تحلیل تأثیر دالانهای جوی گردوخاک خاورمیانه و شمال افریقا بر آبوهوای ایران | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 15، دوره 51، شماره 1، بهار 1404، صفحه 267-287 اصل مقاله (3.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2025.385133.1007643 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد رضائی* 1؛ منوچهر فرج زاده2 | ||
| 1گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران. | ||
| 2گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این مطالعه با هدف شناسایی دالانهای گردوخاک توسط یک الگوریتم خودکار و بررسی ویژگیهای زمانی و مکانی آنها در خاورمیانه و شمال افریقا و اثر آن بر آبوهوای ایران انجام شده است. برای انجام اینکار، دادههای عمق نوری هواویز و نمایه آنگستروم از طیفسنج تصویربرداری با وضوح متوسط (MODIS) (آکوا) در مقیاس روزانه با وضوح 1Í1 درجه بین سالهای 2003 و 2020 استفاده شده است. پس از تعیین مجموعهای از شرایط، الگوریتمی برای شناسایی خودکار دالانهای گردوخاکی ایجاد شد. در نتیجه، 281 دالان گردوخاکی در خاورمیانه شناسایی و بر اساس جهت حرکتشان طبقهبندی شدند. بر اساس نتایج، در محدوده خاورمیانه و شمال افریقا، 33 درصد دالانها بهسمت غرب، 19 درصد موارد بهسمت شرق، 36 درصد موارد بهسمت جنوب و 12 درصد موارد بهسمت شمال جریان دارند. بررسی تأثیر دالانهای گردوخاکی بر ایران نشان داد که درصد قابلتوجهی (%۵۸) از دالانهای جوی گردوخاک رخ داده (در شمال افریقا و خاورمیانه)، کشور ایران را تحتتأثیر قرار داده است. از ماه مارس تا سپتامبر (حداکثر در تابستان) حداقل ۶۰ درصد از مساحت ایران حداقل برای یکبار تحت تأثیر دالانهای گردوخاکی قرار میگیرد. بهطور کلی توزیع جغرافیایی چگالی وقوع دالانها با ارتفاع از سطح دریا رابطه معکوس دارد. بیشترین فراوانی دالانهای گردوخاکی در جنوب غرب کشور و در استان خوزستان مشاهده شد. این تحقیق شواهد جدیدی در مورد اهمیت و الگوهای حرکت دالانهای گردوخاکی منطقه و اثرات آنها بر آبوهوای ایران ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هواویزها؛ دالانهای جوی گردوخاک؛ خاورمیانه و شمال افریقا؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,310 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 790 |
||