| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,147 |
| تعداد مقالات | 76,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,927,067 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,901,572 |
تحلیل استعاری مفهومسازی از «مردبودگی» و «مردانگی» در توییتر فارسی | ||
| پژوهشهای انسانشناسی ایران | ||
| مقاله 7، دوره 15، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 124-148 اصل مقاله (1.65 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijar.2025.375009.459860 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره بوالی1؛ عبداله بیچرانلو* 2 | ||
| 1دانشجوی دکترای علوم ارتباطات، دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| هدف: امروزه با تشدید روند رسانهای شدن، بهویژه گسترش بهرهگیری از رسانههای اجتماعی، این رسانهها با زندگی روزمره بسیاری از مردم درهم تنیدهاند و بسیاری از فعالیتهای تخصصی و روزمره آنها در رسانههای اجتماعی انجام میگیرد. رسانههای اجتماعی تبدیل به حوزه عمومی گستردهای شدهاند که بستری برای بسط و نشر گفتمانها فراهم میکنند. بنابراین برای درک پویاییهای گفتمانهای گوناگون نمیتوان از مطالعه کنشهای مختلف افراد در رسانههای اجتماعی چشم پوشید. پی بردن به نحوۀ برساخت مفاهیم در یک حوزۀ فرهنگی، راهی برای مطالعه و شناخت آن حوزۀ فرهنگی است. مرد، مرد بودگی و مردانگی مفاهیم جنسیتی انتزاعی هستند که از مهمترین راههای مفهومسازی از آنها استعارههای مرتبط با این مفاهیم هستند. استعاره در نظریۀ معاصر استعاره (رویکرد شناختی به استعاره) تنها ابزاری بلاغی نیست بلکه اساس درک ما است و بخش عمدهای از نظام مفهومی ما توسط استعارههای مفهومی ساخته شده است. بر این اساس، هدف از مطالعۀ پیش رو، تحلیل استعاری مفهومسازی از مردبودگی و مردانگی در توییتر فارسی است. روششناسی: در این پژوهش با استفاده از ابزارهای موجود در زبانشناسی شناختی به چگونگی مفهومسازی مردبودگی و مردانگی در توییتر فارسی پرداخته شد. توییتهای به اشتراک گذاشته شده در برنامه توییتر (X) که به مناسبت روز مرد ر بازههای زمانی دوماهه (دی و بهمن 1402 و دی و بهمن 1401) به اشتراک گذاشته شدهاند، تحلیل شد. با استفاده از روش تحلیل نشانهشناسی به عنوان روش تحلیل دادهها، استعارههای مفهومی موجود در هر توییت به مثابه دال اصلی استخراج شد و با توجه به مولفههای استعاره مفهومی، دربارۀ دلالتهای ضمنی و کلانتر استعارهها بحث شده است. یافتهها: بر اساس تحلیل توییتهای به اشتراک گذاشتهشده با هشتگهای روز مرد، مرد و مردانگی، مشخص شد مفهومسازی استعاری «مردبودگی» و «مردانگی» در 14 حوزۀ مفهومی کلان «عامگرایی و عدم اینهمانی با مردانگی»، «قوت و قدرت»، «سرمایه و دارایی»، «عمل و عملکرد»، «اشیا»، «خصلتهای نیک»، «سازههای مستحکم»، «ماوراءالطبیعه»، «نمایش»، «طبیعت و عناصر طبیعی»، «مقصد و هدف»، «عاطفه»، «جنگ و مبارزه»، «حیوان»، و «دانش و مهارت» صورت گرفته است. نتیجهگیری: استعارههای استخراجشده در این پژوهش، با گفتمان مردسالاری همسو هستند و جایگاه مردان را به مثابه موجوداتی برتر و دارای قدرت ذاتی بازتولید کرده و این قدرت را مشروع و طبیعی جلوه میدهند. این استعارهها، تفاوتهای اجتماعی و فرهنگی میان مردان و زنان را، که اغلب ناشی از ساختارهای اجتماعی و تاریخی است، به مثابه ویژگیهای ذاتی و تغییرناپذیر به تصویر میکشند. بنابر این مفهوم «مردبودگی» نهتنها به معنای قدرت و اقتدار مردانه تعریف میشود، بلکه این قدرت به مثابه حق طبیعی و استحقاقی مردان توجیه و مشروعیت پیدا میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استعارۀ مفهومی؛ حوزۀ مفهومی؛ توییتر؛ مردانگی؛ مردانگی هژمونیک | ||
| اصل مقاله | ||
|
ابوعلی شبانی، محبوبه (1388). استعارههای مفهومی و جنسیت در بافت ایرانی یک رویکرد زبانشناسی شناختی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه ایلام. بوردیو، پیر (1400). سلطه مذکر، ترجمه محسن ناصریراد. تهران: آگه بیچرانلو، عبداله و پورعزت، علیاصغر (1392). کارکردها و کژکارکردهای بازگشت معنایی استعارهها؛ مطالعه موردی مفهوم میان رشتهای مهندسی فرهنگی. مطالعات میان رشتهای در علوم انسانی. دوره 5 ، شماره 3 (پیاپی 19) : صص 121-101 چندلر، دانیل (1397). مبانی نشانهشناسی. ترجمه مهدی پارسا. تهران: سوره مهر. حسن پور اسلانی، محسن و صدیقی، بهرنگ. (1392). مردانگی در قاب نشانهشناسیِ اجتماعی مردانگی در عکاسی مطبوعاتی دهههای 50 و 60 خورشیدی. مجله جامعه شناسی ایران. 14(4). 34-3 دانسی، مارسل (1396). فهم نشانهشناسی رسانهها، ترجمۀ گودرز میرانی و بهزاد دوران. تهران: علمی و فرهنگی دانش مهر، حسین و سبحانی، پرویز. (1400). بدن مندی و برساخت مردانگی: روایت مردان از تجربه ی جراحی های زیبایی. مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق). 28 (1). 227-199 ذکایی، محمدسعید، و ویسی، سیمین. (1400). مردانگی های ایرانی در فضای مجازی: سنخ ها، گفتمان ها و منازعات. مجله جامعه شناسی ایران، 22(3 ). 92-68 راسخ مهند، محمد (1393). درآمدی بر زبانشناسی شناختی. تهران: سمت. سجودی، فرزان (1393). نشانهشناسی کاربردی. تهران: نشر علم. سیدمن، استیون (1398). کشاکش آرا در جامعهشناسی. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی. شریفی، نفیسه و نرسیسیانس، امیلیا. (1400). زنانگی و برساخت ایدئالهای مردانه: مطالعهای در میان مردان متولد دهة ۱۳۷۰ در تهران. زن در توسعه و سیاست. 19 (2). 349-329 شریفیان، فرزاد (1391). مقدمهای بر زبانشناسی فرهنگی. ترجمه لیلا اردبیلی. تهران: نشر نویسه پارسی. کوثری، مسعود و مولایی، محمد مهدی. (1392). روایتهای مردانگی در موسیقی رپ و چالش مردانگی هژمونیک. مجله جامعه شناسی ایران. 13 (4). 175-149 کوچش، زولتان (1394). استعاره در فرهنگ؛ جهانیها و تنوع. ترجمه نیکتا انتظام. تهران: سیاهرود. کوچش، زولتان (1396). استعاره، مقدمهای کاربردی، ترجمه جهاشاه میرزابیگی. تهران: انتشارات آگاه. گافمن، اورینگ (1391). نمود خود در زندگی روزمره، ترجمۀ مسعود کیانپور. تهران: نشر مرکز. لیکاف، جورج و جانسون، مارک (1396). استعارههایی که با آن ها زندگی میکنیم، ترجمه هاجر آقاابراهیمی. تهران: نشر علم. Ameli, Saied Reza (2017). Dual Spacization of Cultures: Problematization of Cyberspace and Cultural Matters. Journal of Cyberspace Studies. 1 (1). 1-18 Charteris-Black, J. (2004). Corpus Approach to Critical Metaphor Analysis. Basingstok: Palgrave Mcmilan. Connell, R. W. (1987). Gender and power: Society, the person and sexual politics. Cambridge: Polity Connell, R. W. and Messerschmidt, J. (2005). Hegemonic Masculinity: Rethinking the Concept. Sage. Consalvo, M. (2003). The Monsters Next Door: Media Constructions of Boys and Masculinity. Feminist Media Studies, 3(1). 27–45. Croft, W and Cruse, A (2004). Cognitive Linguistics. NewYork: Cambridge University Press. Jansen, S. C., and Sabo, D. (1994). The Sport/War Metaphor: Hegemonic Masculinity, the Persian Gulf War, and the New World Order. Sociology of Sport Journal, 11(1). 1–17. Kimmel, M. S. (2005). Globalization and Its Mal(e)contents: The Gendered Moral and Political Economy of Terrorism. In Handbook of Studies on Men & Masculinities, edited by M. S. Kimmel, J. Hearn, and R. W. Connell. Thousand Oaks, CA: Sage. Kimmel, M. S. (1987). Rethinking masculinity: New directions in research. In Changing men: New directions in research on men and masculinity, edited by M. S. Kimmel. Newbury Park, CA: Sage. Kimmel, Michael S. (2000). The Gendered Society, New York: Oxford University Press Kövecses, Z. (2015). Where Metaphors Come From: Reconsidering context in metaphor. Oxford: Oxford University Press Lakoff, G., & Johnson, M. (1993). The contemporary theory of metaphor. Metaphor and Thought. 2nd ed., PP.202-251. Cambridge: Cambridge University Press. Light, B. (2013). Networked Masculinities and Social Networking: Sites A Call for the Analysis of Men and Contemporary Digital Media. Masculinities and Social Change. 2 (3). 245-265 Maaranen, A. and Tienari J. (2020). Social media and hyper-masculine work cultures. Gender, Work & Organization. 30 (2). 1127-1144. Moloney, M. E., & Love, T. P. (2018). #TheFappening: Virtual Manhood Acts in (Homo)Social Media. Men and Masculinities, 21(5), 603-623. Phipps, C. (2022). “You belong in the kitchen”: social media, virtual manhood acts, and women strength sport athletes’ experiences of gender-based violence online. Feminist Media Studies, 23(8), 4221–4237. Pragglejaz group. (2007). A Method of Identifying Metaphorically Used Words in Discourse. Metaphor And symbol. 22(1). 1-39 Rubin, J. D., Blackwell, L., & Conley, T. D. (2020). Fragile Masculinity. Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems. Whitehead, M and Barrett, F. (2001). The Masculinities Reader. London: polity
| ||
| مراجع | ||
|
ابوعلی شبانی، محبوبه (1388). استعارههای مفهومی و جنسیت در بافت ایرانی یک رویکرد زبانشناسی شناختی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه ایلام.
بوردیو، پیر (1400). سلطه مذکر، ترجمه محسن ناصریراد. تهران: آگه
بیچرانلو، عبداله و پورعزت، علیاصغر (1392). کارکردها و کژکارکردهای بازگشت معنایی استعارهها؛ مطالعه موردی مفهوم میان رشتهای مهندسی فرهنگی. مطالعات میان رشتهای در علوم انسانی. دوره 5 ، شماره 3 (پیاپی 19) : صص 121-101
چندلر، دانیل (1397). مبانی نشانهشناسی. ترجمه مهدی پارسا. تهران: سوره مهر.
حسن پور اسلانی، محسن و صدیقی، بهرنگ. (1392). مردانگی در قاب نشانهشناسیِ اجتماعی مردانگی در عکاسی مطبوعاتی دهههای 50 و 60 خورشیدی. مجله جامعه شناسی ایران. 14(4). 34-3
دانسی، مارسل (1396). فهم نشانهشناسی رسانهها، ترجمۀ گودرز میرانی و بهزاد دوران. تهران: علمی و فرهنگی
دانش مهر، حسین و سبحانی، پرویز. (1400). بدن مندی و برساخت مردانگی: روایت مردان از تجربه ی جراحی های زیبایی. مطالعات جامعه شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق). 28 (1). 227-199
ذکایی، محمدسعید، و ویسی، سیمین. (1400). مردانگی های ایرانی در فضای مجازی: سنخ ها، گفتمان ها و منازعات. مجله جامعه شناسی ایران، 22(3 ). 92-68
راسخ مهند، محمد (1393). درآمدی بر زبانشناسی شناختی. تهران: سمت.
سجودی، فرزان (1393). نشانهشناسی کاربردی. تهران: نشر علم.
سیدمن، استیون (1398). کشاکش آرا در جامعهشناسی. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی.
شریفی، نفیسه و نرسیسیانس، امیلیا. (1400). زنانگی و برساخت ایدئالهای مردانه: مطالعهای در میان مردان متولد دهة ۱۳۷۰ در تهران. زن در توسعه و سیاست. 19 (2). 349-329
شریفیان، فرزاد (1391). مقدمهای بر زبانشناسی فرهنگی. ترجمه لیلا اردبیلی. تهران: نشر نویسه پارسی.
کوثری، مسعود و مولایی، محمد مهدی. (1392). روایتهای مردانگی در موسیقی رپ و چالش مردانگی هژمونیک. مجله جامعه شناسی ایران. 13 (4). 175-149
کوچش، زولتان (1394). استعاره در فرهنگ؛ جهانیها و تنوع. ترجمه نیکتا انتظام. تهران: سیاهرود.
کوچش، زولتان (1396). استعاره، مقدمهای کاربردی، ترجمه جهاشاه میرزابیگی. تهران: انتشارات آگاه.
گافمن، اورینگ (1391). نمود خود در زندگی روزمره، ترجمۀ مسعود کیانپور. تهران: نشر مرکز.
لیکاف، جورج و جانسون، مارک (1396). استعارههایی که با آن ها زندگی میکنیم، ترجمه هاجر آقاابراهیمی. تهران: نشر علم.
Ameli, Saied Reza (2017). Dual Spacization of Cultures: Problematization of Cyberspace and Cultural Matters. Journal of Cyberspace Studies. 1 (1). 1-18
Charteris-Black, J. (2004). Corpus Approach to Critical Metaphor Analysis. Basingstok: Palgrave Mcmilan.
Connell, R. W. (1987). Gender and power: Society, the person and sexual politics. Cambridge: Polity
Connell, R. W. and Messerschmidt, J. (2005). Hegemonic Masculinity: Rethinking the Concept. Sage.
Consalvo, M. (2003). The Monsters Next Door: Media Constructions of Boys and Masculinity. Feminist Media Studies, 3(1). 27–45.
Croft, W and Cruse, A (2004). Cognitive Linguistics. NewYork: Cambridge University Press.
Jansen, S. C., and Sabo, D. (1994). The Sport/War Metaphor: Hegemonic Masculinity, the Persian Gulf War, and the New World Order. Sociology of Sport Journal, 11(1). 1–17.
Kimmel, M. S. (2005). Globalization and Its Mal(e)contents: The Gendered Moral and Political Economy of Terrorism. In Handbook of Studies on Men & Masculinities, edited by M. S. Kimmel, J. Hearn, and R. W. Connell. Thousand Oaks, CA: Sage.
Kimmel, M. S. (1987). Rethinking masculinity: New directions in research. In Changing men: New directions in research on men and masculinity, edited by M. S. Kimmel. Newbury Park, CA: Sage.
Kimmel, Michael S. (2000). The Gendered Society, New York: Oxford University Press
Kövecses, Z. (2015). Where Metaphors Come From: Reconsidering context in metaphor. Oxford: Oxford University Press
Lakoff, G., & Johnson, M. (1993). The contemporary theory of metaphor. Metaphor and Thought. 2nd ed., PP.202-251. Cambridge: Cambridge University Press.
Light, B. (2013). Networked Masculinities and Social Networking: Sites A Call for the Analysis of Men and Contemporary Digital Media. Masculinities and Social Change. 2 (3). 245-265
Maaranen, A. and Tienari J. (2020). Social media and hyper-masculine work cultures. Gender, Work & Organization. 30 (2). 1127-1144.
Moloney, M. E., & Love, T. P. (2018). #TheFappening: Virtual Manhood Acts in (Homo)Social Media. Men and Masculinities, 21(5), 603-623.
Phipps, C. (2022). “You belong in the kitchen”: social media, virtual manhood acts, and women strength sport athletes’ experiences of gender-based violence online. Feminist Media Studies, 23(8), 4221–4237.
Pragglejaz group. (2007). A Method of Identifying Metaphorically Used Words in Discourse. Metaphor And symbol. 22(1). 1-39
Rubin, J. D., Blackwell, L., & Conley, T. D. (2020). Fragile Masculinity. Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems.
Whitehead, M and Barrett, F. (2001). The Masculinities Reader. London: polity
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 265 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 164 |
||