منابع

اسعدی دیزجی، ا.، صیامی، ک. و کاووسی، ا. (1387). بررسی همخونی در کلنی­های زنبورعسل شهرستان میانه. مجله دانش نوین کشاورزی، 4(11): صفحات 11-15.

بصیری، م. (1385). اصول اصلاح نژاد زنبورعسل. انتشارات موسسه آموزش عالی­علمی­کاربردی جهاد کشاورزی

رحیمی، ع. (1401). هموزیگوسیتی اللهای جنسی در کلنی های زنبورعسل. انتشارات نشر آموزش کشاورزی، صفحات 29-22.

زاهدی بناب، ح. (1401). برآورد میزان همخونی و هموزیگوتی آلل های جنسی در کلنی های نسل 18 طرح اصلاح نژادی زنبور عسل. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

زرین، ف. (1379). بررسی میزان هموزیگوسیتی آللهای جنسی در توده زنبور عسل استان های تهران، اصفهان، مرکزی، قزوین (طرح جامع) و رابطه آن با تولید زنبور عسل. پایان­نامه کارشناسی ارشد، مرکز آموزش علمی امام حسین

سپهری­، ر.­ (1382). برآورد­ تعداد ­آللهای جنسی ­در­کلنی­های­ زنبورعسل ­استانهای­ مرکزی ­ایران و ­رابطه آن­ با میزان جمعیت و ­تولید عسل. پایان نامه­کارشناسی ­ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان .

صادقی، م. ت. (1377). مطالعه ­درصد­ خویشاوندی ­در ­زنبورهای­ عسل ­استان خوزستان. پایان نامه ­کارشناسی ارشد­ دانشگاه تبریز.

فرهنگ­دوست، آ.، ­غفاری، م.­، ­­رحیمی،ع. و هاشمی، ع. (1401)­­. ارزیابی­ هموزیگوسیتی ­آلل­های­جنسی و بررسی ارتباط آن با صفات جنسی، تولید­عسل­ و ­جمعیت بالغین ­در­کلنی­های استان­های آذربایجان شرقی و اردبیل. مجله پژوهشهای جانوری (مجله زیست شناسی ایران)، 35(2): 20-29.

مخبر، م. و پری­چهره، ش. (1400). معرفی جایگاه csd و نقش آن در تعیین جنسیت در زنبورعسل (Apis mellifera). فصلنامه علمی ترویجی علوم و فنون زنبور عسل، 12(23): 33-26.

میرزایی، ح.، پور­اصغر، ج.، طهماسبی، غ.، ­مقدم، م.­ و عراقی، م. (1384)­. تعیین­ میانگین­ درصد هموزیگوتی آلل های­جنسی ­و ­بررسی­ روابط­ آن با ­تعداد مهاجرت و تولید عسل­کلنی­های زنبورعسل ­استان ­آذربایجان­ شرقی. پژوهش و سازندگی،­ 66: صفحات ­59-53.

یوسفی، ج.، مخبر، م.، هاشمی.، ع. و رحیمی، ع. ا. (1400). بررسی هموزیگوسیتی آللهای جنسی و رابطه آن با صفات میزان جمعیت و تولید عسل در جمعیت­های زنبورعسل (Apis mellifera meda) استان­های آذربایجان غربی و کردستان. پژوهشهای تولیدات دامی، 12(32): 139-131.

REFERENCES

Asaadi Dizaji, A. A. F., Siami, K. & Kavousi, O. (2008). Study of hemozygosity in apiaries of Miyaneh region, Iran. Agroecology Journal, 4(11), 11-15. https://sid.ir/paper/166711/en (In Persian)

Basiri, M. (2006). Principles of honey bee breeding. Publications of the institute of higher-scientific-applied Agricultural Jihad. (In Persian)

Belsky, ­J. ­and­ Joshi,­ N. ­K. (2019). Impact of biotic and abiotic stressors on managed and feral bees. Insects, 10(8): 233. https://doi.org/10.3390/insects10080233

Beye, M.­ (2004).­The dice of fate: the csd gene and how its allelic composition regulates sexual development in the honey bee, Apis mellifera. BioEssays, 26(10):­1131-1139. doi: 10.1002/bies.20098.

Bilodeau L., Avalos A., Danka, R. G. (2020). Genetic diversity of the complementary sex-determiner (csd ) gene in two closed breeding stocks of Varroa -resistant honey bees. Apidologie, https://doi.org/10.1007/s13592-020-00790-1.

Charlesworth,­ D. (2008).­ Changed sex determination in honey bees current biology. Evolutionary Genetics, 2: 610– 612. https://doi.org/10.1016/j.cub.2008.06.004

Cook, J., Crozier, R. H. (1995). Sex determination and population biology in the Hymenoptera. Trends in Ecology& Evolution, 10(7): 281-286. https://doi.org/10.1016/0169-5347(95)90011-X

Farhangdoost, A., Ghaffari, M., Rahimi, A. And Hashemi, A. (2022). Evaluation of sex alleles Homozygosity and study on their relationships with number of sex alleles, honey production and adult’s population of honeybee colonies (Apis mellifera meda) in East Azerbaijan and Ardebil provinces. Animal Research Journal (Iranian Biology Journal), 35(2): 101-112. (In Persian) https://dorl.net/dor/20.1001.1.23832614.1401.35.2.5.1 (In Persian)

Khalifa,­S. A., Elshafiey, E. H., Shetaia, A. A., El-Wahed, A. A. A., Algethami, A.­ F., Musharraf, S. G., Ajmi, M. F., Zhao, C., Masry, S.­ H. and Abdel-Daim,­ M.­ M.­ (2021). Overview of bee pollination and its economic value for crop production. Insects, 12(8): 688. doi: 10.3390/insects12080688

Lechner, S., Ferretti L., Schoning C., Kinuthia W., Willemsen D., Hasselmann M. (2014) Nucleotide variability at its limit? Insights into the number and evolutionary dynamics of the sex-determining specificities of the honey bee Apis mellifera. Mol. Biol. Evol., 31 , 272-287. https://doi.org/10.1093 /molbev/mst207.

Lilia, D. G., Rinderer, T. E., Delatter, G. T., Stelzer, J. N., Beaman L., Kuznetsor, V. (2002). Resistance to Acarapis woodi by honey bees from far-eastern Russia. Apidologie, 33(4): 411-415. DOI: 10.1051/apido:2002031

Mirzaee, H., Tahmasebi, G. H. H., Poorasghar, J., Moghadam, M. and Araghi, M. (2005). Determination­ of sex alleles homozygosity and study on their relation ships with migration and production ofhoneybee colonies (Apis Mellifera) in east Azerbayjan province. Pajohesh-Va-Sazandegi, pp: 53-59 (In Persian).

Mishra, R. C. and Kumar, Y. (1992). Breeding for resistance to Varroa destructor in North America. Apidologie, 32, PP: 381- 39. Doi: 10.1051/apido/2010015

Mo, E. Y. Y., Utaipanon, P., Bates, T. and et al. (2024). Genetic diversity of Apis mellifera complementary sex determiner (csd) in four Australian breeding populations. Apidologie, 55, 36. https://doi.org/10.1007/s13592-024-01076-6

Mokhber, M. and Parichehreh, S. (2021). An introduction to the csd locus and it's role in sex determining in the honeybee (Apis mellifera). Bee Science and Techniques, 12(23): 26-33. (In Persian) DOI: 10.22092/HBSJ.2022.127230

Moritz, R. F. A. (1986). The original of hemozygosity depression in honey bees. Bee World, 67: 157-163. https://doi.org/10.1080/0005772X.1986.11098894

Oldroyd,­ B. P. and Wongsiri, S. (2009). Asian honey bees: biology, conservation, and human interactions. Harvard University Press . https://doi.org/10.2307/j.ctv2drhcfb.1

Page, R. E., Laidlaw, H. H. and Erickson, E. H. (1985). Closed population honey bee breeding. 4. The distribution of size alleles with top crossing. Journal of Apicultural Research, 24: 38-42. DOI: 10.1080/0005772X.1985.11098826

Paolillo, G., De Iorio, M. G., Filipe, J. F. S., Riva, F., Stella, A., Gandini, G., Pagnacco, G., Lazzari, B., Minozzi, G. (2022). Analysis of Complementary Sex-Determiner (csd) allele diversity in different honeybee subspecies from Italy based on NGS data. Genes, 13, 991. https://doi.org/10.3390/ genes13060991.

Phiri, B.J., Fèvre, D. & Hidano, A. (2022). Uptrend in global managed honey bee colonies and production based on a six-decade viewpoint, 1961–2017. Sci Rep., 12: 21298. https://doi.org/10.1038/s41598-022-25290-3

Rahimi, A. (2022). Homozygosity of sexual alleles in honey bee colonies. Agricultural Education Publishing House, pages 22-29. (In Persian)

Posada-Florez, F., Lamas, Z.S., Hawthorne, D.J.  and et al. (2021). Pupal cannibalism by worker honey bees contributes to the spread of deformed wing virus. Sci. Rep., 11, 8989. https://doi.org/10.1038/s41598-021-88649-y.

Rahimi, A., Asadi, M. and Nabati, K. (2010). Sex alleles homozygosity percent of honey bee colonies (Apis mellifera meda) (Hymenoptera: Apidae) in Kordestan province (west of Iran). Nature Montenegro, 10: 183-185. Doi: 20.1001.1.23832614.1401.35.2.5.1

Rinderer,­T. E.,­ Harris, H.,­ Hunt,­ G.­ J. and De Guzman,­ L.­ I. (2010). Breeding for resistance to Varroa destructor in North America. Apidologie, 32: 381- 394. https://doi.org/10.1051/apido/2010015

Ruttner, F.­ (1988). Breeding techniques and selection for breeding of the honey bee. British Isle Bee Breeders Assn.

Sadeghi, M. T. (1998). The study of hemozygosity percentage in honey bees of Khuzestan province. Master's thesis, Tabriz University. (In Persian)

SAS Institute Inc. (2013). SAS® 9.4 Statements: Reference.­Cary, NC: SAS Institute. Inc.

Sepehri, R., Tahmasebi, G. H. H.  and Jalali-Zonouz, M. J. (2007). Estimating the number of sex alleles in honeybee colonies in central region of Iran and it’s relationship with stored pollen, colony population and honey yield. Journal of Science and Technology of Agriculture and Natural Resourses, 11(41B): 321-331 (In Persian). Dor: 20.1001.1.22518517.1386.11.41.26.3

Tarpy,­ D. ­R. ­and ­Page,­ R.­ E.­ (2002). ­Sex determination and the evolution of polyandry in honey bees (Apis mellifera). Behavioral Ecology and Sociobiology, 52: 143-150. DOI: 10.1007/s00265-002-0498-7

Wallberg, A., Han, F., Wellhagen, G. and Dahle, B. (2014). Worldwide survey of genome sequence variation provides insight into the evolutionary history of the honeybee Apis mellifera. Nature Genetics, 46:1081–1088. https://doi.org/10.1038/ng.3077

Woyke, J. (1980). Effect of sex allele homo-heterozygosity on honeybee colony populations and on their honey production I. Favourable development conditions and unrestricted queens. Journal of Apicultural Research, 19(1), 51–63. https://doi.org/10.1080/00218839.1980.11099997

Woyke, J. (1999). Evidence and action of cannibalism substance in Apis Cerana. Journal of Apicultural Research, 10: 6-16. https://doi.org/10.1080/00218839.1980.11099992

Woyke, J. (2015). What happens to diploid drone larvae in a honey bee colony. Journal of Apicultural Research, 3: 73 –76. https://doi.org/10.1080/00218839.1963.11100063

Woyke, ­J. and Adamska,­ Z. (1973). The biparental origin of adult honeybee drones proved by mutant genes. Journal of Apiculture Research, 11: 41-49. https://doi.org/10.1080/00218839.1972.11099698

Yousefi,­ J., ­Mokhber,­ M., ­Hashemi,­ A., ­Rahimi, ­A.­ (2021).­ Homozygosity of Sex Determination Locus and It’s Correlation with Population and Honey Production of Honeybee (Apis­mellifera Meda) Populations in West-Azerbaijan and Kurdistan Provinces. Research On Animal Production,12(32): 131-139. (In Persian) ‎ Doi: 10.52547/rap.12.32.131

Zahedibonab, H. (2022). Estimating the rate of inbreeding and homozygosity of sex alleles in the 18^th generation colonies of the honey bee breeding strategy. Master's thesis, Faculty of Agriculture, Zanjan University. (In Persian)

Zarin, F. (2000). Investigating the level of homozygosity of sexual alleles in the honey bee population of Tehran, Isfahan, Central and Qazvin provinces (comprehensive plan) and its relationship with honey production. Master's thesis, Imam Khomeini Higher Education Center. (In Persian)