پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,850 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,530,084 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,571,960 |
نقش بافتار بخشِ صنعتی در کارکرد واسطههای تبادل فناوری در زیستبوم نوآوری فناورانه در ایران؛ حوزههای مورد مطالعه: صنایع دارو، کشاورزی، و نفت، گاز و پتروشیمی | ||
| فصلنامه علمی پژوهشی توسعه کارآفرینی | ||
| دوره 18، شماره 4، مهر 1404، صفحه 159-181 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی- کیفی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jed.2025.389779.654487 | ||
| نویسندگان | ||
| آرمان خالدی* 1؛ رضا اسدی فرد2؛ سعید السادات آهنگری2؛ سیدرضا میرزایی دورکی2 | ||
| 1گروه سیاست نوآوری و آینده نگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری،تهران، ایران | ||
| 2گروه سیاست نوآوری و آینده نگاری پژوهشکده مطالعات فناوری،تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: در سالهای اخیر، نوآوری بهعنوان یکی از عوامل کلیدی رقابتپذیری صنایع مطرح شده و بنگاهها در تلاش هستند با همکاری سایر بازیگران زیستبوم نوآوری، زمینه لازم برای خلق نوآوری را فراهم کنند. همکاریهای فناورانه با چالشهایی همراه است و به همین دلیل، واسطههای تبادل فناوری برای تسهیل این همکاریها نقش مهمی ایفا میکنند. این واسطهها از طریق ایجاد شبکههای همکاری، کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و شناسایی فرصتها، تعاملات سازندهای میان سازمانهای مختلف برقرار میکنند. بررسیهای پیشین نشان میدهد که بافتار صنعتی و ویژگیهای هر صنعت بر همکاریهای فناورانه تأثیر دارد و کارکردهای موردانتظار از واسطههای تبادل فناوری در صنایع مختلف متفاوت است. با این حال، مطالعات کافی در زمینه تفاوتهای کارکردی و مدلهای فعالیت این واسطهها در صنایع مختلف انجام نشده است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف شناسایی کارکردهای ضروری واسطههای تبادل فناوری در هر صنعت و بررسی مدل نقشآفرینی آنها با توجه به بافتار صنعتی انجام شده است. برای این منظور، سه صنعت راهبردی کشور شامل دارو، کشاورزی و نفت، گاز و پتروشیمی مورد بررسی قرار گرفته است. روش: این پژوهش کیفی است و از استراتژی موردکاوی چندگانه استفاده شده است. دادههای پژوهش از طریق مصاحبه با خبرگان و بررسی اسناد گردآوری شده است. مصاحبهشوندگان از میان واسطههای تبادل فناوری و فعالان صنایع دارو، کشاورزی و نفت، گاز و پتروشیمی انتخاب شدهاند. نمونهگیری با روش گلولهبرفی انجام شد و در مجموع 21 مصاحبه کیفی با بازیگران اصلی این صنایع انجام گرفت. تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون صورت گرفته است. یافتهها: در صنعت دارو، به دلیل ویژگیهای خاص این صنعت و بازیگران فعال آن، کارکردهای تحریک تقاضا و شناسایی نیاز و بیان تقاضا نسبت به دو صنعت دیگر اهمیت کمتری دارد. در مقابل، در صنایع کشاورزی و نفت، به دلیل تنوع و تعدد بازیگران، کارکرد شناسایی نیاز، بهویژه تجمیع تقاضاهای خرد، اهمیت بالاتری دارد. همچنین، به دلیل رویکرد سنتی فعالان صنعت کشاورزی و تمایل به خرید از منابع خارجی در صنعت نفت، کارکرد تحریک تقاضا در این دو صنعت نسبت به دارو از اولویت بالاتری برخوردار است. در هر سه صنعت، بررسی واقعیبودن و اهمیت نیاز متقاضی ضروری است، اما در صنایع کشاورزی و نفت که مشتریان نهایی عمدتاً داخلی هستند، این کارکرد نسبت به صنعت دارو اهمیت بیشتری دارد. در صنعت کشاورزی، اغلب پروژههای فناورانه از پیچیدگی کمتری برخوردارند و یک بنگاه میتواند بهتنهایی محصول موردنیاز را توسعه دهد. اما در صنعت دارو، توسعه برخی داروها نیازمند تعامل و همکاری میان بازیگران مختلف است و در صنعت نفت نیز به دلیل پیچیدگی بالای پروژههای فناورانه، طراحی و مدیریت پروژههای بزرگ اهمیت بیشتری دارد. از سوی دیگر، به دلیل دانشمحور بودن صنعت دارو و کوچک بودن جامعه آن، فعالان این حوزه نسبت به قابلیتها و تخصصهای یکدیگر آشنا هستند و ارتباطات بینالمللی قویتری دارند. بنابراین، کارکرد انتخاب فناوری و همکار مناسب در این صنعت اولویت چندانی ندارد. در مقابل، در دو صنعت کشاورزی و نفت که فعالان آنها رویکرد سنتیتری دارند و با فناوریهای لبه دانش کمتر آشنا هستند، این کارکرد از اهمیت بالاتری برخوردار است. در تمام صنایع مورد بررسی، مدیریت همکاری و تعاملات میان طرفین و کمک به توسعه بازار نقش مهمی ایفا میکند. اما در صنعت دارو، اثبات عملکرد فناوری بیشتر به ارائه مشاوره برای اخذ مجوزهای سازمان غذا و دارو مربوط میشود. در مقابل، در صنعت نفت و کشاورزی، بهویژه برای کشاورزان خرد، به دلیل ریسک بالای بهکارگیری فناوری برای اولین بار، ضمانت فناوری از سوی نهادهای متولی از اولویت بالاتری برخوردار است. نتیجه: به دلیل تفاوت در ساختار، ویژگیها و ماهیت فناوریها در صنایع مختلف، همکاریهای فناورانه در هر صنعت با چالشهای خاصی روبهرو است و واسطههای تبادل فناوری باید متناسب با این تفاوتها، نقشهای خاص خود را ایفا کنند. به عبارت دیگر، واسطههای تبادل فناوری باید بهصورت تخصصی در حوزههای مشخص فعالیت کنند و بر کارکردهایی که در هر صنعت از اولویت بالاتری برخوردارند، تمرکز نمایند. در این میان، دولت نیز باید با پشتیبانی هوشمندانه از واسطهها، حمایتهای خود را بر اساس اولویتهای هر صنعت تنظیم کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بافتار بخش صنعتی؛ واسطههای تبادل فناوری؛ زیست بوم نوآوری؛ همکاری فناورانه؛ کارکرد واسطه | ||
| مراجع | ||
|
اسدیفرد، رضا؛ خالدی، آرمان (۱۳۹۸). چالشهای همکاری فناورانه نامتقارن شرکتهای بزرگ با شرکتهای کوچک فناوریمحور نانو. سیاست علم و فناوری, ۱۲(۳), ۱۵–۳۰.https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20080840.1398.12.3.2.9
خالدی، آرمان؛ اسدیفرد، رضا؛ میرزاییدورکی، سیدرضا (۱۴۰۳). کارکردهای واسطههای نوآوری در فرآیند همکاریهای فناورانه بین بنگاهها در ایران. سیاست علم و فناوری, ۱۷(۲), ۱۷–۳۱. https://doi.org/10.22034/jstp.2024.11678.1791
شریفزاده، ابوالقاسم؛ عبداللهزاده، غلامحسین؛ شریفی، مهنوش (۱۳۹۳). آسیبشناسی مدیریت تحقیقات و توسعه فناوری کشاورزی در چارچوب نظام نوآوری کشاورزی. اقتصاد و توسعه کشاورزی, ۲۸(۱), ۷۱–۸۲. https://doi.org/10.22067/jead2.v1391i6.27268
صابر کهنهگورابی، محمدحسین؛ ایرانمنش، سیدحسین؛ جعفری، پریوش (۱۳۹۹). اولویتبندی عوامل تاثیرگذار بر نوآوری باز در شرکتهای دانشبنیان مبتنی بر کارآفرینی فناورانه نفت و گاز. فصلنامه پژوهشهای سیاستگذاری و برنامهریزی انرژی, ۶(۴), ۸۱–۱۲۳. http://epprjournal.ir/article-1-878-fa.html
صحافزاده، مهدی؛ باقریمقدم، ناصر؛ شهبازی، میثم (۱۴۰۱). تحلیل ساختاری و سیستمی نظام نوآوری صنعت نفت ایران. مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی, ۱۴(۵۴), ۱–۲۲. http://iieshrm.ir/article-1-1424-fa.html
محقر، علی؛ اصلانی، علیرضا؛ ثقفی، فاطمه؛ ملکی، علی؛ خلیل، سجاد (۱۳۹۸). تحلیل نقش بازیگران حکمرانی بخش بالادستی صنعت نفت ایران در شکستهای نظام نوآوری بخشی: مطالعه چند موردی. سیاستگذاری عمومی, ۵(۲), ۱۶۳–۱۸۴. https://doi.org/10.22059/ppolicy.2019.72280
Ansari, A., & Dornberger, U. (2020). How do intermediary organizations support SMEs to enhance their absorptive capacity? VNU Journal of Economics and Business, 36(5). https://doi.org/10.25073/2588-1108/vnueab.4456
Asadifard, R., & Khaledi, A. (2019). Challenges of asymmetric technological collaboration between large companies and nanotechnology startups. Journal of Science and Technology Policy, 12(3), 15–30. [In Persian] https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20080840.1398.12.3.2.9
Audretsch, D., & Belitski, M. (2020). The limits to collaboration across four of the most innovative UK industries. British Journal of Management, 31(4), 830–855. https://doi.org/10.1111/1467-8551.12353
Batterink, M. H., Wubben, E. F., Klerkx, L., & Omta, S. (2010). Orchestrating innovation networks: The case of innovation brokers in the agri‑food sector. Entrepreneurship and Regional Development, 22(1), 47–76. https://doi.org/10.1080/08985620903220512
Bessant, J., & Rush, H. (1995). Building bridges for innovation: The role of consultants in technology transfer. Research Policy, 24(1), 97–114. https://doi.org/10.1016/0048-7333(93)00751-E
Diestre, L., & Rajagopalan, N. (2012). Are all “sharks” dangerous? New biotechnology ventures and partner selection in R&D alliances. Strategic Management Journal, 33(10), 1115–1134. https://doi.org/10.1002/smj.1978
Faghih, N., Sarreshtehdari, L. & Bonyadi, E. The rates of safe and hazardous entrepreneurial activities: introducing the lower and upper limits of entrepreneurship risks. J Glob Entrepr Res 11, 347–359 (2021).
https://doi.org/10.1007/s40497-021-00291-0
Hagedoorn, J. (1993). Understanding the rationale of strategic technology partnering: Interorganizational modes of cooperation and sectoral differences. Strategic Management Journal, 14(5), 371–385. https://doi.org/10.1002/smj.4250140505
Hagedoorn, J., & Narula, R. (1996). Choosing organizational modes of strategic technology partnering: International and sectoral differences. Journal of International Business Studies, 27(2), 265–284. https://doi.org/10.1057/palgrave.jibs.8490135
Horne, M. (2008). Honest brokers: Brokering innovation in public services. London: Innovation Unit.
Hossain, M. (2012). Performance and potential of open innovation intermediaries. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 41, 754–764. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.1053
Howells, J. (2006). Intermediation and the role of intermediaries in innovation. Research Policy, 35(5), 715–728. https://doi.org/10.1016/j.respol.2006.03.005
Kanda, W., González, P. d., Hjelm, O., & Bienkowska, D. (2015). A function of innovation systems approach for analysing the roles of intermediaries in eco‑innovation. Global Cleaner Production and Sustainable Consumption Conference, Sitge, 1–4 November.
Katzy, B., Turgut, E., Holzmann, T., & Sailer, K. (2013). Innovation intermediaries: A process view on open innovation coordination. Technology Analysis & Strategic Management, 25(3), 295–309. https://doi.org/10.1080/09537325.2013.764982
Khaledi, A., Asadifard, R., & Mirzaei Douraki, R. (2024). The functions of innovation intermediaries in inter‑firm technological collaborations in Iran. Journal of Science and Technology Policy, 17(2), 17–31. [In Persian] https://doi.org/10.22034/jstp.2024.11678.1791
Kilelu, W., Klerks, L., & Leeuwis, C. (2011). Beyond knowledge brokerage: An exploratory study of innovation intermediaries in an evolving smallholder agricultural system in Kenya. Working Paper Series. https://doi.org/10.1080/19474199.2011.593859
Kivimaa, P. (2014). Government-affiliated intermediary organisations as actors in system-level transitions. Research Policy, 43(8), 1370–1380. https://doi.org/10.1016/j.respol.2014.02.007
Klerkx, L., Hall, A., & Leeuwis, C. (2009). Strengthening agricultural innovation capacity: Are innovation brokers the answer? International Journal of Agricultural Resources, Governance and Ecology, 8(5–6), 409–438. https://doi.org/10.1504/IJARGE.2009.032643
Liu, X., Shou, Y., & Xie, Y. (2013). The role of intermediary organizations in enhancing the innovation capability of MSMEs: Evidence from a Chinese case. Asian Journal of Technology Innovation, 21 (suppl. 2), 50–61. https://doi.org/10.1080/19761597.2013.819246
Mohaghar, A., Aslani, A., Saghafi, F., Maleki, A., & Khalili, S. (2019). Analyzing the petroleum sector governance players' role in sectoral innovation system failures: a multi‑case study of Iran’s petroleum sector. Iranian Journal of Public Policy, 5(2), 163–184. [In Persian] https://doi.org/10.22059/ppolicy.2019.72280
Ngongoni, C. (2021). The role of innovation intermediaries in developing healthcare innovation ecosystems: Value co‑creation through platforms. Stellenbosch: Stellenbosch University. http://hdl.handle.net/10019.1/109814
Perrons, R. (2014). How innovation and R&D happen in the upstream oil & gas industry: Insights from a global survey. Journal of Petroleum Science and Engineering, 124, 301–312. https://doi.org/10.1016/j.petrol.2014.09.027
Petersen, I.-H., Kruss, G., McGrath, S., & Gastrow
Obschonka, M., & Silbereisen, R. K. (2012). Entrepreneurship from a developmental science perspective. Editorial for the Special Issue “Entrepreneurial development: Person and context.” International Journal of Developmental Science, 6, 107–115. doi:10.3233/DEV- 2012-12105 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 449 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 173 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب