| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,539 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,997,699 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,155,526 |
کارآفرینی مقاومتی: رویکردی خلاقانه برای پایداری کسب و کارهای نوپا در شرایط بحرانی | ||
| فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی | ||
| دوره 18، شماره 5، بهمن 1404، صفحه 30-56 اصل مقاله (827.61 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی آمیخته | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jed.2025.400722.654567 | ||
| نویسنده | ||
| عبداله ساعدی* | ||
| گروه مدیریت ، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: امروزه بیش از هر زمان دیگری کسبوکارهای نوپا نیازمند انعطاف و خلاقیت برای بقا هستند. کارآفرینی مقاومتی، کلیدی است که راهحلهای نوآورانه را در دل بحرانها میگشاید و مسیر پایداری را برای کارآفرینان ترسیم میکند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل علل و پیامدهای کارآفرینی مقاومتی به عنوان رویکردی خلاقه برای پایداری کسب-وکارهای نوپا در شرایط بحران انجام پذیرفت. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و از حیث روش گردآوری اطلاعات توصیفی و از نوع پیمایشی است و از لحاظ نوعشناسی در زمرهی پژوهشهای آمیخته قرار میگیرد. جامعه آماری پژوهش را مدیران کسبوکارهای نوپا و اساتید دانشگاه تشکیل میدهند که براساس روش نمونه گیری هدفمند و اصل اشباع نظری تعداد 19 نفر به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. در بخش کیفی ابزار گردآوری دادهها، مصاحبه نیمه ساختار یافته است که روایی و پایایی ابزارها به ترتیب با استفاده از روایی ساختاری محتوایی (بعد از تحلیل اولیه، یافتهها یا تفسیرهای مصاحبهها با خود مشارکتکنندگان به اشتراک گذاشته شد و مورد تایید قرار گرفت) و پایایی درون کدگذار و میان کدگذار مورد تأیید قرار گرفت. ابزار گردآوری دادهها در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته است که با استفاده از روایی محتوایی و پایایی بازآزمون تایید شد. در بخش کیفی این پژوهش، دادههای بدست آمده از مصاحبه با استفاده از تحلیل مضمون و با نرمافزار مکس- کیو- دی- ای تحلیل و علل و پیامدهای کارآفرینی مقاومتی برای پایداری کسب و کارهای نوپا شناسایی شدند. در بخش کمی پژوهش با استفاده از نقشه شناختی فازی اولویتبندی عوامل و روابط علی آنها مشخص گردید. یافتهها: یافتهها حکایت از آن دارد که تابآوری و مدیریت استرس، دسترسی به بازارهای متنوع و چندگانه، ذهنیت رشد و انعطاف پذیری، محیط رقابتی پویا، فرهنگ سازمانی یادگیرنده، شرایط بحرانی( تحریم، بحران، رکود اقتصادی)، مهارت حل مسئله در بحران، پایش محیط و آیندهنگری، حمایت و پشتیبانی (حمایت شبکهای، سیاستهای دولت)، جهتگیری معنابخش، خودکارآمدی کارآفرینانه و توانایی استفاده از فناوریهای نوین علل موثر در کارآفرینی مقاومتی هستند. از طرفی ایجاد اشتغال پایدار در شرایط بحرانی، افزایش توان رقابتی، افزایش قابلیت بازسازی سریع، تقویت فرهنگ کارآفرینی و ریسکپذیری، جایگاه یابی جدید در بازار، رشد و بقای پایدار، جذب استعدادهای باکیفیت، کاهش وابستگی کسب وکار نوپا، تقویت انعطافپذیری و پاسخگویی سریع، بهبود خلاقیت و نوآوری در بحران، افزایش جذب سرمایهگذار، تقویت برند شخصی و سازمانی، بهبود مدیریت منابع و بهرهوری نیز پیامدهای کارآفرینی مقاومتی هستند که با استفاده از تحلیل مضمون شناسایی شدند. همچنین براساس یافتهها فرهنگ سازمانی یادگیرنده، مهارت حل مسئله در بحران، جهتگیری معنابخش، تابآوری و مدیریت استرس، محیط رقابتی پویا به ترتیب مهمترین عوامل موثر در کارآفرینی مقاومتی میباشند. تقویت برند شخصی و سازمانی، تقویت انعطافپذیری و پاسخگویی سریع، جذب استعدادهای باکیفیت، ایجاد اشتغال پایدار در شرایط بحرانی و تقویت فرهنگ کارآفرینی و ریسکپذیری نیز به ترتیب مهمترین پیامدهای کارآفرینی مقاومتی در کسب و کارهای پویا میباشند که با استفاده از نقشه نگاشت فازی مشخص گردید. نتیجه: کارآفرینی مقاومتی نهتنها بهعنوان سازوکاری برای تابآوری در برابر بحرانها، بلکه بهمثابه یک رویکرد تحولساز و معناساز در زیستبوم کارآفرینی نوین شناخته میشود. نتایج این پژوهش نشان میدهد که کسبوکارهای نوپا، با اتکا به قابلیتهایی نظیر فرهنگ یادگیرنده، حل مسئله خلاقانه، تابآوری روانی و فناوریمحوری، قادرند نهفقط از بحران عبور کنند، بلکه آن را به بستری برای بازسازی، نوآوری و بازتعریف جایگاه خود در بازار تبدیل نمایند. در واقع، کارآفرینی مقاومتی پلی است میان بقا و رشد؛ جریانی که از دل تهدیدات، فرصت میآفریند و از دل محدودیتها، مزیت رقابتی میسازد. از اینرو، توسعه این رویکرد در سطح سیاستگذاری، آموزش و حمایتهای ساختاری، ضرورتی انکارناپذیر برای پایداری و تابآوری اکوسیستم کارآفرینی در شرایط بحرانی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کارآفرینی مقاومتی؛ فرهنگ سازمانی یادگیرنده؛ خودکارآمدی کارآفرینانه؛ تقویت برند شخصی و سازمانی؛ پایداری کسبوکارهای نوپا | ||
| مراجع | ||
|
Ahmed, A., Ucbasaran,, D., & Williams, T. (2022). Integrating Psychological Resilience, Stress, and Coping in Entrepreneurship: A Critical Review and Research Agenda. Entrepreneurship Theory and Practice, 46(3), 123-139. https://doi.org/10.1177/10422587211046542
Audretsch, D. B., & Belitski, M. (2023). Entrepreneurial resilience and innovation in turbulent environments. Journal of Business Research, 157, 113495. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2023.113495
Awotunde, M. (2025). Entrepreneurial Resilience: A Path to Sustainable Business Success. International Journal of Applied Research in Business and Management, 6(5). https://doi.org/10.51137/wrp.ijarbm.325
Awotunde, M. (2025). Entrepreneurial Resilience: A Path to Sustainable Business Success. International Journal of Applied Research in Business and Management 6(5), 410-432. DOI:10.51137/wrp.ijarbm.325
Ayala, J. C., & Manzano, G. (2018). The resilience of the entrepreneur. Influence on the success of the business. Journal of Economic Psychology, 67, 126-135. https://doi.org/10.1016/j.joep.2018.01.006
Bullough, A & Renko, M. (2023). Entrepreneurial resilience during challenging times. Business Horizons, 56(3):343–350. DOI:10.1016/j.bushor.2013.01.001.
Bullough, A., & Renko, M. (2013). Entrepreneurial resilience during challenging times. Business Horizons, 56(3), 343-350. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2013.01.001
Buratti, M & Menter, M (2025). The resilience of entrepreneurial ecosystems: an analysis of ecosystem network structures. Review of Managerial Science, 39(4), 365-382. https://doi.org/10.1007/s11846-025-00934-6
Carlos Ayala, J & Manzano, G (2014). The resilience of the entrepreneur. Influence on the success of the business. A longitudinal analysis. Journal of Economic Psychology, 42(2), 126-135. https://doi.org/10.1016/j.joep.2014.02.004
D’Mello, J., Ensher, E., Bledsoe, O. D., Clark, A., & Whiting, V. (2024). Integrating theory and practice: A typology of adversity and resilience strategies among entrepreneurs. Small Business Institute Journal, 20(2), 9–18. https://doi.org/10.53703/001c.125645
Dewi, L. (2024). The Role of Resilience in Entrepreneurial Success: A Qualitative Study of Startup Founders. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research. DOI:10.21203/rs.3.rs-4084600/v1
Duchek, S. (2018). Entrepreneurial resilience: a biographical analysis of successful entrepreneurs. Int Entrep Manag J , 14, 429–455. https://doi.org/10.1007/s11365-017-0467-2
Duchek, S. (2020). Organizational resilience: a capability-based conceptualization. Business Research, 13(1), 215–246. https://doi.org/10.1007/s40685-019-0085-7
Duong. C (2025). Artificial intelligence and entrepreneurial resilience in new ventures: a moderated mediation of environmental hostility and business model innovation . The Bottom Line. https://doi.org/10.1108/BL-04-2025-0074.
Enwereji, P., Rooyen, A., & Joshi, M. (2024). Entrepreneurial resilience strategies for startups: A view from the VUCA paradigm. Corporate and Business Strategy Review, 5(4),140-151. DOI:10.22495/cbsrv5i4art13
Falconer, A., Meyer, N & Samsami, M. (2023). Entrepreneurial resilience during economic turbulence 2022-2023. Journal of Business Venturing, 39(1), 101-125. DOI:10.13140/RG.2.2.34173.06886.
Fares, J., Sadaka, S & Hokayem, J. (2022). Exploring entrepreneurship resilience capabilities during Armageddon: a qualitative study. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 28 (7), 1868–1898.. https://doi.org/10.1108/IJEBR-03-2022-0293
Gabriele, S., Bernardo, B., Chiara, G & Elena, G. (2020). Exploring the relationship between entrepreneurial resilience and success: The moderating role of stakeholders' engagement, Journal of Business Research, 119(C), 142-150.. DOI: 10.1016/j.jbusres.2018.11.052
Guennoun, A., El Jamoussi, Y., Bourkane, S., & Habbani, S. (2024). The organizational resilience in startups through the lens of innovation. Corporate Governance and Organizational Behavior Review, 8(2), 164–170. https://doi.org/10.22495/cgobrv8i2p16
Hartmann, S., Backmannb, J., Newmanc, A & Pidduck, R. (2022). Psychological resilience of entrepreneurs: A review and agenda for future research. Journal of Small Business Management, 60(5), 1041-1079. https://doi.org/10.1080/00472778.2021.2024216.
Hwang, J.Y (2024). Entrepreneurial resilience in the face of crisis: A study of how entrepreneurs navigate economic uncertainty, World Journal of Advanced Research and Reviews, 24(02), 2757-2765, https://doi.org/10.30574/wjarr.2024.24.2.3576
Kraus, S., Clauss, T., Breier, M., Gast, J., Zardini, A., & Tiberius, V. (2020). The economics of COVID-19: initial empirical evidence on how family firms in five European countries cope with the corona crisis. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 26(5), 1067–1092. https://doi.org/10.1108/IJEBR-04-2020-0214
Kromidha, E & Bachtiar, N (2024). Developing entrepreneurial resilience from uncertainty as usual: a learning theory approach on readiness, response and opportunity. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 30(4), 1001-1022. https://doi.org/10.1108/IJEBR-11-2022-1025
Li C & Wang, Y (2024). Digital transformation and enterprise resilience: Enabling or burdening?. Technovation, 19(7), DOI:10.1371/journal.pone.0305615
Mignenan, V. (2021). Collective Intelligence and Entrepreneurial Resilience in the Context of Covid-19, International Business Research, 14(9), 1-20. https://doi.org/10.5539/ibr.v14n9p1
Nautiyal, S & Pathak, P. (2024). A resilient path to prosperity: understanding the impact of entrepreneurial resilience on SMEs. J Glob Entrepr Res 14, (8). https://doi.org/10.1007/s40497-024-00379-3
Patel, D., & Singh, A. (2023). Social networks and entrepreneurial resilience: How collaboration drives startup survival in crisis. Journal of Small Business Management, 61(1), 55-75. https://doi.org/10.1080/00472778.2022.2139874
Pathak, M., Kar, B., Panigrahi, R &. Shrivastava, A (2024). Role of entrepreneurial resilience in SMEs to promote marketing and entrepreneurship amid Covid19 challenges. Journal of Research in Marketing and Entrepreneurship, 26(1), 44-61. https://doi.org/10.1108/JRME-04-2022-0050.
Pennetta, S., Anglani, F & Boyle, S. (2025). Entrepreneurial Agility in a Disrupted World: Redefining Entrepreneurial Resilience for Global Business Success. The Journal of Entrepreneurship, 34(2), 55-80. https://doi.org/10.1177/09713557251352283
Runst, P., Thomä, J. (2023). Resilient entrepreneurs? — revisiting the relationship between the Big Five and self-employment. Small Bus Econ 61, 417–443. https://doi.org/10.1007/s11187-022-00686-7.
Seyfi, S., Kimbu, A., Tavangar, M & Zamang, M. (2025). Surviving crisis: Building tourism entrepreneurial resilience as a woman in a sanctions-ravaged destination, Tourism Management, 106(2), 1-15. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2024.105025
Sharma, S., & Rautela, S. (2022). Entrepreneurial resilience and self-efficacy during global crisis: Study of small businesses in a developing economy. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 14(6), 1369–1386. https://doi.org/10.1108/JEEE-03-2021-0123
Shatila, K., Nigam, N & Mbarek, S. (2025). Entrepreneurial resilience in turbulent times: the role of entrepreneurial orientation and innovation in the Middle East. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, 19(5), 155-1280. https://doi.org/10.1108/JEC-10-2024-0211
Shore, A., & Tiwari, M. (2024). Building entrepreneurial resilience during crisis using generative AI: An empirical study on SMEs. Technovation, 135, 103063. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2024.103063
Susilaningsih, K., Hindrayani, A & Totalia, S. (2025). Is entrepreneurial resilience enough? A critique of individualism and a call for contextualization in the Global South. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 14(3), 42-61. https://doi.org/10.1108/JEEE-06-2025-0362.
Susilawati, M (2024). Entrepreneurial Resilience: Strategies for MSMEs to Navigate Uncertainties and Challenges in Contemporary Markets. International Journal of Business, Law, and Education, 5(2), 441-460. https://doi.org/10.56442/ijble.v5i2.661
Tabassam A. (2024). Entrepreneurial Resilience and Innovation in Crisis: A Study of Effectuation, Causation, and Bricolage in Post-Pandemic Startups. Journal of Social Sciences and Management Studies, 3(1), 1-11. DOI:10.56556/jssms.v3i4.1085
Thi Thu. H (2024). The Resilience of Entrepreneurship during the COVID-19 Pandemic: Evidence from Successful Entrepreneurs in Vietnam. Journal of Electrical Systems, 20(5s), 210-230. DOI:10.52783/jes.2469
Torkkelia, L & Loanec, S. (2022). Resilient growth in international entrepreneurship. Small Enterprise Research, 29(3), 199–204. https://doi.org/10.1080/13215906.2022.2146173
Trinanda, O., Wardi, Y., & Evanita, S. (2025). From Traits to Resilience: How Muslim Entrepreneurs Thrive in Times of Crisis. Administrative Sciences, 15(3), 70. https://doi.org/10.3390/admsci15030070
Tunçalp, D. (2025). Entrepreneurial resilience in polycrisis: Adaptation via improvizational action, institutional workarounds, and strategic reconfiguration. Journal of Management & Organization, 45(6), 1074-1095. DOI:10.1017/jmo.2025.10040
Wang, X., Nie, S., Liao, Q & Peng, X. (2025). Can innovation strengthen organizational resilience? Evidence from Chinese firms. Finance Research Letters, 153, 10-22. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.109430.
Williams, T. A., Gruber, D. A., Sutcliffe, K. M., Shepherd, D. A., & Zhao, E. Y. (2017). Organizational response to adversity: Fusing crisis management and resilience research streams. Academy of Management Annals, 11(2), 733-769. DOI:10.5465/annals.2015.0134
Yaseen, A., Bin Che Omar, R., Osman, L. H., & Abdul Hamid, R. B. (2025). Evaluating the framework of the notion entrepreneurial intention and resilience: A PRISMA approach. Administrative Sciences, 15(6), 224. https://doi.org/10.3390/admsci15060224.
Zamfir, A.-M., Mocanu, C., & Grigorescu, A. (2018). Resilient entrepreneurship among European higher education graduates. Sustainability, 10(8), 2594. https://doi.org/10.3390/su10082594 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,474 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 182 |
||