پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,119 |
| تعداد مقالات | 76,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,918,667 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,044,336 |
بررسی فقهیـ حقوقی تشخیص سن رشد کیفری در قانون مجازات اسلامی سال 1392 در ایران | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| دوره 21، شماره 4، دی 1404، صفحه 347-363 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2025.380892.1009507 | ||
| نویسندگان | ||
| علی بهرامی نژاد* ؛ فائزه جعفریان؛ علیرضا محمدبیکی | ||
| گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدة فقه و حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تغییراتی که در مورد حقوق کودکان و دادگاههای اطفال در حیطة بینالمللی انجام شدهاند سن را معیاری برای مجازات کردن افراد و کودکان قرار دادهاند که موضوعی مهم است. در این مقاله با روش توصیفیـ تحلیلی با استناد به مقالات و منابع کتابخانهای تشخیص سن رشد کیفری در قانون مجازات اسلامی سال 1392 در ایران را از نظر فقهیـ حقوقی مورد بررسی قرار دادیم. نشان داده شد با اینکه در کلام فقهای پیشین سن بلوغ شرعی سن مسئولیت کیفری محسوب میشود، با بررسی بیشتر آیات قرآن کریم و فتوای فقهای معاصر متوجه میشویم سن رشد و مسئولیت کیفری متفاوت از بلوغ شـرعـى است. ولی به دلیل اینکه بیشتر این دو مورد همزمان با هم حادث میشدند سن بلوغ شـرعـى امارهای بر مسئولیت کیفری انگاشته شد، با اینکه امروزه سن بلوغ شرعی نمیتواند مبنایی برای مسئولیت کیفری باشد. بنابراین قانونگذار در قانون جدید شرط رشد و کمال عقل را پیشبینی کرده که امری فرعی بر قاعدة درأ است و شبهة موجود در این مورد شبهه در رشد و کمال عقل نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رشد عقلی؛ سن بلوغ؛ سن رشد کیفری؛ قانون مجازات اسلامی 1392؛ مجازات جایگزین | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
احدی، حسن و شکوهالسادات، بنیجمالی (1390). روانشناسی رشد. قم: بخشایش.
اردبیلی، محمدعلی (1386). حقوق جزای عمومی 1. چ 18. تهران: میزان.
اصغری، محمد (1384). بنا عقلا. مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی (دانشگاه تهران)، ش 70، 9.
انصاری، علی (1390). نظریة قابلیت انتساب در حقوق مدنی فرانسه. پژوهش حقوق تطبیقی، د 15، ش 1.
پاکنهاد، امیر (1385). رویکرد نوین حقوق انگلستان به بزهکاری اطفال. الهیات و حقوق، ش 19.
الثعابی، ابیمنصور (1413 ق). فقه اللغه. دارالکتاب العلمیه. قم.
جناتی، محمدابراهیم (1386). جایگاه قیاس در منابع اجتهاد. کیهان اندیشه، ش 26.
رزاقیآذر، مریم و همکاران (1385). سن بلوغ در دختران و پسران تهرانی. مجلة دانشگاه علوم پزشکی ایران، ش 50.
رهامی، محسن (1381). رشد جزایی. مجلة دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 58، 191 ـ 192.
روحانی، حسن و مهربور، حسین (1391). سن اهلیت و مسئولیت قانونی. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
زراعت، عباس (1427 ق). حقوق جزای عمومی. تهران: ققنوس. ج 1.
سوادکوهیفر، سام و کاظمی، سید علی (1388). مسئولیت کیفری تدریجی دختران. مطالعات راهبردی زنان، س 12، ش 45.
شهید ثانی، زینالدین بن علی (1412 ق). مسالک الافهام. مؤسسة المعارف الإسلامیه. ج 5.
الطّوسی، أبی جعفر محمّد بن الحسن (1416 ق). الاستبصار. قم: کتابخانة مرکز فقاهت. ج 4.
علامه حلی، حسن بن یوسف (1420 ق). تحریر الاحکام. مؤسسه امام صادق(ع). ج 2.
ـــــــــــــــــــــــــــ (1437 ق). قواعد الاحکام. دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعة مدرسین. ج 2.
فاضل هندی، محمد بن حسن (1417ق). کشف اللثام. مؤسسۀ نشر اسلامی تابع جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم. ج 2.
فرخنیا، رحیم (1383). بررسی فرایند بلوغ در دختران شهر اراک از دیدگاه انسانشناسی. نامة انسانشناسی، د 1، ش 5.
فیض، علیرضا (1386). مقارنه و تطبیق در حقوق عمومی اسلام. تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
کاتوزیان، ناصر (1390). مسئولیت مدنی. چ 11. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. ج 1.
کلینی، محمد بن یعقوب (1435). الاصول من الکافی. دار الثقلین. ج 1.
گلدوزیان، ایرج (1390). حقوق جزای عمومی ایران. چ 12. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. ج 1.
لنکرانی، محمدفاضل (1412 ق). تفصیل الشرعیه (کتاب الحجر). مؤسسه چاپ و نشر عروج.
لنگرودی، محمدجعفر (1356). ترمینولوژی حقوقی. شمارة 51114. تهران: ابنسینا.
محقق حلی (1407 ق). شرایع الاسلام. چاپ مؤسسۀ اسماعیلیان. ج 2.
محمدبیکی، علیرضا، اسدی، حبیبی و الهویی، نوید (1401). بررسی تطبیقی مسئولیت کیفری اطفال و نوجوانان در قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و 1392. مطالعات میانرشتهای فقه، ش 8.
محمدی، قاسم (1383). رشد عقلانی و حقوق جنایی. فصلنامة پژوهشی دانشگاه امام صادق، ش 24.
مرعشی، سید محمدحسن (1371). سن بلوغ. مرکز تحقیقات علوم اسلامی.
ــــــــــــــــــــــ (1379). نظارت فقهی و حقوقی در خصوص بلوغ و رشد. دادرسی، س 4، ش 21.
مرعشی، سید محمدحسن (1386). بزهکاری اطفال در حقوق ایران. دادگستری.
مظفر، محمدرضا (1411 ق). اصول الفقه. مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم. ج 2.
مقداد، فاضل (1433 ق). کنز العرفان فی القرآن. مترجم: عباس زراعت. کاشان: قانونمدار. ج 2.
مقدس اردبیلی (1402 ق). مجمع الفائده و البرهان.. جامعة مدرسین حوزة علمیة قم. ج 9.
موسوی بجنوردی، سید محمد (1388). مقایسه حقوق کیفری ایران و فرانسه با کنوانسیون حقوق کودک. س 3، ش 3.
نجفیتوانا، علی (1384). سن مسئولیت کیفری اطفال در مقررات حقوق داخلی و بینالمللی. علوم اجتماعی.
نجفی ، محمد حسن (1400 ق). جواهر کلام فی شرح شرایع الاسلام. بیروت: دار احیاء التراثالعربی. ج 21 و 32.
نجیب حسینی، محمود (1394 ق). شرح قانون العقوبات. بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیه. ج 1.
نعیمی، لیلا (1382). مسئولیت کیفری اطفال از دیدگاه مکاتب مختلف. ندای صادق، س 8، ش 32.
نوربها، رضا (1378). زمینة حقوق جزای عمومی. چ 11. تهران: دادآفرین.
هاشمی، سید حسین (1383). دختران سن رشد و مسئولیت کیفری. کتاب زنان، س 6، ش 1 و 23.
Refrences
The Holy Quran
Ahadi, H. & Bani-Jamali, S. (2011). Psychology of Development. Qom: Bakhshaysh Publishing House. (in Persian)
Allamah Helli, H. b. Y. (1999). Tahrir al-Ahkam. Qom: Imam Sadiq (AS) Institute. Vol. 2. (in Arabic)
Al-Thaaabi, A.M. (1992). Jurisprudence of Language. Qom: Dar al-Kitab al-Ilmiyah. (in Arabic)
Al-Tusi, A. J. M. b. A. (1995). Al-Istibsar. Qom: Jurisprudence Center Library. Vol. 4. (in Arabic)
Ansari, A. (2011). The Theory of Attribution in French Civil Law. Comparative Law Research, Vol. 15, No. 1.
Ardebili, M. A. (2007). General Criminal Law 1. 18th Edition. Tehran: Mizan Publishing House. (in Persian)
Asghari, M. (2005). Bana Aqla. Journal of the Faculty of Law and Political Science (University of Tehran), No. 70, p. 9.
Fadel Hindi, M. b. H. (1996). Kashf al-Latsham. Qom: Islamic Publishing Institute affiliated with the Qom Seminary Teachers Association. Vol. 2. (in Arabic)
Farakhnia, R. (2004). Study of the Puberty Process in Girls of Arak City from an Anthropological Perspective. Journal of Anthropology, Vol. 1, Issue 5.
Fayez, A. R. (2007). Comparison and Adaptation in General Islamic Law. Tehran: Printing and Publishing Organization. (in Arabic)
Golduzian, I. (2011). General Criminal Law of Iran. 12th Edition. Tehran: Tehran University Press. Vol. 1. (in Persian)
Hashemi, S. H. (2004). Girls of Puberty and Criminal Responsibility. Women's Book, Year 6, No. 1 & 23.
Jannati, M. E. (2007). The Position of Comparison in the Sources of Ijtihad. Kayhan Andisheh Magazine, No. 26.
Katouzian, N. (2011). Civil Liability. 11th Edition. Tehran: Tehran University Press. Vol. 1. (in Persian)
Kulaini, M. b. Y. (2014). Al-Asul min al-Kafi. Tehran: Dar al-Thaqlain Publishing. Vol. 1. (in Persian)
Langrudi, M. J. (1977). Legal Terminology. Tehran: Ibn Sina Publications.
Lankarani, M. F. (1991). Ta’dasht al-Shari’ah (Book of Al-Hijr). Oruj: Oruj Publishing Institute. (in Arabic)
Marashi, S. M. H. (2000). Jurisprudential and Legal Supervision Regarding Puberty and Growth. Monthly Court Journal, Year 4, No. 21.
Marashi, S. M. H. (2007). Juvenile Delinquency in Iranian Law. Journal of Justice Law.
--------------------. (2008). Puberty Age. Islamic Sciences Research Center.
Miqdad, F. (2011). Kanz al-Irfan fi al-Qur’an. Kashan: Qanun-Madar Publications. Vol. 2.
Moghaddas Ardebili (1981). Majma’ al-Fayda wal-Burhan. Qom: Jamia al-Modaresin. Vol. 9.
Mohammad Beiki, A., Asadi, H., & El-Havi, N. (2002). Comparative Study of Criminal Responsibility of Children and Adolescents in the Islamic Penal Code Approved in 1375 and 1392. Quarterly Journal of Interdisciplinary Studies of Jurisprudence, Issue 8.
Mohammadi, Q. (2004). Intellectual Development and Criminal Law. Quarterly Journal of Imam Sadeq University Research, Issue 24.
Mohaqiq Hilli, (1986). Saray’ al-Islam. Qom: Ismaili Institute Publishing. Vol. 2.
Mousavi Bojnourdi, S. M. (2009). Comparison of Iranian and French Criminal Laws with the Convention on the Rights of the Child. Year 3, No. 3.
Mozaffar, M. R. (1990). Usul al-Fiqh. Qom: Islamic Propagation Office Publishing Center. Vol. 2.
Naimi, L. (2003). Criminal Responsibility of Children from the Perspective of Different Schools. Nedaye Sadeq, Year 8, No. 32.
Najafi Tavana, A. (2005). Age of Criminal Responsibility of Children in Domestic and International Law Regulations. Quarterly Journal of Social Sciences.
Najafi, M. A. (1979). Jawaher al-Kalam fi Sharh Sharay’ al-Islam. Beirut: Dar Ihya al-Turat al-Arab. Vol. 21 & 32.
Najib Hosseini, M. (194 AH). Sharh al-Kun al-Kun al-Kun al-Kun al-Halabi al-Huqoqiya. Beirut: Manshurat al-Halabi al-Huqoqiya. Vol. 1.
Noorbaha, R. (1999). The Field of General Criminal Law. 11th Edition. Tehran: Dad-Afarin Publications.
Pak-Nahad, A. (2006). A New Approach of English Law to Juvenile Delinquency. Specialized Journal of Theology and Law, No. 19.
Rahami, M. (2002). Criminal Development. Journal of the Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, No. 58, p. 191-192.
Razzaghi-Azar, M. et al. (2006). Puberty in Tehrani Girls and Boys. Journal of Iran University of Medical Sciences, No. 50.
Rouhani, H. & Mehrbour, H. (2012). Age of Competence and Legal Responsibility. First Edition. Tehran: Strategic Research Center. (in Persian)
Savadkouhifar, S. & Kazemi, S. A. (2009). Gradual Criminal Responsibility of Girls. Journal of Strategic Studies of Women, Year 12, Issue 45.
Shahid Thani, Z. D. b. A. (1991). Masalak al-Afham. Qom: Al-Ma’arif al-Islamiyyah Foundation. Vol. 5. (in Arabic)
Ziraat, A. (2006). General Criminal Law. Tehran: Qognos Publishing House. Vol. 1. (in Arabic) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 366 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 250 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب