ارزیابی ریسک سلامت هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای در ذرات معلق (PM2.5) هوای شهر اصفهان | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 78، شماره 1، بهار 1404، صفحه 95-107 اصل مقاله (1.24 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2025.390430.2771 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن سلیمانی* 1؛ سمانه شهرابی فراهانی1؛ زهره ابراهیمی سیریزی2؛ ین هنینگ کریستنسن3 | ||
| 1گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2گروه محیطزیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 3گروه شیمی آنالیز، دانشکدة گیاه و محیطزیست، دانشگاه کپنهاگ، کپنهاگ، دانمارک. | ||
| چکیده | ||
| ذرات معلق بهدلیل اثرات متنوعی که بر کیفیت هوای محلی، منطقه ای و جهانی می گذارند از آلاینده های اصلی هوا بهشمار می روند. مطالعه بر روی ذرات معلق هوا بهدلیل توانایی جذب سایر آلاینده ها مانند هیدروکربن های آروماتیک چندحلقه ای (PAHs) و اثرگذاری بر سلامت انسان از اهمیت زیادی برخوردار هستند. هدف از این پژوهش ارزیابی ریسک سلامت PAHs همراه با ذرات معلق (PM2.5) در شهر اصفهان بود. بدینمنظور نمونه برداری 24 ساعته از ذرات معلق PM2.5 هوای شهر اصفهان در 50 نقطة مختلف و در چهار فصل سال (پاییز و زمستان 1396 و بهار و تابستان 1397) با دستگاه نمونه بردار هوا با حجم بالا انجام شد. ترکیبات PAHs جمع آوری شده بر روی فیلترهای کوارتزی به روش اولتراسونیک استخراج شدند و سپس با استفاده از دستگاه GC-MS اندازهگیری شد. بهمنظور ارزیابی ریسک سرطان زایی این ترکیبات، پتانسیل سرطانزایی معادل بنزو-ا-پایرن برای PAHs محاسبه شد و ریسک سرطان زایی این ترکیبات از طریق تنفس، بلع و تماس پوستی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج بهدست آمده نشان داد که در فصل پاییز و همزمان با پدیدة وارونگی دما مقادیر غلظت PM2.5 و PAHs بیشتر از سایر فصول و بیشتر از حد آستانه بود. مجموع ریسک سرطانزایی اکثر نقاط شهر اصفهان در دسته خطر بالقوة سرطانزایی یعنی محدودة 6-10 تا 4-10 قرار گرفت. بیشترین میزان ریسک مربوط به مناطق شهری، شهرک های صنعتی و پس از آن ترمینال های اتوبوسهای بین شهری بود. با توجه به نتایج بهدست آمده مدیریت کنترل منابع تولید ترکیبات PAHs و لزوم برنامه ریزی در راستای کاهش انتشار این ترکیبات برای حفظ سلامت ساکنین شهر اصفهان توصیه می شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آلایندههای آلی؛ آلودگی هوا؛ ریسک سرطانزایی؛ کیفیت هوا؛ هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 447 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 276 |
||