تأثیر تغییر اقلیم بر نیاز آبی محصولات با استفاده از مدل های اقلیمی در شبکه آبیاری مغان | ||
| مدیریت آب و آبیاری | ||
| دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 355-377 اصل مقاله (2.71 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2025.393855.1222 | ||
| نویسندگان | ||
| سپیده رحمتی؛ محمد جواد منعم* ؛ مجید دلاور | ||
| گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تأثیر تغییرات اقلیمی بر تقاضای آب کشاورزی برای ارزیابی بهرهوری بهویژه در مناطق نیمهخشک بسیار مهم است. مطالعه حاضر به بررسی نیاز آبی محصول (CWR) و نیاز آبی آبیاری (IWR) مناطق تحت پوشش شبکه آبیاری مغان با تمرکز بر پیشبینی نیازهای آبی آبیاری آینده میپردازد. برای این منظور، مقادیر دما و بارش روزانه از مدلهای اقلیمی تحت سه سناریو (خوشبینانه، حدواسط و بدبینانه) تهیه و ریزمقیاس شدند. نتایج نشان میدهند که در آینده، دمای حداکثر 68/0 تا 05/2، دمای حداقل 21/1 تا 12/3 درجه سانتیگراد افزایش یافته و بارش سالانه بین 06/21- تا 14/27+ درصد تغییر خواهد داشت. این تغییرات ضمن افزایش نیاز آبی و آبیاری، موجب تشدید نوسانات اقلیمی و ناپایداری در طول سال در منطقه خواهد شد. نتایج نشان دادند که عدم قطعیت مدلها در برآورد تغییرات فصلی نیاز آبی و آبیاری در فصول تابستان و پاییز کمتر از فصول بهار و زمستان است. نتایج نشان میدهند که نیاز آبی و حجم تقاضای سالانه آب، برای سناریوهای مختلف بین 77/12 تا 76/13 درصد افزایش خواهد یافت. شاخص کفایت آبیاری در شبکه مغان برای دوره ۲۰۲۵-۲۰۴۴ به میزان 15 درصد کاهش خواهد یافت و بهمراتب کمتر از یک است که نشان میدهد حجم آب تحویلی کمتر از نیاز آبیاری است. این موضوع ناشی از افزایش تقاضای آب بهدلیل افزایش دما و تبخیر و کاهش باران مؤثر است. نتیجه این وضعیت، بروز تنش آبی، کاهش عملکرد محصولات و افزایش آسیبپذیری کشاورزان است که نیازمند بازنگری در تخصیص آب، اصلاح الگوی کشت و بهبود بهرهوری شبکه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حجم تقاضای آب؛ ریزمقیاسنمایی؛ سناریوهای SSP؛ مدلهای AOGCM | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 537 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 380 |
||