| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,119 |
| تعداد مقالات | 76,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,920,743 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,049,103 |
بازپژوهی قلمروشناختی شرط خلاف مقتضای عقد: تبیین و نقد نظریات اعم، عام، اخص و خاص | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| دوره 21، شماره 4، دی 1404، صفحه 287-299 اصل مقاله (898.47 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2025.385349.1009539 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس کریمی1؛ سید امید موسوی* 2 | ||
| 1گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| شرط خلاف مقتضای عقد، مفهومی است که همواره نقش مهمی در نوشتار فقهی و حقوقی داشته و مورد استفاده فقها و حقوقدانان بوده است. براساس این سابقه طولانی که ریشه آن در فقه اسلامی وجود دارد، تحولات چشمگیری در زمینه مفهومشناسی این نهاد فقهی و حقوقی مشاهده میشود. از آنجایی که فقها در تعریف شرط خلاف مقتضا، همنظر نبوده و دیدگاههای مختلفی در این زمینه داشتهاند، با مطالعه و بررسی سیر تاریخی تحول معنای شرط خلاف مقتضا، با دامنه گستردهای از معانی مواجه خواهیم بود. برخی، معنایی بسیار فراگیر برای این شرط درنظر گرفته و برخی دیگر به محدودیت جدی آن معتقد بودهاند. در این میان، نظریه مفهوم خاص شرط خلاف مقتضا، دیدگاه مورد قبولی است که نه گستردگی بیش از حد نظریات اعم و عام را داشته و نه به محدودیت مفهومی نظریه اخص دچار شده است. نظریه مفهوم خاص با ارائه ضابطه و ملاک صحیح، مرز مفهومی شرط خلاف مقتضا را از سایر شروط فاسد جدا کرده و قلمروی واقعی این نهاد فقهی و حقوقی را نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شرط؛ مقتضای عقد؛ نظریه خاص | ||
| مراجع | ||
|
منابع فارسی
منابع عربی
References
Al-Abi, Hasan ibn Abi Talib (1408). Kashf al-Rumuz fi Sharh al-Mukhtasar al-Nafi‘ (Unveiling the Symbols in the Explanation of the Beneficial Summary). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Ansari, Murtada (1415). Al-Makasib (The Gains). Qom: Kungra Buzurgdasht Sheikh Ansari (in Arabic).
Bahrani, Yusuf (1363). Al-Hada’iq al-Nadira fi Ahkam al-‘Itra al-Tahira (The Radiant Gardens in the Rulings of the Pure Progeny). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Bojnurdi, Hasan (1377). Al-Qawa‘id al-Fiqhiyya (Jurisprudential Rules). Qom: Hadi (in Arabic).
Faydh Kashani, Muhammad (1395). Mafatih al-Shara’i‘ (Keys to the Sacred Laws). Tehran: Madrasa ‘Ali Shahid Mutahhari (in Persian).
Hilli, Hasan ibn Yusuf (1374). Mukhtalaf al-Shi‘a fi Ahkam al-Shari‘a (Differences of the Shia in the Rulings of Sharia). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Hilli, Hasan ibn Yusuf (1410). Irshad al-Adhhan ila Ahkam al-Iman (Guidance of Minds to the Rulings of Faith). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Hilli, Hasan ibn Yusuf (1413). Qawa‘id al-Ahkam (Rules of Judgments). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Hilli, Hasan ibn Yusuf (1414). Tadhkirat al-Fuqaha (Reminder for Jurists). Qom: Mu’assasat Al al-Bayt (AS) li-Ihya’ al-Turath (in Arabic).
Hilli, Hasan ibn Yusuf (1420). Tahrir al-Ahkam al-Shar‘iyya ‘ala Madhhab al-Imamiyya (Compilation of Legal Rulings According to the Imamiyya School). Qom: Mu’assasat Imam Sadiq (AS) (in Arabic).
Husayni ‘Amili, Muhammad Jawad (1419). Miftah al-Karama fi Sharh Qawa‘id al-‘Allama (The Key to Dignity in Explaining the Rules of the ‘Allama). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Husayni Maraghi, ‘Abd al-Fattah (1417). Al-‘Anawin al-Fiqhiyya (Jurisprudential Titles). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Ibn Babawayh, Muhammad ibn ‘Ali (1363). Man La Yahduruhu al-Faqih (He Who Has No Access to a Jurist). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Ibn Idris, Muhammad ibn Ahmad (1429). Mawsu‘at Ibn Idris al-Hilli (Encyclopedia of Ibn Idris al-Hilli). Qom: Dalil Ma (in Arabic).
Ibn Zuhra, Hamza ibn ‘Ali (1417). Ghunyat al-Nuzu‘ ila ‘Ilmay al-Usul wa al-Furu‘ (The Wealth of Descent to the Sciences of Principles and Branches). Qom: Mu’assasat Imam Sadiq (AS) (in Arabic).
Irwani, ‘Ali (1379). Hashiyat al-Makasib (Annotations on Al-Makasib). Qom: Najafi (in Arabic).
Karimi, Abbas (1394). “Negahi No be Mafhum-e Shart-e Khalaf-e Muqtaday-e ‘Aqd” (A New Look at the Concept of a Condition Contrary to the Nature of a Contract). Bar Manhaj-e ‘Adl. Tehran: University of Tehran (in Persian).
Kashif al-Ghita’, Muhammad Husayn (1422). Tahrir al-Majalla (Compilation of the Journal). Qom: Majma‘ Taqrib Madhahib Islami (in Arabic).
Katouzian, Nasser (1390). Qawa‘id-e ‘Umumi-ye Qarardadha (General Rules of Contracts). Tehran: Sherkat-e Sahami-ye Enteshar (in Persian).
Katouzian, Nasser (1394). ‘Uqud-e Mu‘ayyan (Specific Contracts). Tehran: Sherkat-e Sahami-ye Enteshar (in Persian).
Karki, ‘Ali ibn Husayn (1414). Jami‘ al-Maqasid fi Sharh al-Qawa‘id (Comprehensive Objectives in Explaining the Rules). Qom: Mu’assasat Al al-Bayt (AS) li-Ihya’ al-Turath (in Arabic).
Khoei, Sayyid Abu al-Qasim (1412). Misbah al-Faqaha fi al-Mu‘amalat (The Lamp of Jurisprudence in Transactions). Beirut: Dar al-Hadi (in Arabic).
Muhaqqiq Damad, Sayyid Mustafa (1381). Qawa‘id-e Fiqh-e Madani (Civil Jurisprudential Rules). Tehran: Samt (in Persian).
Muqaddas Ardabili, Ahmad ibn Muhammad (n.d.). Majma‘ al-Fa’ida wa al-Burhan fi Sharh Irshad al-Adhhan (Collection of Benefit and Proof in Explaining Guidance of Minds). Qom: Jam‘iat Mudarrisin Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Musawi Khomeini, Sayyid Ruhullah (1392). Kitab al-Bay‘ (The Book of Sales). Tehran: Mu’assasat Tanzim wa Nashr Athar Imam Khomeini (RA) (in Arabic).
Najafi, Muhammad Hasan (1421). Jawahir al-Kalam fi Sharh Shara’i‘ al-Islam (Jewels of Discourse in Explaining the Laws of Islam). Qom: Mu’assasat Da’irat al-Ma‘arif Fiqh Islami bar Madhhab Ahl al-Bayt (AS) (in Arabic).
Naraqi, Ahmad ibn Muhammad (1375). ‘Awa’id al-Ayyam (Benefits of the Days). Qom: Daftar Tablighat Islami Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Shahid Awwal, Muhammad ibn Makki (1430). Mawsu‘at al-Shahid al-Awwal (Encyclopedia of the First Martyr). Qom: A‘lam Islami Hawza ‘Ilmiyya Qom (in Arabic).
Shahid Thani, Zayn al-Din ibn ‘Ali (1410). Al-Rawda al-Bahiyya fi Sharh al-Lum‘a al-Dimashqiyya (The Splendid Garden in Explaining the Damascene Glimmer). Qom: Dawari (in Arabic).
Shahid Thani, Zayn al-Din ibn ‘Ali (1413). Masalik al-Afham ila Tanqih Shara’i‘ al-Islam (Pathways of Understanding to Refining the Laws of Islam). Qom: Mu’assasat Ma‘arif Islami (in Arabic).
Tusi, Muhammad ibn Hasan (1365). Tahdhib al-Ahkam (Refinement of Rulings). Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyya (in Arabic).
Tusi, Muhammad ibn Hasan (1387). Al-Mabsut fi Fiqh al-Imamiyya (The Expanded in Imamiyya Jurisprudence). Tehran: Murtadawi (in Arabic).
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,557 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,224 |
||