پهنهبندی خسارت بیماری قارچی و گیاهان نیمهانگل درختان در منطقة حفاظتشدة جهاننما و پارک ملی گلستان | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 78، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 185-200 اصل مقاله (1.41 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2025.399266.2827 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا کاوسی* ؛ جهانگیر محمدی؛ وحیده پیام نور | ||
| گروه جنگلداری، دانشکدة علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، گرگان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در پارک ملی گلستان و منطقة حفاظتشدة جهاننما، تغییرات رویشگاههای جنگلی و کاهش درختان بهدلیل بیماریها و گیاهان نیمهانگل از چالشهای اصلی است. این پژوهش با هدف ارزیابی تهدیدات و ارائة راهکارهای مدیریتی در سطح 121.512 هکتار انجام شد. با استفاده از روش یکچهارم نقطة مرکزی، ۶۵۵ قطعه نمونه با فاصلة ۱۰۰۰ متر پیادهسازی و دادههایی شامل تعداد درختان بیمار و سالم، نوع و محل خسارت، درصد خشکیدگی و رتبة خسارت ثبت گردید. نتایج نشان داد ۱۷ گونة قارچ بیماریزا و دو گیاه نیمهانگل ارس واش (Arceuthobium oxycedri) و دارواش (Viscum album) در منطقه فعال هستند. پهنهبندی خطر بیماری در پنج رتبه (از سالم تا خشک) انجام شد. در پارک ملی گلستان (90.193 هکتار)، 20/34٪ درختان بیمار، 3/58٪ کاملاً خشکشده و 35/37٪ مساحت آلوده به دارواش بود. در منطقة جهاننما (31.317 هکتار)، 34/50٪ مساحت آلوده به گیاهان نیمهانگل و ۱٪ درختان خشکشده بودند. همپوشانی خسارت بیماریهای قارچی و گیاهان نیمهانگل در رویشگاههای ممرز، کچف، بلندمازو و زالزالک مشاهده شد که منجر به ایجاد گپ و گسستگی در زیستگاهها شده است. در صورت عدم کنترل این عوامل، تخریب گستردة اکوسیستم و مرگ درختان در مقیاس وسیع دور از انتظار نخواهد بود. این مطالعه لزوم تدوین سیاستهای مدیریت یکپارچه برای اولویتبندی اقدامات حفاظتی را تأکید میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیماری قارچی؛ پارک ملی گلستان؛ پهنهبندی؛ گیاهان نیمهانگل؛ منطقة حفاظتشدة جهاننما | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 345 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 558 |
||