
تعداد نشریات | 163 |
تعداد شمارهها | 6,823 |
تعداد مقالات | 73,558 |
تعداد مشاهده مقاله | 134,674,400 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 105,203,349 |
تحلیل دیپلماسی واسطهگرایانۀ روسیه در پروندۀ هستهای ایران (2002 تا 2022) | ||
مطالعات اوراسیای مرکزی | ||
دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 35، شهریور 1404، صفحه 191-216 اصل مقاله (1.17 M) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcep.2025.380343.450245 | ||
نویسندگان | ||
اردشیر سنایی* 1؛ حامد شهبازی2 | ||
1دانشیار گروه روابط بینالملل، دانشکدۀ علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران | ||
2دانشجوی دکترای روابط بینالملل، دانشکدۀ علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران | ||
چکیده | ||
یکی از چالشهای مهم سیاست بینالملل در هزارۀ جدید، تحولهای میان ایران و غرب بوده است. تلاشهای ایران برای دستیابی به توانایی هستهای و نقشی که روسیه در این رابطه داشته، همواره زیر ذرهبین غرب بوده است. نه غرب و نه روسیه خواستار دستیابی ایران به توانایی هستهای نظامی نیستند. با اینکه بارها تهران این موضوع را رد کرده است، همواره کشورهای غربی در این مورد ابراز نگرانی کردهاند. روسیه بهعنوان عضو دائم شورای امنیت که در توسعۀ فناوری هستهای ایران نقش داشته، به نامزد کاملی برای داشتن نقش واسطۀ بانفوذ در پروندۀ هستهای ایران تبدیل شده است. در این نوشتار دیپلماسی روسیه در برابر فعالیتهای هستهای ایران در سالهای 2002 تا 2022 (آغاز بحران تا جنگ اوکراین) را بررسی میکنیم و بهدنبال پاسخ این پرسش هستیم که «مدل روسی» واسطهگری و مواضع نوسانی روسیه در راهبردهای واسطهگرایانهاش در طول بحران هستهای چگونه تحلیل میشود؟ در این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیلی و در قالب روش کیفی و بهرهگیری از مفهومشناسی میانجیگری، استدلال میکنیم روسیه بهعنوان واسطهگر اصلی در بحران هستهای ایران، با استفاده از قدرت وتوی خود در شورای امنیت و حفظ توازن در روابط با تهران، از مذاکرات هستهای بهعنوان ابزاری برای حفاظت از منافع ملی و مخالفت با دستیابی ایران به فناوری هستهای نظامی بهرهبرداری کرده است. | ||
کلیدواژهها | ||
سیاست بینالملل؛ شورای امنیت؛ واسطهگری؛ برجام؛ پروندۀ هستهای ایران؛ روسیه | ||
مراجع | ||
منابع
فارسی
آلسیدغفور، محسن و فرشاد رومی (۱۴۰۲)، « تحلیلی بر رویکرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در جنگ اوکراین؛ دستاوردها و چالشها»، تحقیقات روابط بینالملل، دوره ۱۳، شماره ۳، صص ۳۵-۶۳doi:10.22034/irr.2023.417209.2447))
حمیدی، سمیه و احسان مزدخواه (1403)، ایران و روسیه: از امکان تا امتناع روابط راهبردی، مطالعات اوراسیای مرکزی، دوره 17، شماره 2، صص. 156-125 (doi: 10.22059/JCEP.2025.379895.450243)
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال و سید محمد امینآبادی (۱۳۹۹)، «گلچینگرایی، رهیافتی نو به تبیین بحرانهای بینالمللی»، تحقیقات روابط بینالملل، دوره ۱۰، شماره ۴، صص ۷-۳۸ (doi: 10.22034/IRR.2021.124843).
رسولی ثانیآبادی، الهام و فاطمه ابراهیمی (۱۳۹۹)، «چگونگی بازنمایی «دیگری» در اسناد امنیت ملی روسیه با تأکید بر جایگاه ایران سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸»، مطالعات آسیای مرکزی، دوره ۱۳، شماره ۲، صص ۴۶۵-۴۸۹ . (doi: 10.22059/JCEP.2020.303861.449933)
شکوهی، سعید و حسین قاسمی (۱۴۰۳)، «تأثیر جنگ اوکراین ۲۰۲۲ بر روابط ایران-روسیه؛ مطالعة موردی: دیدگاه نخبگان ایرانی»، مطالعات کشورها، دوره ۲، شماره ۱، صص ۶۵-۸۹.(doi: 10.22059/JCOUNTST.2023.366163.1068)
صالحی، حمید و مرضیه سادات سجادی (۱۴۰۱)، « مواضع و راهبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در بحران اوکراین( ۲۴ فوریه ۲۰۲۲)»، مدیریت بحران و فوریتها، شماره ۳، صص ۴۵-۷۴. قابل دسترس در: https://cmj.ihu.ac.ir/article_207901.html/،(تاریخ دسترسی: 03/09/1398)
فولادی، فرهاد، محمد یوسفی جویباری و جعفر جمشیدی راد (۱۳۹۸)، «سیاست خارجی روسیه در قبال جمهوری اسلامی ایران ۲۰۱۲-۲۰۱۸»، تحقیقات روابط بینالملل، دوره ۹، شماره ۱، صص ۱۸۷-۲۱۸. قابل دسترس در https://www.iisajournals.ir/article_97153_27d29cec6325ccf6b3158daa32297815.pdf/، (تاریخ دسترسی: 01/03/1398)
کولایی، الهه و سمیه زنگنه (۱۴۰۲)، «تأثیر جنگ اوکراین بر روابط ایران و روسیه»، رویکرد سیاسی و بینالمللی، دوره ۱۵، شماره ۲، صص ۳۵-۵۶.(doi: 10.48308/PIAJ.2024.233313.1442)
کولایی، الهه و هادی زرگری (۱۳۹۷)، «عوامل مؤثر بر رویکرد روسیه به برنامه هستهای ایران؛ از نیروگاه بوشهر تا برجام»، تحقیقات سیاسی و بینالمللی، دوره ۱۰، شماره ۳۵، صص ۲۶-۵۰. قابل دسترس در: https://sanad.iau.ir/journal/pir/Article/611871?jid=611871/، (تاریخ دسترسی: 01/06/1397)
محمدیان، علی و علیرضا رضایی (۱۳۹۸)، «تبیین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره حسن روحانی از منظر نظریه پیوستار جیمز روزنا»، مطالعات بحران پژوهشی جهان اسلام، دوره ۶، شماره ۴، صص ۳-۲۰ . (doi: 10.2783.4999/QJPR.1601.1009.05)
مرادی، مهربد، جهانبخش مرادی و حسین کریمی فرد و مجید روحی دهبنه (۱۴۰۲)، «تأثیر جایگاه روسیه در ساختار قدرت جهانی بر مسئله هستهای ایران ۲۰۰۳-۲۰۲۳»، فصلنامه مطالعات بینالمللی، دوره ۲۰، شماره ۱، صص ۳۰۵-۳۲۷ . (doi: 10.22034/ISJ.2023.377782.1945)
English Abdullah, Tarik A (2022), “Seven Round P5+1 Negotiation with Iran Nuclear Issue”, Academia.edu, Publication, pp. 3-21 (doi:10.13140/RG.2.2.28101.12001), Available at: https://www.academia.edu/67767207/ROUND_SEVEN_5_1_negotiations_with_Iran_the_nuclear_issue_(Accessed on: 14/12/2023) Akbarzadeh, Shahram (2024), “Iran and the Nuclear Agreement: What Lies Ahead?”, Middle East Council on Global Affairs, p. 46, Available at: https://mecouncil.org/wp-content/uploads/2024/04/Iran-in-the-Middle-East-Building-Bridges-or-Expanding-Influence_MECouncil_Dossier.pdf#page=48/, (Accessed on: 12/2/2024). Azizi, Hamidreza (2021), “Russia’s Role in Brokering a Comprehensive Agreement between the United States and Iran”, London School of Economics and Political Science, Available at: https://blogs.lse.ac.uk/mec/2021/08/01/russias-role-in-brokering-a-comprehensive-agreement-between-the-united-states-and-iran/, (Accessed on: 1/8/2021). Barak Ravid (2022), “Scoop: Amid Russian Pressure, UN Report Skirts Question on Iran Drones”, Axios, December 14, 2022, Available at: https://www.axios.com/2022/12/14/un-report-iran-drones-russia-ukraine/, (Accessed on: 14/12/2021). Barak Ravid (2022), “Lavrov Says Russia Received ‘Written Guarantees’ Over Iran Deal”, Axios, Available at: https://www.axios.com/2022/03/15/lavrov-russia-iran-deal-guarantees/, (Accessed on: 15/3/2022). DeYoung, Kevin (2022), “Iran Says No Nuclear Deal without U.S. Guarantees it Won’t Walk Out Again,” The Washington Post, September 19, Available at: www.washingtonpost.com/, (Accessed on: 19/9/2022). Éva, Ádám (2020), “The Impossible Bargain: Iranian-American Relations in the Extended Framework of Putnam’s Two-Level Game Theory”, Journal of World Sociopolitical Studies, Vol. 4, No. 1, pp. 37-60, (doi: 10.22059/wsps.2021.301956.1146). Glaser, Charles L (1994-1995), “Realists as Optimists: Cooperation as Self Help”, International Security, Vol. 19, No. 3, pp. 50-90, MIT Press, (https://doi.org/10.2307/2539070). Grajewski, Nicole and Ellie Geranmayeh (2023), “Alone Together: How the War in Ukraine Shapes the Russian-Iranian Relationship”, European Council on Foreign Relations, Available at: https://ecfr.eu/publication/alone-together-how-the-war-in-ukraine-shapes-the-russian-iranian-relationship/, (Accessed on: 6/6/2023). Güneylioğlu, Murat (2023), “The Russia-Iran Alignment in the Middle East: The Main Dynamics and Limits of the Bilateral Security Cooperation”, Akdeniz İİBF Journal, Vol. 23, No. 1, pp. 50-62, (doi.org/10.25294/auiibfd.1170448 (. Grisé, Michelle and Alexandra T Evans (2023), “The Drivers of and Outlook for Russian-Iranian Cooperation “, RAND Army Research Division), doi: https://doi.org/10.7249/PEA2829-1(. Harvey, Cole J. and Richard Sabatini (2010), “Russia’s Lukewarm Support for International Sanctions against Iran: History and Motivations”, Nuclear Threat Initiative (NTI), Available at: https://www.nti.org/analysis/articles/russias-support-sanctions-against-iran/, (Accessed on: 14/2/2010). Jamil N. Jaffer (2019), “Elements of Its Own Demise: Key Flaws in the Obama Administration's Domestic Approach to the Iran Nuclear Agreement”, Journal of International Law, Vol. 51, No. 1, pp. 77-101, Available at: https://core.ac.uk/download/pdf/232615544.pdf, (Accessed on: 17/6/2019). Katz, Mark N (2024), “The Russian–Iranian Relationship: How Solid Is It?” Russian Analytical Digest 315, pp. 2-5, (doi: 10.3929/ethz-b-000681226). Kleiboer, Marieke (1996), “Understanding Success and Failure of International Mediation”, The Journal of Conflict Resolution, Vol. 40, No. 2, January 1996, pp. 360-389, )doi:10.1177/0022002796040002007(. Kozhanov, Nikolay (2024), “Iran-Saudi Rapprochement through the Prism of Putin’s War in Ukraine and Russian Interests in the Persian Gulf Region”, p. 40, Available at: https://library.fes.de/pdf-files/international/21217-20240613.pdf, (Accessed on: 13/6/2024). Kozhanov, Nikolay (2023), “Putin’s War in Ukraine and Prospects for Russian-Iranian Relations”, The Peace and Conflict Resolution Evidence Platform Edinburgh Law School, 4 April, Available at: https://peacerep.org/2023/04/04/putin-ukraine-russian-iranian-relations/, (Accessed on: 4/4/2023). Kressel, Kenneth and Dean G. Pruitt (1985), “Themes in the Mediation of Social Conflict”, Journal of Social Issues, Vol. 41, No. 2, 1985, pp. 179-198, (doi: 10.1111/j.1540-4560.1985.tb00862.x.) Lynch, Colum (2022), “The Iran Nuclear Talks’ Breakout Player”, Foreign Policy, Available at: https://foreignpolicy.com/2022/01/26/ Russia-Iran-nuclear-negotiator/, (Accessed on: 26/1/2022). Margoev, Adlan (2022), “A Russian Perspective on Iran’s Final Offer for A Nuclear Deal”, Bulletin of the Atomic Scientists, August 18, 2022, Available at: https://thebulletin.org/2022/08/a-russian-perspective-on-iransfinal-offer-for-a-nuclear-deal/, (Accessed on: 18/5/2022). Miller, Nicholas (2024), “The Future of Nuclear Proliferation after the War in Ukraine”, Available at: https://www.ifri.org/sites/default/files/atoms/files/ifri_miller_future_nuclear_proliferation_2024_1.pdf/, (Accessed on: 16/2/2024). Mousavi, Hamid and Arteman Rad Goudarzi (2024), “The ‘Iran Card’ in Russian Foreign Policy”, Middle East Policy, Vol. 31, No. 4, pp. 74-88, (doi.org/10.1111/mepo.12791). Muhammet Fatih Özkan and Gürol Baba (2015), “Unpredictable Power Broker: Russia’s Role in Iran’s Nuclear Capability Development”, Vol. 6, No. 2, pp. 71-79, Available at: https://www.academia.edu/12191609/Unpredictable_Power_Broker_Russias_Role_in_Irans_Nuclear_Capability_Development, (Accessed on: 8/1/2015). Notte, Hanna (2022), “Don’t Expect Any More Russian Help on the Iran Nuclear Deal”, Texas National Security Review, Available at: https://warontherocks.com/2022/11/dont-expect-any-more-russian-help-on-the-iran-nuclear-deal/, (Accessed on: 3/11/2022). Phillips, James and Peter Brooke (2023), “Undermining Joint Russian–Iranian Efforts to Threaten U.S. Interests”, The Heritage Foundation, No. 5312, Available at: https://www.heritage.org/global-politics/report/undermining-joint-russian-iranian-efforts-threaten-us-interests/, (Accessed on: 27/2/2023). Rodkiewicz, W. (2019), “Russia vis-à-vis Iran”, Centre for Eastern Studies (OSW), No. 292, January 30, Available at: https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/commentary_292.pdf/, (Accessed on: 31/1/ 2019). Stroul, Dana (2024), “Russian-Iranian Cooperation and Threats to U.S. Interests”, The Washington Institute for Near East Policy, Available at: https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/russian-iranian-cooperation-and-threats-us-interests/, (Accessed on: 17/4/ 2024). Therme, Clément (2022), “The Russian-Iran Partnership in a Multipolar World”, The French Institute of International Relations, No. 37, Available at: org/sites/default/files/atoms/files/therme_russian_iran_partnership_202.pdf, (Accessed on: 19/8/2023).
| ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 272 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 75 |