ارزیابی پاسخهای اکوفیزیولوژیک و عملکرد دانه گلرنگ (Carthamus tinctorius L) به محلولپاشی کلات روی و ۲۴-اپی براسینولید در شرایط تنش خشکی | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| مقاله 5، دوره 27، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 239-260 اصل مقاله (2.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2025.388201.2913 | ||
| نویسندگان | ||
| علی درجانی1؛ ایرج اله دادی* 2؛ حمید جباری3؛ حسن امیری اوغان4 | ||
| 1گروه علوم کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان، شهرستان پاکدشت، ایران. | ||
| 2گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، پردیس ابوریحان، شهرستان پاکدشت، ایران. | ||
| 3بخش تحقیقات دانه های روغنی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. | ||
| 4بخش تحقیقات دانه های روغنی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثر محلولپاشی کلاتروی و 24-اپی برسینولید در جبران کاهش عملکرد دانه گلرنگ (رقم گلدشت) در شرایط تنش خشکی انجام شد. روش پژوهش: آزمایش بهصورت اسپلیتفاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار طی سالهای زراعی 1401-1402 و 1403-1402 در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج اجرا شد. فاکتورهای موردبررسی شامل تنش خشکی در مرحله گلدهی (I1)، در مرحله پُرشدن دانه (I2) و آبیاری معمول (شاهد) (I3)، ب) محلولپاشی روی شامل: محلولپاشی با آب مقطر (Zn1)، محلولپاشی کلات روی با غلظت سه در هزار (Zn2) و با غلظت شش در هزار (Zn3) و ج) محلولپاشی 24-اپی براسینولید در سه سطح شامل محلولپاشی با آب مقطر (غلظت صفر میکرومولار (B1)، محلولپاشی 24-اپی براسینولید با غلظت 5/0 میکرومولار (B2) و با غلظت 1 میکرومولار (B3) بود. یافتهها: نتایج نشان داد که تنش خشکی سبب کاهش عملکرد دانه، شاخص سبزینگی، محتوای نسبی آب برگ و پایداری غشای سلولی شد، درحالیکه محتوای پرولین، قندهای محلول و فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز در گلرنگ را افزایش داد. بیشترین عملکرد دانه متعلق به تیمار آبیاری معمول (2466 کیلوگرم در هکتار) بود و عملکرد دانه در تیمارهای تنش خشکی در مراحل گلدهی (1959 کیلوگرم در هکتار) و پُرشدن دانه (2222 کیلوگرم در هکتار) بهطور معنیداری کاهش یافت. محلولپاشی 24-اپی براسینولید با غلظت یک میکرومولار و کلات روی با غلظت سه در هزار باعث بهبود محتوای نسبی آب برگ، شاخص سبزینگی، محتوای پرولین، محتوای قندهای محلول، پایداری غشاء سلولی و فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز شد. بیشترین میزان شاخص سبزینگی (09/63)، محتوای نسبی آب (11/81 درصد)، محتوای پرولین (43/6 میلیگرم در گرم بر وزن تر)، محتوای قندهای محلول (9/77 میلیگرم بر گرم وزن تازه) و کمترین میزان نشت الکترولیت از غشا در تیمار ترکیب محلولپاشی 24-اپی براسینولید با غلظت یک میکرومولار و کلات روی با غلظت سه در هزار بهدست آمد. بیشترین عملکرد دانه (2398 کیلوگرم در هکتار) نیز در همین شرایط محلولپاشی بهدست آمد که منجر به افزایش 8 و 22 درصدی نسبت به عملکرد دانه در شرایط تنش خشکی در مرحله گلدهی (1959 کیلوگرم در هکتار) و مرحله پرشدن دانه (2222 کیلوگرم در هکتار) شد. نتیجهگیری: استفاده از محلولپاشی کلاتروی و 24-اپیبراسینولید در مزارع گلرنگ در غلظتهای ذکرشده برای شهرستان پاکدشت و مناطق اقلیمی مشابه با بارندگی محدود بهدلیل بارندگیهای نامنظم (سیستم طبقهبندی کوپن) که باعث عملکرد پایین گلرنگ میشود، قابل توصیه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آنتیاکسیدان؛ اُسمولیت؛ پرشدن دانه؛ شاخصهای فیزیولوژیک؛ گلدهی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 478 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 342 |
||