تصاویر زنان و گفتمان هژمونیک رسانهای در دهۀ شصت شمسی ایران | ||
| زن در توسعه و سیاست | ||
| دوره 23، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 335-354 اصل مقاله (1.72 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwdp.2025.389413.1008511 | ||
| نویسندگان | ||
| بهار آتش کار1؛ احسان آقابابایی* 2؛ حمیدرضا شعیری3؛ تقی آزاد ارمکی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 3استاد تمام گروه زبان فرانسه، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 4استاد تمام گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| دهۀ 13۶۰ در ایران دورهای مهم از لحاظ تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است. در این مقاله با استفاده از روش کیفی، نظریۀ گفتمان فوکو و با الهام از رویکرد نشانهشناسی اجتماعی کرس و ونلیوون، ۱5 تصویر از میان ۴۳۱ تصویر زنان در صفحۀ اول روزنامههای دهۀ 13۶۰ تحلیل شدند. هدف پژوهش، بررسی گفتمانهای مسلط در بازنمایی زنان و چگونگی تقویت هنجارهای ایدئولوژیک از طریق این تصاویر است. یافتهها نشان میدهد بازنمایی زنان در روزنامهها فراتر از انعکاس ارزشهای غالب، فرایندی فعال برای مدیریت تنشهای هویتی، عادیسازی نقشهای معین جنسیتی و ساخت و تثبیت سوژۀ زن مطلوب انقلابی از طریق بهکارگیری سازوکارهای بصری و تکنیکهای دیداری مشخص است. تصاویر زنان در روزنامههای دهۀ 13۶۰ ابزاری برای بازتولید گفتمانهای مسلط و تقویت ارزشهای انقلابی و اسلامی هستند و زنان را بهعنوان حامیان پرشور انقلاب و آرمانهای آن بازنمایی میکنند. همچنین نقش حمایتی زنان در دوران جنگ تحمیلی برجسته شده است. در کنار این نقشهای حمایتی، تصاویری از حضور زنان در عرصههای علمی و مدیریتی نیز دیده شد که نشاندهندۀ پذیرش نسبی نقشهای جدیدتر برای زنان در جامعۀ انقلابی البته در چارچوب ارزشهای اسلامی است. علیرغم اینکه در این تصاویر، زنان در عرصههای گوناگونی حضور فعال دارند، این بازنماییها نقش زنان را به انتظارات از پیش تعریفشدۀ اجتماعی و فرهنگی در چارچوبهای انقلابی-اسلامی محدود و به تثبیت این گفتمانها کمک میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازنمایی زنان؛ دهۀ 13۶۰؛ روزنامههای رسمی؛ نشانهشناسی اجتماعی؛ نقشهای جنسیتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 652 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 374 |
||