مطالعۀ تطبیقی تأثیر فلسفۀ هایدگر بر فردید و هانری کربن و انعکاس آن در نقد مدرنیته، بومیگرایی و معنویت اسلامی ایران معاصر | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 55، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 430-401 اصل مقاله (645.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2025.390425.1008296 | ||
| نویسندگان | ||
| سید مهدی ساداتی نژاد* 1؛ محمدرضا صالحی وثیق2 | ||
| 1استادیار، علوم سیاسی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی اندیشههای فردید و کربن در تأثیرپذیری از فلسفة هایدگر پرداخته شده است. مسئلة اصلی، واکاوی نحوة مواجهة این دو متفکر با مدرنیته و سنتهای اسلامی-ایرانی بود. هدف پژوهش، تحلیل تطبیقی تأثیرپذیری آنها از هایدگر و بررسی تفاوتهای بنیادین در نگرششان به مدرنیته، معنویت اسلامی و بومیگرایی را شامل میشد. روش پژوهش کیفی با رویکرد تطبیقی-تحلیلی بود که از طریق مطالعة کتابخانهای و تحلیل محتوای کیفی آثار این متفکران انجام شد. نتایج نشان داد برای فردید، که در ستیز با تجدد به گنون سنتگرا نزدیکتر بود، مدرنیته بهمثابة وضعیتی تاریخی اهمیت محوری داشت و با تأثیرپذیری از هولدرلین و مانیفست شعر، به نقد رادیکال مدرنیته و غربزدگی پرداخت. در مقابل، کربن با تمرکز بر معنویت و عرفان اسلامی، کمتر به مدرنیته بهعنوان وضعیتی تاریخی پرداخت و بیشتر در پی بازتعریف سنتهای ایرانی-شیعی در قالبی جهانی بود. کربن در هایدگر متقدم توقف کرد و ادامة مسیر را با چراغ تشیع پیمود. نتیجهگیری پژوهش آشکار ساخت که تفاوتهای فردید و کربن در عمق اندیشه و خوانش فلسفی آنها ریشه داشت، اما میراث فکری هر دو بهگونهای متفاوت به ایدئولوژیکسازی انجامید: کربن با بازخوانی میراث فلسفی ایرانی، زمینهساز برداشتهای ایدئولوژیک از عرفان اسلامی شد، درحالیکه میراث تراژیک فردید به ایدئولوژیکسازی سنت در معنای منفی و غربستیزی رادیکال منتهی شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پدیدارشناسی معنوی؛ نقد مدرنیته؛ بومیگرایی؛ هایدگر؛ کربن؛ فردید | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,753 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,037 |
||