام میدهد. نویسندگان در متون ادبی و تاریخی مختلفی با بهرهگیری از ابزارهای مختلفی مانند اشعار و احادیث، موسیقی کلام، هشدار و اندرز، تعظیم و اکرام و اغراق بستهبه بافت متن سعی در اقناع مخاطب خود دارند. فرهادمیرزا معتمدالدوله در دوران پادشاهی ناصرالدینشاه قاجار از جمله ادیبان و صاحبمنصبانی است که در عمدۀ آثار خود از جمله نامههایش به بزرگان و اشخاص برجستۀ معاصر از ابزارهای بلاغی متعددی برای تأثیر بر مخاطبان خود استفاده کرده است. منشآت او شامل 47 نامۀ تاریخی و ادبی به سبک فنی و گاهی ساده است که دارای مضامین متعددی چون بازنمایی وقایع و رخدادها، گزارش اداری ایالات، گله و شکایت و خواسته و طلب است. نویسنده در این نامهها بر اساس بافت نامه و نوع مخاطب، مقام و میزان قدرت او از مؤلفههای بلاغی متفاوتی استفاده کرده است. در این پژوهش، 47 نامه با روش کیفی و کمی بررسی شده است. ازجمله نتایج این پژوهش این است که کاربرد شگرد «تضمین به اشعار و متون مقدس» با بیشترین بسامد در تمام بافت نامهها، بهویژه در نامههای سیاسی و خطاب به بزرگان، نشان از تلاش نویسنده برای تولید اقتدار بلاغی از طریق بینامتنیت دارد. همچنین، بسامد بالای اندرزها و هشدارهای ثانویه در نامههای سیاسی، حاکی از راهبردهای غیرمستقیم اقناع در بستر قدرت است. د | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقناع مخاطب؛ شگردهای بلاغی؛ فرهادمیرزا؛ قاجار؛ منشآت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 612 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 233 |
||