| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,524 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,947,059 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,100,949 |
در جستجوی معنای رنج؛ واکاوی تجارب زیستۀ قربانیان تجاوز جنسی در ایران | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقاله 3، دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 56، شهریور 1404، صفحه 409-427 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2025.390027.1585 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد عباس زاده* 1؛ فاطمه رنجبر2؛ معصومه کاظم پور3 | ||
| 1گروه پژوهشی جامعه شناسی شهر و روستا، موسسه تحقیقات اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران | ||
| 3گروه جامعه شناسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| خشونت بهمثابۀ رفتاری که به نحو مؤثری در عرصۀ اجتماع خودنمایی میکند، از منظر جامعهشناختی قابلتحلیل است. پدیدۀ خشونت بهخصوص خشونت جنسی پدیدهای چندعاملی است. بر این مبنا علت و ابعاد بروز آن را باید در شکلهای مختلف و مسائل بسیاری سراغ گرفت. این مطالعه با هدف بررسی نقش مادران در بزهدیدگی جنسی دختران انجام گرفته است. روش مطالعۀ حاضر کیفی از نوع پدیدارشناسی است. دادهها با استفاده از تکنیک مصاحبۀ عمیق و نیمهساختاریافته با رعایت اشباع نظری از بین 21 نفر از زنان و دختران کشور که حداقل یک بار مورد تجاوز جنسی قرار گرفتهاند، به روش نمونهگیری هدفمند و با رعایت حداکثر تنوع بهدست آمده است. با توجه به پاسخها، شش مقوله مشخص شدند: 1. گسست و بحران در نقش مادری؛ 2. مادر و بازتولید آسیبهای جنسی و عاطفی؛ 3. انفعال و انقیاد (مادران بیقدرت)؛ 4. شکست مادری؛ 5. تبعیض جنسیتی مادری؛ 6. روابط آشفتۀ مادری. مقولۀ مرکزی در این پژوهش، چرخۀ بحران مادری، گسست نقش و زخمهای بازتولید است. یافتهها نشان میدهد این مادران نقش مهمی در قربانیشدن دخترانشان داشتهاند. نهایت امر اینکه مطابق یافتهها، بحران مادری یک چرخۀ خودتکثیرشونده است. مادرانی که به هر دلیلی خود قربانی ساختارهای خشونت بودهاند، در بازتولید آسیبها در نسل بعدی نقش مهمی داشتهاند. این چرخه محصول درهمتنیدگی عوامل ساختاری (مانند نابرابری جنسیتی)، نهادی (مانند ناکارآمدی سیستمهای حمایتی)، و بینفردی (مانند ارتباطات خانوادگی مشوش) است؛ بنابراین خشونت جنسی صرفاً اتفاقی ساده نیست، بلکه فرایندی است که ریشه در بسترهای ژرف دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انفعال و انقیاد؛ پدیدارشناسی؛ تجاوز جنسی؛ خشونت جنسی؛ مادر؛ نابرابری جنسیتی | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، حبیب (1387). جامعه شناسی انحرافات. تهران: انتشارات سمت.
اعزازی، شهلا (1383). ساختار جامعه و خشونت علیه زنان. رفاه اجتماعی، 4 (14)، 66-111.
اکبری، لیلا و کلانتری هرمزی، آتوسا، و فرحبخش، کیومرث (1399). واکاوی پدیدارشناسانه تجارب زیسته زنان قربانی تعرض جنسی شهر تهران. مطالعات زنان، 18 (4)، 127-162. 10.22051/Jwsps.2021.34123.2335
اعتمادی فرد، سید مهدی و لطفی خاچکی، بهنام، و مهدیزاده، منصوره (1394). تأثیر سرمایه اجتماعی خانوادگی بر انحرافات اجتماعی. مسائل اجتماعی ایران، 6 (2)، 5-25.
جلالپور، شهره و پای فرد، کیانوش، و فلاح، محمد (1397). بررسی جامعهپذیری از طریق رسانه های نوین در عصر جهانی شدن. رویکردهای پژوهشی در علوم اجتماعی، (13)، 85-99.
چسلر، فیلیس (1389). زن در برابر زن. ترجمه ساغر عقیلی و فریده همتی. تهران: لیوسا.
رضوانی، سودابه، مهدویپور، اعظم، و منیب، عبدالمتین (1399). خشونت جنسی علیه زنان در نظام تقنینی ایران و افغانستان؛ از به ستوه آوری جنسی تا تجاوز. تحقیقات حقوقی، 23 (91)، 351-375. 10.22034/JLR.2020.184836.1588
ریتزر، جورج (1396). نظریه جامعهشناسی. ترجمه هوشنگ نایبی. تهران: نشر نی.
زراعتپیشه، رویا، شیری، عباس، نجفی ابرند آبادی، علی حسین، و محمودی جانکی، فیروز (1399). کلیشههای جنسیتی مؤثر بر وقوع تجاوز جنسی در مؤلفههای فرهنگ ایرانی. فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، 9 (32)، 151-177. jclr.2020.45292.1982/10.22054
زرلکی، شهلا (1382). زنان علیه زنان و جستاری روانشناختی در آثار آلبادسس پدس. تهران: فرهنگ کاوش.
سفیری، خدیجه و شایسته، سولماز (1394). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی خانواده با سلامت اجتماعی جوانان. مددکاری اجتماعی، 4 (3)، 5-17.
سهرابزاده، مهران، شعاع، صدیقه، موحد، مجید، و نیازی، محسن (1398). تبیین ارتباط انسجام خانواده و ساختار توزیع قدرت در آن (نمونه موردی زنان متاهل شهر شیراز). جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 6 (14)، 261-285.
سرمدی، یاسمن و احمدی، خدابخش (1400). میزان آسیبهای ناشی از خیانت زناشوئی زوجین. خانواده پژوهی، 17 (65)، 81-98.
ساعی ارسی، ایرج و نیک نژاد، زهرا (1389). تحلیل جامعهشناختی خشونت علیه زنان. علوم رفتاری، 2 (3)، 97-122.
صدیق سروستانی، رحمت الله (1390). آسیبشناسی اجتماعی. تهران: سمت.
علیوردی نیا، اکبر و شارع پور، محمود، و ورمزیار، مهدی (1387). سرمایه اجتماعی خانواده و بزهکاری. پژوهش زنان، 6 (2)، 107-132.
عباسزاده، محمد (1390). تأملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی. جامعهشناسی کاربردی،23 (1)، 19-34.
فاتحی، ابوالقاسم و اخلاصی، ابراهیم (1391). عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی (مورد مطالعه: دانش آموزان دختر پیش دانشگاهی شهر شیراز). برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، (14)، 145-181. Htpps://doi.org/10.22054/qjsd.2013.3305
فاضل، رضا و سلیمانی، مجید، و رشیدی آل هاشم، رکن الدین (1390). سرمایه اجتماعی خانواده و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه موردی شهر قم). مطالعات جامعهشناختی ایران، 1 (2)، 145- 181.
فرجیها، محمد و نوبهار، رحیم، و شاهبیگی، ایمان (1398). از تحریم تا تجریم تجاوز جنسی در روابط میان زوجین در پرتو نظریه تنظیمگری پاسخگو. پژوهش نامه زنان، 10 (3)، 47-71. Doi:10.30465/ws.2019.4468
فوروارد، سوزان و فریزر گلین، دونا (1400). مادران سمی. ترجمه الناز شکرزاده. قم: نگاه آشنا.
قنادی، فاطمه و عبداللهی، محمد حسین (1393). ارتباط ادراک رفتار والدین با طرحواره های ناکارآمد اولیه. مطالعات روانشناسی بالینی، 4 (16)، 129-151.
قاسمی، زهرا (1400). بررسی نابرابری جنسیتی بین دختر و پسر در خانواده و تبیین عوامل موثر بر آن. زن در توسعه و سیاست، 19 (1)، 95-117. https://doi.org/10.22059/Jwdp.2021.310093.1007891
کیتلسون، مارک (1391). حقایقی درباره تجاوز جنسی. ترجمه ساسان ودیعه. تهران: بهمن برنا.
مولاوردی، شهیندخت (1385). کالبد شکافی خشونت علیه زنان. تهران: حقوقدان.
مهدیه، عارفه و همتی، رضا، و ودادهیر، ابوعلی (1395). فرآیند جامعهپذیری دانشگاهی دانشجویان دکتری؛ مورد دانشگاه اصفهان. فصلنامه پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، 22 (1)، 45-73.
مهرگان، نادر و دلیری، حسن (1392). بررسی ارتباط میان سرمایه اجتماعی و توسعه انسانی در استان های ایران (1388-1379). پژوهشهای اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، 15 (2)، 117-136.
مبارکی، محمد و موسوی، سید محسن، و کشمیری، زهرا (1399). مطالعه تطبیقی احساس نابرابری جنسیتی و عوامل اجتماعی مرتبط با آن (مورد مطالعه: مادران و دختران شهر یزد). مطالعات اجتماعی ایران، 13 (4)، 138-163. https://doi.org/10.22034/Jss.2019.47857
نازکتبار، حسین و ویسی، رضا (1387). واکاوی رابطه سرمایه اجتماعی خانواده با تحصیل فرزندان. مدیریت و توسعه، (68 و 69)، 123-149.
ورمزیار، مهدی (1387). بررسی وضعیت سرمایه اجتماعی خانواده در بین دانش آموزان سال سوم دبیرستان شهر سنندج. زریبار، 12 (65 و 66)، 129-146.
همتی، رضا و مکتوبیان، مریم (1392). بررسی وضعیت نابرابری جنسیتی در میان کشورهای منتخب خاورمیانه: با تأکید بر جایگاه ایران. پژوهش نامه زنان، 4 (2)، 115-142.
Akbari, L., Kalantar Hormozi, A., & Farahbakhsh, K. (2021). Phenomenological analysis of the lived experiences of female victims of sexual harassment in Tehran city. Jiurnal of women studies, 18 (4), 127-162. Doi: 10.22051/Jwsps.2021.34123.2335 (In Persian)
Aliverdi Nia, A., sharepur, M., & varmaziuar, M. (2008). Family’s social capital and delinquency. Women in development and politics, 6 (2), 107-132. (In Persian)
Abbaszade, M. ( 2011 ). A reflection on validity and reliability in qualitative research. Applied sociology, 23 (1), 19-34. (In Persian)
Ahmadi, H. (2008). Sociology of deviations. Tehran: Samt.(In Persian)
Chesler, Ph. (2010). Womam against woman. Translated by: S. Agili & F. Hemmati. Tehran: Liuosa. (In Persian)
Colleen Daly, M., Judith, B., Chien-Chung, H., Cassandra, S., & Harold, S. (2009). The role of the mother – child relationship in child sexual abuse. Rutgers university community repository. https://doi.org/doi:10.7282/T3WW7HWN
Ezazi, Sh. (2005). Society structure and violence against women. Social welfare, 4 (14), 66-111. (In persian)
Etemadi Fard,S., Lotfi khachaki, B., & Mehdizade, M. (2015). The effect of family social capital on social deviations. Iran’s social issues, 6 (2), 5-25. (In Persian)
Estes,L., & Tidwell, R. (2002). Sexually abused children’s behaviours: impact of gender and mother’s experience of intra – and extra – familial sexual abuse. Journal article, 19, 36-44. https://doi.org/10.1093/fampra/19.1.36
Fatehi, A., & Ekhlasi, E. (2013). Factorsaffecting social capital: A case study of female pre-university students of Shiraz. Welfare planning and social development, 5 (14), 145-182. Htpps://doi.org/10.22054/qjsd.2013.3305 (In Persian)
Farajiha, M., Nobahar, R., & Shahbeigi, I. (2019). From prohibition to criminalization of marital rape in the light of responsive regulation theory. Women’s research, 10 (29), 47-71. Doi: 10.30465/ws.2019.4468 (In Persian)
Forward, S., & Frezer galin, D. (2021). Mothers who can’t love. Translated by: E. Shokrzade. Qom: Negah ashna. (In Persian)
Fazel, R., Soleimani, M., & Rashidi Al Hashem, R. (2011). Family social capital and factors affecting it (A case study of the city of Qom). Sociological studies of Iran, 1 (2), 41-54. (In Persian)
Ghasemi, Z. (2021). The level of gender inequality between girls and boys in the family and the explanation of the factors affecting it. Women in development and politics, 19 (1), 95-117. https://doi.org/10.22059/Jwdp.2021.310093.1007891 (In Persian)
Gerke, J., Lipke, K., Fegert, J., & Rassenhofer, M. (2021). Mothers as perpetrators and bystanders of child sexual abuse. Child abuse & neglect, 117. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2021.105068
Hemmati, R., & Maktoobiyan, M.(2013). A study on gender inequality among the selected middle east countries: With an emphasis on Iran’s position. Women’s research, 4 (8), 115-142. (In Persian)
Jalalpor, Sh., Pay Fard, K., & Fallah, M. (2018). Examining socialization through new media in the age of globalization. Research approaches in social sciences, (13), 85-99. (In Persian)
Kittelson, M. (2012). Facts about rape.Translated by: S.Vadie. Tehran: Bahman Borna. (In Persian)
Khoori, E., Gholamfarkhani, S., Tatari, M., & Wurtele, S. (2020). Parents as teachers: mothers’ roles in sexual abuse prevention education in Gorgan, Iran. Child abuse & neglect, 109. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2020.104695
Mahdie, A., Hemmati, R., & Vedadhir,A. (2016). Academic socialization process of doctoral students in university of Isfahan. Research and planning in higher education, 22 (1), 45-73. (In Persian)
Mobaraki, M., Mosavi,S., & keshmiri, Z. (2020). A comparative study of the feeling of gender inequality and social factors related to it (subject of study: mothers and daughters of Yazd city). Iranian social studies, 13 (4), 138-163. https://doi.org/10.22034/Jss.2019.47857 (In Persian)
Molaverdi, Sh. (2007). Autopsy of violence against women. Tehran: Hogogdan. (In Persian)
Mehregan, N., & Daliri, H. (2015). The relationship between social capital and human development in the provinces of Iran. Economic research, 15 (2), 117-136. (In Persian)
Nazok Tabar, H., & Vesey, R. (2008). Analyzing the relationship between family social capital and children’s education. Management & development process, (68-69), 123-149. (In Persian)
Qannadi, F., & Abdollahi, M. (2014). The relationship xetween perceptions of parental behavior and early maladaptive schemas. Clinical psychology studies, 4 (16), 129-151. (In Persian)
Rezvani, S., Mahdavipoor, A., & Monib,A. (2020). Sexual violence against women in Iran and Afghanistan legal system: from sexual harassment to rape. Legal research, 23 (91), 351-375. D0i: 10.22034/JLR.2020.184836.1588 (In Persian)
Ritzer, G. (2017). Sociological theory. Translated by: H. Naebi. Tehran: Publication Ney.(In Persian)
Safiri, Kh., & Shayeste, S. (2015). Study of relationships between family social capital and youth’s social well-being. Socialworkmag, 4 (3), 5-17. (In Persian)
Saei Arsi, E., & Nicnejad, Z. (2010). Sociological analysis of violence against women. Behavioral sciences, 2 (3), 97-122. (In Persian)
Seddig Servestani, R. (2011). Social pathology. Tehran: samt. (In Persian)
Sohrabzadeh, M., Shoaa, S., Movaheh, M., & Niazi, M. (2019). The relationship between family solidarity and family power distribution structure: case study of married women in Shiraz. Sociology if social institutions, 6 (14), 261-285. Doi: 10.22080/SSI.2020.16736.1620 (In Persian)
Sarmadi, Y., & Ahmadi, Kh. (2021). The extent of injuries caused by marital infidelity. Family research, 17 (65), 81-98. https://doi.org/10.52547/jfr.17.1.81 (In Persian)
Varmaziuar, M. (2009). Investigating the status of family social capital among third year high school students in Sanandaj city. Zaribar, 12 (65-66), 129-146. (In Persian)
Zeraatpishe, R., Shiri, A., Najafi Abrandabadi, A., & Mahmoudijanaki, F. (2020). Gender stereotypes affecting rape in the components of Iranian culture. Criminal law research, 9 (32), 151-177. Doi: jclr.2020.45292.1982/10.22054 (In Persian)
Zarlaki, Sh.(2003). Women against women: A psychological essay on the works of Alba deces pedes.Tehran: Farhng kavoosh. (In Persian)
Zagrodney, J., & Cummings, J. (2016). Impact of perpetrator type on attributions of mother fault in child sexual abuse. Journal of child sexual abuse, 25, 827-845. https://doi.org/10.1080/10538712.2016.1236870
Zagrodney, J., & Cummings, J. (2017). Qualitatively understanding mother fault after childhood sexual abuse. Journal of interpersonal violence, 35. https://doi.org/10.1177/0886260517723140
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 508 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 627 |
||