تحلیلی بر نسبت مفهوم جمهوریت در قانون اساسی ج.ا.ایران و حقوق عمومی مدرن | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 55، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 514-493 اصل مقاله (554.6 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2025.385830.1008254 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی قنبری* 1؛ علیرضا دبیرنیا2 | ||
| 1دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه قم، قم. | ||
| 2دانشیار گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه قم، قم. | ||
| چکیده | ||
| جمهوریت محوریترین مفهوم حقوق عمومی مدرن و در عین حال شاخصِ اصلی نسبتسنجی نظامهای سیاسی حقوقی با حقوق عمومی مدرن بهشمار میرود. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی و منابع کتابخانهای درصدد نسبتسنجی این مفهوم در قانون اساسی ایران با مبانی حقوق عمومی مدرن (حق تعیین سرنوشت در قالب یک قرارداد اجتماعی) است. در پاسخ به چگونگی این نسبت باید گفت تدقیق در ویژگیها و نحوة جایابی مفهوم جمهوریت در کلیت قانون اساسی ایران، بیانگر این است که نسبت میان این مفهوم با مبانی حقوق عمومی مدرن، نه از جنس تباین و نه الزاماً از جنس واگرایانه است و علیرغم عدم تطابق کامل میان ماهیت و لوازم مفهوم جمهوریت مدرن با مفهوم جمهوریت در قانون اساسی، میتوان نوعی نسبت سازگاری تعاملگرایانه را میان آنها استدراک کرد، بهنحوی که از یک سو برخی مفاهیمِ مُقوِّمِ جمهوریت در آن درج شده است و از سوی دیگر نیز بخشهای جمهوریت باورانه قانون اساسی (از منظر حقوق عمومی مدرن) بهگونهای در آن مندرج شدهاند که نهتنها امکان مستحیل شدنِ آنها در سایر بخشهای قانون اساسی وجود ندارد، بلکه قانون اساسی بهعنوان تبلور قدرتِ مؤسس، بهوضوح ظرفیت ایفای نقش هنجارسازی در مراحل قانونگذاری در نظام سیاسی حقوقی موردنظر خود را به بخشهای مذکور داده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جمهوریت؛ قانون اساسی؛ حقوق عمومی مدرن؛ حق تعیین سرنوشت؛ قرارداد اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,178 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 453 |
||