پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,147 |
| تعداد مقالات | 76,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,927,067 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,901,572 |
توصیف و تفسیر سازوکارهای قومیتسازی در میان مراغیان الموت | ||
| پژوهشهای انسانشناسی ایران | ||
| مقاله 10، دوره 15، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 198-218 اصل مقاله (1.59 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijar.2025.389424.459902 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مبینی شورستانی* 1؛ سیدهاشم موسوی2؛ محمد امین کنعانی3؛ هادی نوری3 | ||
| 1دانشجوی دکترای جامعهشناسی فرهنگی گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| 2استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش با هدف تحلیل هویت قومی مراغیان الموت از منظر رویکرد کهنگرایی و با استفاده از روش توصیف فربه کلیفورد گیرتز انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش بر این محور استوار بود که آیا مراغیان میتوانند بهعنوان یک قومیت مستقل تعریف شوند و چگونه هویت فرهنگی و اجتماعی آنان در مواجهه با تغییرات اجتماعی و فرهنگی باقی مانده است. هدف مقاله، ارزیابی امکان تعریف مراغیان الموت به عنوان قومیت مستقل از رهگذر سنجش شاخصهای نظری کهنگرایی در پرتو دادههای تفسیری (توصیف فربه) است. روش شناسی: برای پاسخ به این پرسش، از روش توصیف فربه گیرتز استفاده شد که تمرکز آن بر مشاهده دقیق، تحلیل نمادها و تفسیر معانی فرهنگی در رفتارهای اجتماعی مراغیان است. این روش، که بهعنوان یکی از اصلیترین تکنیکهای مردمنگاری شناخته میشود، به محقق این امکان را میدهد تا لایههای پنهان معانی فرهنگی در آیینها و رفتارهای اجتماعی را شناسایی کند. دادههای این تحقیق از طریق مشاهدات میدانی و مصاحبههای نیمهساختاریافته جمعآوری شدند. پژوهشگر با سفر به روستاهای مراغیان در منطقه الموت، تعاملات اجتماعی، مراسمها و آداب و رسوم مردم را از نزدیک مشاهده کرده و با بررسی اعتقادات دینی، باورهای فرهنگی و نمادهای قومی، ازدواج، مراسم مربوط به مرگ و رفتارهای خاص گروه مراغیان به تحلیل هویت قومی آنان پرداخت. یافتهها: یافتههای این تحقیق نشان میدهد که مراغیان با حفظ ویژگیهای فرهنگی و آیینی خاص، بهویژه رفتارهای فرهنگی و باورهای دینی، ترکیبی از سنتهای کهن و آموزههای شیعه، توانستهاند هویت قومی خود را حفظ کنند. برخی رفتارهای فرهنگی مانند ازدواج درونگروهی، محدودیت طلاق و انجام آیینهای اختصاصی مذهبی، از ویژگیهای متمایزکننده هویت فرهنگی مراغیان است. همچنین، مراسمهای مذهبی، جداسازی محل دفن مردگان، و حفظ اسرار آیینی از نشانههایی هستند که هویت قومی مراغیان را تقویت میکنند. این نمادها و رفتارها بهعنوان عناصر فرهنگی با اهمیت در شناسایی مراغیان الموت بهعنوان یک گروه قومی مستقل عمل میکنند. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان میدهد که مراغیان الموت با توجه به رویکرد کهنگرایی، میتوانند بهعنوان یک قومیت مستقل تعریف شوند. این گروه با حفظ ویژگیهای فرهنگی، اجتماعی و آیینی خود، در برابر تغییرات و تهدیدات اجتماعی مقاومت کردهاند. همچنین، برخی شخصیتهای محلی مانند ملاپیراحمد در انتقال آیینها و سنتهای فرهنگی مراغیان نقش داشتهاند و این نقشها در استمرار برخی ویژگیهای هویتی بازتاب یافته است. در مجموع، این پژوهش نشان میدهد که هویت قومی مراغیان الموت حاصل پیوند عناصر فرهنگی کهن و رفتارهای اجتماعیِ بازتفسیرشده در بستر معاصر است؛ بهگونهای که حتی با بروز چالشهای مدرنسازی و تغییرات اجتماعی، مرزهای هویتی این گروه با تکیه بر بازخوانی سنت و پویایی مناسبات حفظ میشود. نوآوری پژوهش در تأکید بر ضرورت رویکرد چندبعدی ـ یعنی ارزشگذاری همزمان مؤلفههای سنتی و نیروهای پویای اجتماعی ـ برای فهم و بازتعریف قومیتی محلی است | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژههای کلیدی: مراغیان الموت؛ هویت قومی؛ کهنگرایی؛ توصیف فربه؛ کلیفورد گیرتز؛ مردمنگاری | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، حمید (1400). قومیت و قومگرایی در ایران، تهران: نشر نی.
بصیری، محمدعلی، یزدانی، عنایتاله و خوانساریفرد، فهیمه (1395). تبیین موانع ساخت هویت ملی در گرجستان در پرتو رویکرد مدرن به هویتهای قومی، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 95، پاییز 1395.
بلندی، زهرا (1391). مقدمه، تصحیح و تعلیق فارغنامه، (پایاننامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه کاشان.
پرمون، یدالله (1382). «گوناگونیهای زبانی در اجتماع مراغیهای رودبار و الموت»، نامۀ پژوهشگاه میراث فرهنگی، تهران، شم ۲.
پورداوود، ابراهیم (1387). آناهیتا «مقالات ایرانشناسی پورداوود»، تهران: انتشارات دنیای کتاب.
زمانی، محسن (1394). ارزیابی دیدگاه های مربوط به قومیت در جغرافیای سیاسی (با تاکید بر سه دیدگاه کهن گرایی، نوگرایی و تلفیقی)، هشتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران همدلی اقوام ایرانی انسجام و اقتدار ملی.
سیدامامی، کاووس (1387). هویتهای قومی از کجا برمیخیزند؟: مروری بر نظریههای اصلی، فصلنامه خط اول، سال دوم، شماره 7، ص 15-33.
شاهمحمدی، رستم و پاسالاری بهجانی، فاطمه (1394). «مناسک دینی از دیدگاه کلیفورد گیرتز (تأکید بر کارکرد آنها)»، دوفصلنامۀ علمی-پژوهشی پژوهشنامۀ ادیان سال نهم، شمارۀ 18، پاییز و زمستان.
عموزادخلیلی، سجاد؛ هاشمیخواه، زینب؛ رضایی، احمد. (۱۴۰۳). خوانش ترکمنهای ایران از هویت قومی و ملی. مطالعات ملی، شماره. ۲۵(۴)، ص. ۱۵۹-۱۷۸.
فکوهی، ناصر (1380). قومشناسی سیاسی، تهران، نشر نی.
قجقی نژاد، شاهپور، باصری، علی، سید، محمود و رشیدوش، وحید (1399). « بررسی انسانشناسی نمادین مناسک و آئینهای شمنی در بین اقوام ترکمن براساس دیدگاه کلیفورد گیرتز، نشریه: مطالعات باستانشناسی پارسه: 1399، دوره:4، شماره:11، ص :219-235.
کرمیپور، اللهکرم (1390). روش و رویکرد کلیفورد گیرتز درباره دین و فرهنگ، فصلنامه علمی پژوهشی اندیشه نوین دینی، سال 7، شماره 24، ص 176- 153.
کریستینسن، آرتور (1317). ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید یاسمی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ اول.
گلریز، محمدعلی (1337). مینودر (بابالجنه قزوین)، تهران، انتشارات طه، چاپ اول.
مستوفی، حمدالله. (1362). نزهتالقلوب، تصحیح گای لسترنج، تهران، دنیای کتاب.
معیدفر، سعید؛ رضایی، علیرضا (1388). تحلیلی بر وضعیت هویت قومی در جامعه ایران، مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه تهران، مطالعات سیاسی، شماره 3.
ملکزاده، مهرداد (1381). سرزمین پریان در خاک مادستان، نامه فرهنگستان زمستان، شماره 20. ص 147 تا 191.
میرابوالقاسمی، سید محمد تقی (1384). بازماندۀ میراث اسماعیلیه در ایران، رشت، پیام فرهنگ.
یارشاطر، احسان ( ١٣۴6). زبانهای ایرانی، الموت و رودبار الموت و کوهپایه، مجلۀ کاوه، ش ٢٧، ص 412-414.
Connor, W. (1972). Nation-building or nation-destroying? World Politics, 24(3), 319-355.
Drew, Chris (2023). 5 Key Principles Of ‘Thick Description’ In Research, https://helpfulprofessor.com/thick-description.
Geertz, C. (1963). The integrative revolution: Primordial sentiments and civil politics in the new states. In C. Geertz (Ed.), Old societies and new states: The quest for modernity in Asia and Africa (pp. 105-157). New York, NY: Free Press.
Geertz, C. (1975). The Integrative Revolution: Primordial Sentiments and Civil Politics in the New States. In The Interpretation of Cultures. New York: Basic Books.
Jorgensen, R. E. (2008). On thick description and narrative inquiry in music education. Indiana University Jacobs School of Music, Bloomington, IN, USA.
Shah, A. H. (2024). Mapping the cultural landscape of the homeland: A semiotic analysis of Agha Shahid Ali’s poetry collection. Theory and Practice in Language Studies, 14(1), 279–284.
Shils, E. (1957). Primordial, personal, sacred, and civil ties. British Journal of Sociology, 8(1).
Smith, A. D. (1981). The ethnic revival in the modern world. Cambridge University Press.
Van den Berghe, P. (1975). Man in society: A biosocial view. New York: Elsevier.
Van den Berghe, P. (1978). Race and ethnicity: A sociobiological perspective. Ethnic and Racial Studies, 4(4), 403. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 224 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 115 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب