پویایی مواد فتوسنتزی در میانگرههای ساقه ارقام جو دیم در مناطق با آبوهوای متفاوت | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| دوره 27، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 397-415 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2025.389854.2916 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی جودی* 1؛ اصغر مهربان2 | ||
| 1گروه علوم گیاهی و گیاهان داروئی، دانشکده کشاورزی مشگین شهر، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش با هدف مطالعه توان ذخیرهسازی و انتقال مجدد در میانگرههای ساقه ارقام مختلف جو دیم رشد یافته در مناطق با آبوهوای متفاوت اجرا شد. روش پژوهش: تعداد هشت رقم جو (چهار رقم جو دوردیفه شامل خرم، فردان، آرتان، قافلان و چهار رقم جو شش ردیفه شامل برزین، اکسین، جلگه، مهتاب) بهصورت دیم در شهرستان مشگینشهر (منطقه مدیترانهای با زمستان سرد) و جعفرآباد مغان (منطقه نیمه حارهای با زمستان نیمهسرد) در سال زراعی 1403-1402 کاشته شدند. تجمع و انتقال مجدد مواد فتوسنتزی در سطح میانگرههای ساقه (پدانکل، پنالتیمیت و میانگرههای زیرین) بهصورت وزنی اندازهگیری شد. یافتهها: مناطق موردآزمایش از نظر آبوهوا متفاوت بودند. در شرایط مشگینشهر، بالابودن مقدار بارش و پایینبودن میانگین دما باعث طولانیترشدن فصل رشد در قیاس با شرایط مغان شد. طول میانگرههای بالایی (پدانکل و پنالتیمیت) در شرایط مشگینشهر بیشتر از مغان بود. در مقابل، میانگرههای زیرین در شرایط مغان نسبت بیشتری از طول ساقه را تشکیل دادند. حداکثر وزن پدانکل، پنالتیمیت و میانگرههای زیرین در شرایط مشگینشهر بهترتیب در 18، 18 و 15 روز بعد از گردهافشانی و در شرایط مغان بهترتیب در چهار، چهار و چهار روز بعد از گردهافشانی بهدست آمد. حداکثر وزن میانگرهها (تجمع مواد فتوسنتزی)، مقدار انتقال مجدد ذخایر و مقدار عملکرد دانه در ساقه در شرایط مشگینشهر بیشتر از مغان بود. اثر متقابل رقم در مکان عموماً برای حداکثر وزن و حداکثر وزن مخصوص میانگرهها و ساقه معنیدار نبود. باوجود اینکه مقدار این صفات با تغییر مکان تغییر کرد، اما رتبه ارقام برای این متغیرها تقریبا ثابت ماند. در شرایط مشگینشهر و مغان، بیشترین مقدار وزن و وزن مخصوص میانگرهها در ارقام برزین و جلگه مشاهده شد. اثر متقابل رقم در مکان برای انتقال مجدد از میانگرهها و ساقه معنیدار بود. تغییر مکان از یک طرف باعث تغییر در مقدار صفات و از طرف دیگر باعث تغییر در رتبه ارقام برای این صفات شد. ارقام جلگه و برزین در آزمایش مشگینشهر و ارقام برزین و اکسین در آزمایش مغان بالاترین مقدار انتقال مجدد تجمعی را داشتند. نتیجهگیری: در هر دو مکان موردآزمایش، مقدار ذخیرهسازی و انتقال مجدد در میانگرههای زیرین ساقه بیشتر بود. میانگرههای زیرین دارای طول، وزن و وزن مخصوص بالا میتوانند در اول فصل بهار مقادیر مناسبی از مواد فتوسنتزی را ذخیره کرده و در انتهای فصل رشد فعالانه آن را به دانهها انتقال دهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجمع؛ میانگرههای زیرین؛ پدانکل؛ جو دیم؛ انتقال مجدد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 529 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 303 |
||