| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,850 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,530,084 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,571,960 |
کاربردپذیری مدل میتِلاشتاند(Mittelstand)آلمان در ایران: الگویی برای توسعه شرکتهای کوچک و متوسط | ||
| فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی | ||
| دوره 18، شماره 4، مهر 1404، صفحه 31-54 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی- کیفی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jed.2025.398407.654552 | ||
| نویسنده | ||
| نبی امیدی* | ||
| گروه مدیریت ، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| چکیده هدف: الگوی میتِلاشتاند آلمان، بهعنوان یکی از موفقترین مدلهای پشتیبان توسعه بنگاههای کوچک و متوسط خانوادگی، طی دهههای اخیر به نقشی کلیدی در شکلدهی اقتصاد مقاوم، نوآور و منطقهگرا در این کشور دست یافته است. این مدل با تأکید بر پایداری، مالکیت خانوادگی، تعهد بلندمدت، و ارتباط نزدیک با نهادهای محلی، جایگاه خاصی در سیاستهای صنعتی آلمان دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی امکان انتقالپذیری و انطباقپذیری مؤلفههای این مدل به بستر اقتصاد ایران طراحی شده است؛ بهگونهای که بتوان از ظرفیتهای درونزای کشور برای بازآفرینی الگویی بومی جهت توسعه شرکتهای کوچک و متوسط استفاده کرد. مسئله اصلی پژوهش آن است که چه میزان از عناصر مدل میتِلاشتاند با ساختار اقتصادی و نهادی ایران قابل تطبیق هستند، و تحت چه شرایطی میتوان آنها را به صورت تدریجی اجرایی کرد. روش: این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با رویکردی تحلیلی– تطبیقی به بررسی امکانپذیری بومیسازی مدل میتِلاشتاند آلمان در اقتصاد ایران میپردازد. روش تحقیق به صورت کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسنادی، تطبیق ساختارها و بررسی سیاستها انجام گرفته است. گردآوری دادهها در دو بخش،1. مطالعات کتابخانهای- اسنادی و 2. تحلیل تطبیقی دادههای ثانویه بوه است. تحلیل در سه سطح تطبیقی، زمینهای و سیاستی میباشد؛ 1. تحلیل تطبیقی: برای شناسایی نقاط قوت مدل آلمانی و ارزیابی فاصله ساختاری شرکتهای کوچک و متوسط ایرانی نسبت به آن، 2. تحلیل زمینهای: برای بررسی امکان بومیسازی ویژگیهای کلیدی مدل میتِلاشتاند در بستر اقتصادی، نهادی و فرهنگی ایران، 3. تحلیل سیاستی : برای شناسایی خلأهای سیاستگذاری و ارائه پیشنهادهای عملی. با توجه به ماهیت کیفی تحقیق، پژوهش متکی به تحلیل دادههای ثانویه است و جامعه آماری خاصی تعریف نشده است. یافتهها: یافتههایی این تحقیق نشان میدهد که میان ساختار و عملکرد بنگاههای کوچک و متوسط در ایران و مدل موفق میتلاشتاند در آلمان تفاوتهایی وجود دارد. این تفاوتها صرفاً ابعادی فنی و مدیریتی ندارند، بلکه ریشه در تفاوتهای بنیادین اقتصادی، نهادی، فرهنگی و سیاستی دارند. مدل آلمانی بر ارکانی چون مالکیت خانوادگی چندنسلی، استراتژی رشد بلندمدت با تمرکز بر بازارهای خاص، سرمایهگذاری مستمر در تحقیق و توسعه از طریق پیوند با دانشگاهها، و استقلال مالی مبتنی بر خودتأمینی یا دسترسی به اعتبارات پایدار بانکی استوار است. این ویژگیها، تابآوری بالا و نوآوری مستمر را برای این بنگاهها به ارمغان آورده است. در مقابل، بنگاههای ایرانی عمدتاً فردمحور، کوتاهمدتنگر و بیثبات هستند و استراتژی آنها بر بقا در شرایط پرنوسان اقتصادی متمرکز است. وابستگی شدید به تسهیلات بانکی کوتاهمدت و پرریسک، فقدان نظام جانشینی نظاممند، و گسست ساختاری از نهادهای علمی، مانع اصلی رشد پایدار و رقابتپذیری آنهاست. تحلیل زمینهای نشان میدهد که بومیسازی این مدل در ایران با موانع جدی روبروست. بیثباتی اقتصاد کلان (تورم بالا و نوسانات ارزی) امکان برنامهریزی بلندمدت را سلب میکند. ضعف نهادی، از جمله نبود بانکهای توسعهای مستقل، سیاستگذاریهای پراکنده و ناکارآمدی ساختارهای حمایتی، محیط کسبوکار را غیرقابلپیشبینی کرده است. از منظر فرهنگی نیز، هرچند ساختار خانوادهمحور یک ظرفیت بالقوه است، اما فرهنگ سودمحوری کوتاهمدت و عدم شفافیت مالی، مانع شکلگیری برندهای خانوادگی پایدار میشود. با این وجود، تحقیق ظرفیتهای بالقوهای را برای بومیسازی هوشمندانه شناسایی میکند. این فرآیند مستلزم یک بسته سیاستی چندبعدی و تدریجی است. نتیجه: پژوهش نشان میدهد که استفاده از منطق و ساختار مدل میتِلاشتاند برای توانمندسازی بنگاههای کوچک و متوسط در ایران مستلزم سه مسیر تحولی است: نخست، اصلاح و بازسازی نهادهای حامی تولید، از جمله نظام بانکی، مالیاتی و تنظیمگری برای ایجاد زیرساختهای پایدار رشد بنگاهها؛ دوم، بازنگری در سیاستگذاریهای کلان اقتصادی بهمنظور حذف مداخلات ناکارآمد، تثبیت مقررات و افزایش انگیزههای بلندمدت برای کارآفرینی مولد؛ و سوم، تقویت پیوندهای منطقهای و ایجاد هماهنگی میان نهادهای آموزشی، فنی و صنعتی جهت افزایش توانمندیزایی، نوآوری و اشتغال پایدار در سطح محلی. این مطالعه تأکید دارد که تحقق یک الگوی بومی موفق، نه با تقلید صرف از نمونههای خارجی، بلکه با طراحی تدریجی، سیاستمحور و واقعبینانه مبتنی بر شرایط بومی و مشارکتمحور ممکن خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شرکتهای کوچک و متوسط؛ مدل میتلاشتاند؛ بنگاههای خانوادگی؛ کاربردپذیری؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
پرچمی، داود و جلالی، فاطمه . (1398). بررسی تطبیقی کسبوکارهای خانگی در راستای تحقق سیاستهای کلی اشتغال. سیاستهای راهبردی و کلان، 7(26)، 164-185. DOI: http//doi.org/10.32598/JMSP.7.2.164
حسین پور, مهدی , محمدنژاد, محمد , بخشم, میلاد و آینه, معصومه . (1403). تحلیل راهبردی توسعه کسب و کارهای خانگی کوچک و متوسط استان کرمانشاه. فصلنامه پیشرفت و توسعه استان کرمانشاه, 4(1), 20-47. DOI: http//doi.org/ 10.22034/mpo.2025.447162.1109
حسین زاده, الهه و محمدی, محسن . (1402). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات در توسعه مشاغل خانگی (مطالعه موردی استان خراسان شمالی). مهندسی سیستم و بهرهوری, 3(3), 82-111. DOI: http//doi.org/ 10.22034/msb.2023.711491
خنیفر, حسین , کریمی, آصف , زین ساز, علی و مبینی دهکردی, علی . (1401). ارائه چارچوب به کارگیری رسانه های اجتماعی در کسب و کارهای خانگی با استفاده از روش فراترکیب. فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی, 15(3), 441-457. DOI: http//doi.org/10.22059/jed.2022.337419.653870
طاهری، امیرحسین و باشکوه اجیرلو، محمد . (1402). شناسایی پیشرانهای مؤثر بازاریابی دیجیتال در ورود زنان تحت پوشش کمیته امداد به کسبوکارهای خانگی. فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی، 16(شماره 5 (ویژه نامه))، 1-25. DOI: http//doi.org/10.22059/jed.2024.369121.654300
قربانی پیرعلیدهی، فاطمه . (1399). موانع توسعهی کسب و کارهای خانگی زنان در مناطق روستایی (مورد واکاوی؛ شهرستان رضوانشهر استان گیلان). مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 1(3)، 5-26. DOI: http//doi.org/10.22124/gscaj.2021.18897.1068
مظفری فاطمه، نظری عبدالحمید، رستمی شاه بختی، شاهینی فر مصطفی. (1401). نقش کسب و کارهای خانگی بر معیشت پایدار خانوارهای روستایی با تأکید برنقش دولت در استان ایلام. اقتصاد فضا و توسعه روستایی. ۱۱ (۴۱) :۱۹-۴۰. DOI: http//doi.org/20.1001.1.23222131.1401.11.41.2.9
میکانیکی، جواد ، شیرزور علی آبادی، زهرا و قاسمی، فاطمه . (1400). تأثیر کسب وکارهای خانگی بر توانمندسازی زنان روستایی (مورد مطالعه: بخش مرکزی شهرستان درمیان). مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان، 15(3)، 179-210. DOI: http//doi.org/10.22034/fakh.2021.280572.1457
نرماشیری، فاطمه و جلیلیان، سارا . (1402). شناسایی پیشران های مؤثر بر توسعه کسب و کارهای خانگی زنان روستایی (منطقه مورد مطالعه: شهرستان اسلام آباد غرب). روستا و توسعه، 26(3)، 243-265. DOI: http//doi.org/10.30490/rvt.2023.360872.1504
ولی نژاد، صادق ، عباسی، ابراهیم ، سعیدی، پرویز و مستقیمی، محمود رضا . (1400). طراحی و تبیین الگوی بازاریابی کسب وکارهای خانگی محور روستایی با رویکرد نظریه پردازی داده بنیاد: مورد مطالعه صنایع دستی. فصلنامه جغرافیا (برنامهریزی منطقه ای)، 11(43)، 333-348. DOR: https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22286462.1400.11.3.19.1.
محمدکاظمی، رضا، طالبی، کامبیز، داوری، علی و دهقان نجم آبادی، عامر . (1400). طراحی مدل توانمندسازی کسب و کارهای کوچک و متوسط دانش بنیان با رویکرد دیمتل. فصلنامه انجمن علوم مدیریت ایران، 16(61)، 1-16.
Akmaljon, O., Erkin, G., & Nodira, M. (2022). DIGITAL MARKETING. Uzbek Scholar Journal, 10, 112-116.
Amankwah-Amoah, J., Khan, Z., Wood, G., & Knight, G. (2021). COVID-19 and digitalization: The great acceleration in the growth of small and medium enterprises in developing countries. Journal of Business Research, 136, 602–611. DOI:http//doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.08.011
Berghoff, H. (2006). The End of Family Business? The Mittelstand and German Capitalism in Transition, 1949–2000. Business History Review, 80(2), 263–295.
Broeking, T. (2020). The German Mittelstand: Stability and Strategy in a Changing World. Bertelsmann Stiftung.
Campbell, D. A., Lambright, K. T., & Wells, C. J. (2014). Looking for friends, fans, and followers? Social media use in public and nonprofit human services. Public Administration Review, 74(5), 655-663.
Carsrud, A., & Cucculelli, M. (2014). Family firms, entrepreneurship, and economic development. Journal of Small Business Management, 52(2), 189-191.
Chaffey, D., & Ellis-Chadwick, F. (2019). Digital marketing. Pearson uk. D'aveni, R. A. (2013). 3-D printing will change the world. Harvard business review, 91(3), 34-35.
Chaffey, D., & Ellis-Chadwick, F. (2019). Digital marketing. Pearson uk. D'aveni, R. A. (2013). 3-D printing will change the world. Harvard business review, 91(3), 34-35.
Chatterjee, S., & Kar, A. K. (2020). Why do small and medium enterprises use social media marketing and what is the impact: Empirical insights from India. International Journal of Information Management, 53, 102103. DOI: http//doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102103
Cheratian, E., & Goltabar, S. (2024). Financial constraints on small firms’ growth: pandemic lessons from Iran. Economic Research Forum.
Clark, D. N., & Douglas, H. (2014). Micro-enterprise growth: Lessons from home-based business in New Zealand. Small Enterprise Research, 21(1), 82-98.
Eggers, F. (2020). Mastering digital transformation in SMEs: A dynamic capabilities approach. Journal of Small Business Management, 58(1), 60-89 . DOI: http//doi.org/10.1080/00472778.2020.1721833
Gong, Q. Y., Chen, Y., He, X. L., Xiao, Y., Hui, P., Wang, X., & Fu, X. M. (2021). Crosssite Prediction on Social Influence for Cold-start Users in Online Social Networks. Acm Transactions on the Web, 15(2), 1-23. DOI: http//doi.org/10.1145/3409108
Gossling, S. (2020). Technology, ICT and tourism: from big data to the big picture. Journal of Sustainable Tourism, 29(5), 849-858. DOI: http//doi.org/10.1080/09669582.2020.1865387
Gupta, V. K., Felzensztein, C., & Prashantham, S. (2022). SME internationalization: Linking dynamic capabilities to performance. Entrepreneurship Theory and Practice, 46(5), 1113-. DOI: http//doi.org/10.1177/10422587211037727
Hofstede Insights. (2023). Country Comparison: Germany vs. Iran. Retrieved from https://www.hofstede-insights.com
IfM Bonn – Institut für Mittelstandsforschung. (2022). Facts about the Mittelstand. https://www.ifm-bonn.org
IMF. (2023). Iran: Financial Sector Assessment Program Update. International Monetary Fund.
Jamali, Behruz. Mohammmadkazemi, Reza. Yadollahi farsi, Jahangir. Mobini, Ali (2018). “The Study on the Theories' Gap of Technological Entrepreneurship Opportunities Emergence”. Journal of International Business Research. Vol. 11, No 2. pp: 79 -88. DOI: http//doi.org/10.5539/ibr.v11n2p79
Jamali, Behruz. Mohammmadkazemi, Reza. Yadollahi farsi, Jahangir. Mobini, Ali (2018). “Theories of opportunity creation and effective entrepreneurial actions in opportunity creation context”. Journal of Decision Science Letters. Vol. 7, No 1. pp: 443 -454. DOI: http//doi.org/10.5267/j.dsl.2018.1.003.
Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business horizons, 53(1), 59-68.
KfW. (2021). KfW SME Panel 2021: SMEs weather the crisis with resilience – but are under digitalisation pressure. Frankfurt: KfW Bankengruppe. https://www.kfw.de/KfW-Group/Research/SME-Panel
Kusa, R., Duda, J., & Suder, M. (2022). Explaining SME sustainability performance: The role of supply chain integration and dynamic capabilities. International Small Business Journal, 40(4), 439-469. DOI: http//doi.org/10.1177/02662426221083428
Leydesdorff, L. (2012). The knowledge-based economy and the Triple Helix model. Arxiv. DOI: http//doi.org/10.48550/arXiv.1201.4553
Matthews, C. H., Hechavarria, D., & Schenkel, M. T. (2011). Family business: A global perspective from the panel study of entrepreneurial dynamics and the global entrepreneurship monitor. In Understanding family businesses: Undiscovered approaches, unique perspectives, and neglected topics (pp. 9-26). New York, NY: Springer New York. DOI: http//doi.org/10.1007/978-1-4614-0911-3_2.
Maxwell, S. P., & Carboni, J. L. (2016). Social media management: Exploring Facebook engagement among high‐asset foundations. Nonprofit Management and Leadership, 27(2), 251-260
Meria, L., Zanubiya, J., Alfi, M., & Juliansah, D. (2023). Increasing Consumers with Satisfaction Application based Digital Marketing Strategies Startupreneur Business Digital (SABDA). Startupreneur Bisnis Digital (SABDA, vol. 2, no. 1, 2023,[Online]. Available. DOI: http//doi.org/org/10.3430.
Nafisi, F., & Mohammmadkazemi, Reza. (2024). Providing an open innovation model for high-tech startups in the unit of industries related to information technology. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications, 15(4), 159-172. DOI: http//doi.org/10.22075/IJNAA.2023.29764.4339
Nguyen, T. H., Newby, M., & Macaulay, M. J. (2015). Information technology adoption in small business: Confirmation of a proposed framework. Journal of Small Business Management, 53(1), 207-227.
OECD. (2021). Financing SMEs and Entrepreneurs: An OECD Scoreboard. Paris: OECD Publishing.
Olson, E. M., Olson, K. M., Czaplewski, A. J., & Key, T. M. (2021). Business strategy and the management of digital marketing. Business horizons, 64(2), 285-293. DOI: http//doi.org/10.1016/j.bushor.2020.12.004.
Pahnke, E. C., & Welter, F. (2019). Hidden champions: A review of the literature and future research avenues. Management Review Quarterly, 71(4), 201–225. DOI: http//doi.org/10.1007/s11301-021-00253-6
Philip, L., & Williams, F. (2019). Remote rural home based businesses and digital inequalities: Understanding needs and expectations in a digitally underserved community. Journal of Rural Studies, 68, 306-318. DOI: http//doi.org/10.1016/j.jrurstud.2018.09.011.
Quinton, S., Canhoto, A., Molinillo, S., Pera, R., & Budhathoki, T. (2018). Conceptualising a digital orientation: antecedents of supporting SME performance in the digital economy. Journal of Strategic Marketing, 26(5), 427-439.
Simon, H. (2009). Hidden Champions of the Twenty-First Century: Success Strategies of Unknown World Market Leaders. Springer.
SMEs: Case of developing countries. Information Technology for Development, 21(4), 573–600. DOI: http//doi.org/10.1080/02681102.2014.996201
Storm, S., & Naastepad, C. W. M. (2015). Germany’s Mittelstand: An endangered species? Deutsche Bank Research. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/193770/1/106739141X.pdf
Tiago, M. T. P. M. B., & Veríssimo, J. M. C. (2014). Digital marketing and social media: Why bother?. Business horizons, 57(6), 703-708. DOI: http//doi.org/10.1016/j.bushor.2014.07.002.
UNIDO. (2022). Inclusive and Sustainable Industrial Development in the MENA Region: SME Policy Review - Iran. United Nations Industrial Development Organization.
Veleva, S. S., & Tsvetanova, A. I. (2020, September). Characteristics of the digital marketing advantages and disadvantages. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 940, No. 1, p. 012065). IOP Publishing. Vorley, T., & Rodgers, P. (2014). Home is where the business is: Incidents in everyday life and the formation of home-based businesses. International Small Business Journal, 32(4), 428-448. DOI: http//doi.org/10.1177/0266242612452173.
Venohr, B., & Pahnke, E. (2019). The hidden champions of the German economy: Lessons from small and mid-sized world market leaders. Working Paper Series of the Berlin School of Economics.
Voigt, E., & Möller, M. (2022). Digitalization in family-owned German Mittelstand firms: Challenges and opportunities of the Covid-19 pandemic. H-BRS Working Paper Series, 8. DOI: http//doi.org/10.13140/RG.2.2.25992.39682
Waters, R. D., Burnett, E., Lamm, A., & Lucas, J. (2009). Engaging stakeholders through social networking: How nonprofit organizations are using Facebook. Public relations review, 35(2), 102-106.
Whitacre, B., Gallardo, R., & Strover, S. (2014). Broadband׳ s contribution to economic growth in rural areas: Moving towards a causal relationship. Telecommunications Policy, 38(11), 1011-1023. DOI: http//doi.org/10.1016/j.telpol.2014.05.005
World Bank. (2023). Iran Economic Monitor: Balancing Risks and Reforms. Washington, DC.
Wynarczyk, P., & Graham, J. (2013). The impact of connectivity technology on homebased business venturing: The case of women in the North East of England. Local Economy, 28(5), 451-470.
Xu, W., & Saxton, G. D. (2019). Does stakeholder engagement pay off on social media?A social capital perspective. Nonprofit and voluntary sector quarterly, 48(1), 28-49. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 736 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 312 |
||