کنترل اجتماعی بر پایۀ محبت؛ بررسی نظریۀ محبت ـ عدالت خواجه نصیر و نقش آن در کنترل اجتماعی | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| دوره 15، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 76-94 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2025.396763.1799 | ||
| نویسندگان | ||
| سید پویا رسولی نژاد* 1؛ اکبر شهبازی2 | ||
| 1استادیار علوم اجتماعی اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2کارشناسی ارشد دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با تحلیل محتوای کیفی آثار خواجه نصیر و منابع مرتبط، به بررسی نظریۀ محبت-عدالت خواجه نصیرالدین طوسی و کاربردهای آن در کنترل اجتماعی میپردازد. خواجه نصیر با ترکیب هوشمندانۀ محبت بهعنوان مکانیسم درونی کنترل و عدالت بهعنوان سازوکار بیرونی، الگویی جامع برای تنظیم روابط اجتماعی ارائه کرده است. نظریۀ محبت-عدالت خواجه نهتنها نظم و ثبات را تضمین میکند، بلکه با کاهش اتکا به اجبار و تأکید بر پیوندهای انسانی، به ایجاد جامعهای متعادل و هماهنگ کمک میکند. به تعبیر دیگر، محبت بهعنوان مکانیسم درونی کنترل، نیروی خودجوشی است که از طریق روابط عاطفی و به شکل ارگانیک، همبستگی اجتماعی را محقق میکند؛ درحالیکه عدالت بهعنوان سازوکار بیرونی، ضامن نظم ساختاری جامعه است. این نظریه با توجه به تأکید همزمان بر ابعاد عاطفی و ساختاری کنترل اجتماعی و نیز انعطافپذیری فرهنگی میتواند بهعنوان چارچوبی بومی برای تحلیل و طراحی نظامهای کنترل اجتماعی در جوامع اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. پژوهش حاضر نشان میدهد این نظریه قابلیت زیادی برای پاسخگویی به چالشهای معاصر در زمینۀ کنترل اجتماعی دارد و کاربردهای عملی آن میتواند در مسائل اجتماعی مانند کاهش کجروی، تقویت سرمایۀ اجتماعی، و مدیریت تعارضات مورد بررسی و استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جامعۀ اسلامی؛ خواجه نصیرالدین طوسی؛ کنترل اجتماعی؛ نظریۀ محبت-عدالت؛ نظم اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 515 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 416 |
||