تحلیل و ارزیابی الگوهای تراکمی شهر هوشمند در شهر ارومیه مبتنی بر مؤلفههای زیستمحیطی | ||
| پژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری | ||
| مقاله 4، دوره 13، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 57-74 اصل مقاله (1.39 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jurbangeo.2025.391873.2048 | ||
| نویسندگان | ||
| فریدون نقیبی* ؛ رضا حسین زاده | ||
| گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| در مواجهه با چالشهای ناشی از گسترش بیضابطه شهری، این پژوهش با رویکردی یکپارچه و دادهمحور، به تحلیل رابطه میان الگوهای تراکم ساختمانی و شاخصهای زیستمحیطی در قالب الزامات شهر هوشمند در شهر ارومیه پرداخته است. هدف اصلی، تدوین الگویی علمی برای مدیریت بهینه تراکم و ارتقاء کیفیت زندگی شهری است. پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و چارچوبی چندسطحی انجام شده و از مدل چیدمان فضا (Space Syntax) در نرمافزار DepthmapX، تحلیلهای مکانی در محیط ArcMap، مدل Kernel Density و دادههای میدانی شامل برداشتهای فضایی و پرسشنامههای لیکرتی استفاده شده است. یافتهها نشان از وجود ناهماهنگی فضایی میان تراکمهای ساختمانی با خدمات عمومی، حملونقل و فضاهای سبز دارد. تحلیل نهایی نشان داد که تراکم ساختمانی ۵ طبقه با میانگین امتیاز ۸.۱۰ از ۱۰، بالاترین سطح سازگاری را با شدر مواجهه با چالشهای ناشی از گسترش بیضابطه شهری، این پژوهش با رویکردی یکپارچه و دادهمحور، به تحلیل رابطه میان الگوهای تراکم ساختمانی و شاخصهای زیستمحیطی در قالب الزامات شهر هوشمند در شهر ارومیه پرداخته است. هدف اصلی، تدوین الگویی علمی برای مدیریت بهینه تراکم و ارتقاء کیفیت زندگی شهری است. پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و چارچوبی چندسطحی انجامشده و از مدل چیدمان فضا (Space Syntax) در نرمافزار DepthmapX، تحلیلهای مکانی در محیط ArcMap، مدل Kernel Density و دادههای میدانی شامل برداشتهای فضایی و پرسشنامههای لیکرتی استفادهشده است. یافتهها نشان از وجود ناهماهنگی فضایی میان تراکمهای ساختمانی با خدمات عمومی، حملونقل و فضاهای سبز دارد. تحلیل نهایی نشان داد که تراکم ساختمانی ۵ طبقه با میانگین امتیاز 10/8 از ۱۰، بالاترین سطح سازگاری را با شاخصهای زیستمحیطی و شهر هوشمند داشته و در جایگاه نخست قرار میگیرد. پس از آن، تراکم ۶ طبقه با امتیاز 99/7 در رتبه دوم قرار دارد. این یافتهها حاکی از آن است که تراکمهای معقول و برنامهریزیشده میتوانند بدون خدشه به کیفیت زیستمحیطی، بستری برای ارتقاء زیستپذیری شهری فراهم کنند. نتیجهگیری پژوهش، بر ضرورت استفاده از اصول طراحی پایدار، ظرفیتسنجی محیطی و ابزارهای تحلیلی هوشمند در سیاستگذاری و طراحی شهری تأکید دارد. این چارچوب میتواند برای شهر ارومیه و سایر شهرهای درحالتوسعه، مبنایی برای تصمیمگیریهای مبتنی بر شواهد و طراحی شهری مشارکتی در راستای تحقق شهر هوشمند و زیستپذیر باشد..اخصهای زیستمحیطی و شهر هوشمند داشته و در جایگاه نخست قرار میگیرد. پس از آن، تراکم ۶ طبقه با امتیاز ۷.۹۹ در رتبه دوم قرار دارد. این یافتهها حاکی از آن است که تراکمهای معقول و برنامهریزیشده میتوانند بدون خدشه به کیفیت زیستمحیطی، بستری برای ارتقاء زیستپذیری شهری فراهم کنند. نتیجهگیری پژوهش، بر ضرورت استفاده از اصول طراحی پایدار، ظرفیتسنجی محیطی و ابزارهای تحلیلی هوشمند در سیاستگذاری و طراحی شهری تأکید دارد. این چارچوب میتواند برای شهر ارومیه و سایر شهرهای در حال توسعه، مبنایی برای تصمیمگیریهای مبتنی بر شواهد و طراحی شهری مشارکتی در راستای تحقق شهر هوشمند و زیستپذیر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی:الگوهای تراکمی؛ شهر هوشمند؛ شهر ارومیه؛ مؤلفههای زیستمحیطی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 438 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 177 |
||