| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,119 |
| تعداد مقالات | 76,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,918,667 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,044,337 |
بازخوانی سندی از میرزا منصورخان بهبهانی | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقاله 10، دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 40، دی 1404، صفحه 223-238 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2025.397952.473821 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد منصور* 1؛ سید مسیح منصور طباطبائی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسی گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجه علامۀ طباطبائی،، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| آنچه در این مختصر مطرح میشود، باز خوانی سندی است مورّخ ۱۲۳۳هـ، مربوط به میرزا منصور خان بهبهانی حکمران بهبهان و کهگیلویه در روزگار فتحعلیشاه قاجار. داستان سند از این قرار است که نخست میرزا سلطان محمد خان اوّل، پدر میرزا منصور، عمارت حکومتی خویش را در زمین مجهول المالکی به نام «باغِ میر شاه میر» بنا مینهد و پس از وی فرزندش میرزا منصور خان بهبهانی در گوشهای دیگر از همین زمین، بنایِ عمارتِ حکومتیِ خویش را می نهد و همزمان به تفحّص دربارۀ کشفِ هویّتِ مالکانِ زمین می پردازد و معلوم می کند که مالکان زمین، دو خانواده از سادات طباطبائی بودهاند و زمین مذکور را از ورثۀ مزبور خریداری و صلح می کند. سند حاضر مبایعهنامه و صلحنامۀ این زمین است. میرزا منصور خان از سلسلۀ کلانتران بهبهان و از سیاستمداران فارس در روزگار فتحعلیشاه قاجار است که بخشی از روزگار محمّدشاه را درک کرده است. دختر وی گوهرتاج بیگم، همسر نجفقُلی میرزای والی، پسر حسینعلی میرزای فرمانفرما است. از وقایع مهمّ زندگانی میرزا منصورخان اینکه فتحعلیشاه قاجار به سبب برخی ناآرامیها در ایالت فارس، خود به سال 1245 به منطقۀ بهبهان و کهگیلویه روی آورد؛ راهنمائی موکب شاهی را در این سفر بدو محوّل کردند. نامهای مورّخ 1245 به مُهر فرمانفرما خطاب به میرزا منصور خان نگاشته شده که گزارش سفر شاه به آن ناحیه را به او نوشته و از او رفع نگرانی کرده است. این نامه جزو آرشیو اسناد سردار امجد منصوری طباطبائی بوده است که اخیراً به کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران اهدا شده و به سبب اینکه در دست مرمّت و ساماندهی است هنوز فهرست نشده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| میرزا سلطان محمد خان؛ میرزا منصور خان؛ بهبهان؛ نجفقلی میرزای والی؛ سردار امجد منصوری | ||
| مراجع | ||
|
ابن طباطبا، ابراهیم بن ناصر (1377هـ .ق). منتقلة الطالبیّة ( به تصحیح محمدمهدی حسن الخرسان). نجف: الحیدریّه.
خاوری، فضل الله بن عبد النبی (۱۳۸0 هـ .ش). تاریخ ذوالقرنین (به تصحیح ناصر افشارفر). تهران: کتابخانه مجلس.
دیوانبیگی شیرازی، سید احمد (۱۳۶۶ هـ .ش.). حدیقة الشعرا (به تصحیح عبدالحسین نوائی). تهران: زرین.
طباطبائی بهبهانی (منصور)، سید محمد (1391 هـ . ش.). کارنامۀ بهبهان. تهران: انتشارات امید مجد.
ـــــــــــــــ، (1377هـ .ش.). «موقوفۀ منصوریۀ بهبهان». مجلۀ وقف، میراث جاویدان. س6. ش۱، صص 46-59.
عبیدلی، احمدبن محمد(1379هـ .ش.). التَّذکرة فِی الأنساب المطهرة ( به تصحیح مهدی رجائی. قم: کتابخانۀ آیت الله مرعشی نجفی.
فسایی، حسن (1367 هـ .ش). فارسنامه ناصری (مصحح: منصور رستگار فسایی). تهران: امیرکبیر.
گرمرودی، عبدالفتاح بن نجفعلی (1370 هـ .ش). سفرنامه ممسنی (به تصحیح: فتحالدین فتاحی). تهران: انتشارات مستوفی.
مدنی، ضامن بن شدقم (1378 هـ .ش). تحفة الأزهار و زلال الأنهار (به تصحیح کامل سلمان الجبوری). تهران: میراث مکتوب.
Ibn Ṭabāṭabā, Ibrāhīm ibn Nāṣir (1377A.H). Al-Muntaqilah al-Ṭālibiyyah, edited by Muḥammad Mahdī Ḥasan al-Khurasān. Najaf: al-Ḥaydarīyah. [In Arabic]. Khāwarī, Faḍl Allāh ibn ʿAbd al-Nabī (1380 A.H.S. ). Tārīkh Dhū al-Qarnayn, edited by Nāṣir Afshārfar. Tehran: Majles Librar. [In Persian]. Dīvān-begī Shīrāzī, Sayyid Aḥmad (1366 A.H.S.). Ḥadīqat al-Shuʿarā, edited by ʿAbd al-Ḥusayn Navāʾī. Tehran: Zarrīn Publications. [In Persian]. Ṭabāṭabāʾī Behbahānī (Manṣūr), Sayyid Muḥammad (1391 A.H.S.). Kārnāmah-ye Behbahān. Tehran: Omīd-e Majd Publications.[In Persian]. “__________” (1377 A.H.S.). “Mawqūfah-ye Manṣūrīyah-e Behbahān.” Vaqf, Mīrāth-e Jāvīdān, vol. 6, no. 1, pp. 46–59. [In Persian]. ʿUbaydlī, Aḥmad ibn Muḥammad (1379 A.H.S). Al-Tadhkirah fī al-Ansāb al-Muṭahharah, edited by Mahdī Rajāʾī. Qom: Āyat Allāh Marʿashī Najafī Library. [In Arabic] . Fasāʾī, Ḥasan (1367 A.H.S.). Fārsnāmeh-ye Nāṣerī, edited by Manṣūr Rustgār Fasāʾī. Tehran: Amīr Kabīr. [In Persian]. Garmarūdī, ʿAbd al-Fattāḥ ibn Najafʿalī (1370 A.H.S.). Safarnāmeh-ye Mamasanī, edited by Fath al-Dīn Fattāḥī. Tehran: Mostowfī Publications.[In Persian]. Madānī, Ẓāmin ibn Shadqam (1378 A.H.S.). Tuḥfat al-Azhār wa Zulāl al-Anhār, edited by Kāmil Salmān al-Jubūrī. Tehran: Mīrāth-e Maktūb. [In Arabic]. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 322 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 93 |
||