بازنگری در مفهوم حجّیت در اصول فقه | ||
| فقه و مبانی حقوق اسلامی | ||
| دوره 58، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 153-171 اصل مقاله (773.59 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jjfil.2025.387786.669782 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسین سهیلی1؛ محمد کاظم رحمان ستایش* 2؛ علی اکبر رشاد3؛ سید ابوالقاسم نقیبی4 | ||
| 1گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| 3گروه منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، مدرس خارج فقه و اصول حوزة تهران، ایران، | ||
| 4گروه فقه و حقوق جزا، دانشکدۀ الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مفهوم حجّیت یکی از مبادی تصوری علم اصول فقه است که در این علم مضاف به منابع، ادله و أمارات و گاهی اصول عملیه واقع میشود. پس از شیخ انصاری تلقیهای مختلفی درباره مفهوم حجّیت شکل گرفته که بررسی آن در کنار سایر ابعاد مسئله حجّیت، میتواند در «ارزیابی ادله موجود و کاربست آنها در حوزههای غیرفقهی» و همچنین در «توسعه ادله» راهنما و راهگشا باشد. در کلمات اصولیان، دو نظریه اصلی «وسطیّت در اثبات» و «منجّزیت و معذّریت» درباره این مسئله مطرح بوده است. مقاله حاضر با روش تحلیلی-توصیفی و بهرهگیری از منابع کتابخانهای پس از استخراج ظرفیتهای مختلف این دو نظریه اصلی و صورتبندی آنها در قالب «تقریر»، به نقد و بررسی آنها پرداخته و هر دو نظریه و تقریرهای فرعی ذیل آنها را غیرقابل قبول دانسته است. پس از آن این نوشتار نظریه جدیدی با عنوان «اعتبار در اثبات و صلاحیت استناد داشتن» را مطرح کرده و ضمن ارائه شواهدی از این نظریه در کلمات برخی از محققین معاصر، با ادلهای این نظریه را تقویت کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حجّیت؛ منجّزیت؛ معذّریت؛ وسطیت در اثبات؛ حجّت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 727 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 230 |
||