مدل مفهومی تعامل به معروف بین همسران براساس منابع اسلامی | ||
| روان شناسی قرآن بنیان | ||
| مقاله 9، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 2، خرداد 1402، صفحه 165-188 اصل مقاله (435.5 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| محمدصادق شجاعی1؛ محمدناصر سقای بی ریا2؛ علی عسگری3؛ سوده توکلی* 4 | ||
| 1استاد، گروه روانشناسی، پژوهشکده علوم انسانی، پژوهشگاه بینالمللی المصطفی، قم، ایران. | ||
| 2استاد، گروه روانشناسی، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران. | ||
| 3هیئت علمی، گروه رواسنجی، مؤسسه پژوهشی روانسنجی هوشبهر، تهران، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| براساس آموزههای اسلامی، معاشرت به معروف یک اصل اساسی در تعامل بین همسران محسوب میشود. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف دستیابی به مدل مفهومی تعامل به معروف با محوریت آیه 19 سوره نساء انجام شده است. تحلیل کیفی محتوای متون دینی در چهار مرحلۀ مشاهدۀ نظاممند، غرقه شدن در محتوا، صورتبندی یافتهها و بازآفرینی و ارائه، انجام شده و هر مرحله نیز از چندین گام تشکیل شده است. پایه و اساس تحلیل کیفی محتوای متون دینی، پردازش فعال متن است که در آن، پژوهشگر دادههای متنی (مفاهیم، گزارههای متون دینی) را با بهکارگیری اصول پیشپردازش متن، آنقدر مورد کندوکاو و تحلیل قرار میدهد تا به ساختهای کلی معنی دست یابد. سرانجام یافتههای گردآوری شده، تجزیه و تحلیل، طبقهبندی و به شکل تازهای کنار یکدیگر قرار داده میشوند. جهت دستیابی به این مهم، از دو روش کمّی و کیفی استفاده شد. در روش کیفی، از فرم رواییسنجی (شجاعی، 1388) استفاده شد که در آن، هریک از مؤلفهها با مستندات ارائه شده و عنوانبندی، در جداول به اساتید ارائه گردید و متقن بودن یافتهها (میزان صحّت، درستی و مطابقت یافتهها با مستندات دینی) و مفید بودن یافتهها (میزان کارآمدی و قابلیت انتقال یافتهها به روانشناسی) در طیف لیکرت، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج در چهار محور مدیریت رفتار و خلق (تأمین امنیت فیزیکی، تأمین آسایش همسر، با اخلاق نیک رفتار کردن با همسر، گفتار نیکو داشتن با همسر، گشادهرویی، احترام گذاشتن به همسر، یکی بودن و همراهی و رعایت حقوق همسر)، مدیریت افکار (تغافل و گذشت، تغییر باورهای نادرست و تعدیل انتظارات)، درک طرف مقابل (خیرخواهی)، و ایجاد احساس مثبت (حفظ صمیمیت زناشویی، توجه به نیازهای عاطفی همسر، استمرار عشق و دوستی پیشین، ابراز هیجان مثبت) طبقهبندی شدند. اعتبار یافتهها با استفاده از دو روش کیفی و کمّی تایید شد. در روش کیفی، استنباطهای انجام شده توسط اساتید انجام گرفت. در روش کمّی محاسبه نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI)، به ترتیب بالاتر از 49/0 و 79/0 بدست آمد. در مجموع میتوان گفت، آموزش و بهینهسازی تعامل به معروف بین همسران، به عنوان یک قاعده طلایی در زندگی میتوانند به همسران کمک کنند تا به هدف زندگی مشترک (رشد و تعالی طرفینی و کسب آرامش، صلح و دوستی) دست یافته و بحرانهای زندگی مشترک را پشتسر بگذارند. تعامل به معروف نوعی کنشوری است که بدون بلوغ عاطفی- فکری در زوجین امکانپذیر نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معاشرت؛ تعامل به معروف؛ همسران؛ خانواده؛ زوجین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 640 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 255 |
||