پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 126 |
| تعداد شمارهها | 7,094 |
| تعداد مقالات | 76,237 |
| تعداد مشاهده مقاله | 151,693,093 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 113,798,989 |
واکاوی جامعهشناختی روایات صوفیان در تذکرة الاولیاء عطار | ||
| جامعه شناسی هنر و ادبیات | ||
| دوره 17، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 67-82 اصل مقاله (815.99 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsal.2025.368475.666287 | ||
| نویسنده | ||
| حکیمه دانشور* | ||
| دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| جامعه شناسی ادبیات، مطالعة علمی محتـوای اثـر ادبـی و ماهیت آن در پیوند با دیگر جنبههای زندگی اجتمـاعی اسـت. تذکرةالاولیا یکی از آثار بزرگ نثر فارسی است که روایات صوفیان یا شرح داستانهایی از زندگی شخصیتهای تاریخی مشایخ صوفیه است که میتواند بازتابی از گرایشهای فرهنگی، اجتماعی زمان نویسنده را نشان دهد. دورهای که عطار در آن میزیست هرچند دوران شکوفایی علم و ادب نام گرفت اما به سبب عوامل گوناگون ازجمله، کثرت حوادث، درگیریها، فقر، تعصبات مذهبی، حملات پیاپی به نیشابور و فساد سلاطین به یکی از دشوارترین و جانگدازترین دوران تاریخی مبدل شد. با سیر در تذکرة الاولیاء و در روایات مشایخ و تصویری که از آنها ارائه شده است، شرایط سیاسی، افتصادی و اجتماعی زمان عطار مجال ظهور یافتهاند، درواقع تصویری که او از مشایخ صوفیه ترسیم میکند، نقطه مقابل تباهیها و اختناق و فساد حاکم بر اجتماع روزگار عطار است. این پژوهش به شیوۀ کتابخانهای و با روش پژوهش توصیفی - تحلیلی به بررسی این تآثیر میپردازد تا به پیامها و پیامدهای این آثار و هم تأثیرپذیری و تأثیرگذاری آنها بر یکدیگر در فضای اجتماعی آن دوران پرداخته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اوضاع اجتماعی؛ تذکرةالاولیا؛ جامعه شناسی ادبیات؛ روایات صوفیان؛ عطار | ||
| مراجع | ||
|
ابوحامد کرمانی، افضل الدین.(1373). سلجوقیان و غز در کرمان. تهران: صفا.
ابونعیم، احمد بن عبدالله. (بیتا ). حلیه الاولیاء و طبقات الأصفیاء. محقق کمال یوسف حوت. قاهره: دار أم القری.
احمدی، بابک. (1391). چهار گزارش از تذکرةالاولیا. عطار. تهران: نشر مرکز.
اسکار،پیت .(1374). جامعه شناسی ادبیات. ترجمه مرتضی کتبی. تهران، سمت
بهار، محمد تقی. (1376). سبک شناسی. چاپ نهم. تهران: مجید.
بنداری اصفهانی، فتح ابن علی. (1336). تاریخ سلسلۀ سلجوقی. ترجمۀ محمد حسین جلیلی. تهران: فرهنگ ایران.
پیرنیا، حسن. اقبال آشتیانی، عباس. (1392). تاریخ کامل ایران. تهران: سما.
ترابینژاد، علیاکبر.(1383). جامعهشناسی ادبیات فارسی،تبریز: فروزش
جامى، عبد الرحمن بن احمد (بیتا). نفحات الأنس . مولوى، عبد الحمید. ناسولیسولیام کلکته: مطبعة لیسی.
جوینی، عطا الملک. ( 1367). تاریخ جهانگشا. تصحیح عبدالوهاب قزوینی. چاپ سوم. بامداد: تهران.
زرقانی، سیدمهدی.(1398).تاریخ ادبیات ایران و قلمرو زبان فارسی (1) با رویکرد ژانری،تهران: انتشارات فاطمی
زرینکوب، عبدالحسین. (1385). تصوف ایـرانی از منظر تاریخی آن. ترجمۀ مجدالدین کیوانی. چاپ دوم. تهران :سخن.
---------------- (1383). «تصوف و عرفان در اسلام» در مجموعۀ مـقالات پژوهـشی تاریخی و فرهنگی. تهران: وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی.
----------------(1391). صدای بال سیمرغ: دربارۀ زندگی و اندیشۀ عطار. چاپ ششم. تهران: سخن.
ستوده، هدایتالله. (1378).جامعهشناسی درادبیات فارسی. تهران: انتشارات آوای نور.
شفیعی کدکنی، محمد رضا. (1378). زبور فارسی: نگاهی به زندگی و غزل های عطار. تهران: نقش جهان.
شریفیان،مهدی.(1396). جامعهشناسی ادبیات صوفیه. چاپ دوم. همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
صارمی،سهیلا.(1382).سیمای جامعه در آثار عطار.تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
صفا، ذبیح الله. (1363). تاریخ ادبیات در ایران. ج2. تهران: فردوس.
عطار نیشابوری، فرید الدین. (1393). تذکرةالاولیا. محمد استعلامی. تهران: زوار.
-------------------. (1905 م). تذکرةالاولیا. به تصحیح رینولد الین نیکلسون. لیدن
------------------- .(1374). منطق الطیر، به اهتمام سید صادق گوهرین، تهران : علمی و فرهنگی.
------------------- (1355). خسرونامه. به تصحیح احمد سهیلى خوانسارى تهران: زوار
کیانی، محسن. (1369). تاریخ خانقاه در ایران. تهران : طهوری
گلدمن، لوسین.( 1376). کتاب جامعه، فرهنگ، ادبیات، ترجم محمد جعفر پوینده،تهران، نشر چشمه
لمبتن، آن ک.س .(1382). تداوم و تحول در تـاریخ مـیانه ایـران. ترجمه یعقوب آژند. چ دوم.تهران: نـی.
مطهرى، مرتضی. (1377). مجموعۀ آثار شهید مطهرى عرفان نظرى و عرفان عملى. تهران: صدار.
نفیسی، سعید.( (1384). زندگی نامه عطار. تهران: انتشارات اقبال نیشابوری.
نیشابوری، ظهیرالدین. (1322). سلجوقنامه. تهران: کلاله خاور.
تشکر، آذر.( 1397). «همراهی قصه و جامعه؛ بحثی در باب تحلیل جامعهشناختی اثر ادبی». جهان کتاب . شماره 355 و 356 . صص 17 تا 20
دانشور، حکیمه. تقوی، محمد.صالحینیا، مریم. (1395). «بررسی تطبیقی ابعاد شخصیت ذوالنون در سه تذکره ( طبقات الصوفیه، تذکرة الاولیاء و نفحات الانس)». سال هشتم. مجلۀ ادبیات عرفانی. شماره 15 صص 93 تا124
سالاری، مصطفی.(1397). «نقد جامعه شناختی سیمای محمود غزنوی در شعر عطار ». کاوشنامۀ زبان و ادب فارسی، سال نوزدهم. شماره 39. صص 247تا 370
فرخنیا، رحیم .حیدری، زهرا. (1390) «آستانههای پیوند و شناخت اجتماعی در منطق الطیر عطار نیشابوری». مجله جامعه شناسی هنر و ادبیات. سال سوم. شماره اول، صص 189 تا 217
مقدسی، مهناز.(1398). «قصّهها بازتاب تفکّر جامعهاند (مصاحبه با پروفسور روشن رحمانی و پروفسور اولریش مارزولف) ». مجله : پاژ . شماره 35، صص از 299 تا 327
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 263 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 155 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب