حقابۀ زیستمحیطی تالابهای هامون از منظر حقوق بینالملل | ||
| فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران | ||
| دوره 55، شماره 4 - شماره پیاپی 44، زمستان 1404، صفحه 2635-2656 اصل مقاله (587.63 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jplsq.2024.378314.3556 | ||
| نویسندگان | ||
| مهناز رشیدی* 1؛ محمدحسین رمضانی قوامآبادی2 | ||
| 1استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه حقوق محیط زیست و بشر، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| طرحهای توسعهای متعدد افغانستان، از طریق انسداد و انحراف جریان رودخانههای حوضۀ آبریز هیرمند، به خشکی تالابهای هامون و نادیده گرفتن حقابۀ زیستمحیطی آن منجر شده است. حقابۀ محیط زیستی، مفهومی است که در معاهدات دوجانبه و چندجانبۀ لازمالاجرا میان ایران و افغانستان مطرح نشده است. سؤالی که این پژوهش در جستوجوی پاسخ به آن برآمده آن است که اصول و قواعد حقوق بینالملل چگونه دولت افغانستان را به تأمین حقابۀ محیط زیستی تالابهای هامون ملزم میکند؟ فرضیۀ پژوهش آن است که با گسترش رویکرد زیستبومی در مدیریت منابع آبی و توسعۀ حقوق بینالملل محیط زیست، اصول و قواعد معاهداتی و عرفی این شاخه از حقوق، تعهداتی را در زمینۀ حفظ پایداری زیستبومهای آبی بر دولتها تحمیل میکنند. نتایج مطالعات توصیفی- تحلیلی نگارندگان از طریق دادههای کتابخانهای، مؤید آن است که «حقابۀ» معینشده در معاهدۀ هیرمند، مفهوم حقابۀ محیط زیستی را در برنمیگیرد و در سایر رودخانههای حوضۀ آبریز هیرمند، معاهدهای دوجانبه میان ایران و افغانستان وجود ندارد. اما سایر اصول و قواعد معاهداتی و عرفی لازمالاجرای میان طرفین مانند اصل استفاده منصفانه و معقول، منع آسیب قابل توجه فرامرزی، پیشگیری و مراقبت مقتضی متضمن لزوم تأمین حقابۀ محیط زیستی برای حفظ و احیای تالابهای هامون است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تالابهای هامون؛ حقابۀ محیط زیستی؛ حقوق بینالملل؛ حوضۀ آبریز هیرمند؛ رویکرد زیستبومی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 507 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 359 |
||