ارزیابی مدیریت مصرف آبِ آبیاری گندم در کشور با رویکرد کاهش سطح زیرکشت و ارتقای بهرهوری آب | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 55، شماره 12، اسفند 1403، صفحه 2333-2349 اصل مقاله (1.73 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2024.380800.669778 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین جعفری* 1؛ فریبرز عباسی*2 | ||
| 1بخش تحقیقات آبیاری و فیزیک خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 2بخش تحقیقات آبیاری و زهکشی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| همواره مصرف آب و عدم تناسب سطح زیرکشت و مقدار آب در دسترس در بخش کشاورزی و یا عدم تناسب عرضه و تقاضای آب دغدغه کشاورزان و مدیران کشاورزی بوده است. امنیت غذایی پایدار با عنایت به رشد و تغییر ذائقه مردم هم مزید بر این نگرانی است. ازاینرو، با توجه به تعیین کلاس تناسب اراضی و درصد مساحت هر یک از کلاسهای S1، S2، S3 و N در کشور، مقدار عملکرد، حجم آب آبیاری، پتانسیل تولید، درآمد و هزینه در هر یک از این اراضی برای گندم تعیین و بر اساس آن شاخصهای بهرهوری فیزیکی (WPPa)، اقتصادی (WPEa)، نسبی فیزیکی (KWPp) و نسبی اقتصادی (KWPe) آب محاسبه گردید. بر اساس نتایج ارزیابی تناسب اقتصادی اراضی با تناسب S3 و N حذف گردید. سپس با استفاده از شاخصهای بهرهوری آب، حجم آب آبیاری مورد نیاز برای جبران کاهش عملکرد ناشی از کاهش سطح زیرکشت، محاسبه و راههای جبران کاهش عملکرد در اراضی با تناسب S1 و S2 بررسی شد. نتایج نشان داد سطح زیرکشت گندم 989 هزار هکتار، عملکرد گندم 1184 هزار تن، حجم آب آبیاری 138/5 میلیارد مترمکعب کاهش و شاخصهای WPPa، WPEa، KWPp و KWPe بهترتیب 41، 47، 12 و 39 درصد افزایش یافتند. اگر در اراضی با تناسب S1 و S2 راندمان کاربرد آب آبیاری 16 افزایش یا مقدار آب آبیاری 76 میلیمتر کاهش و یا مدیریت زراعی به اندازه 9 تا 14 درصد عملکرد را افزایش دهد، کاهش عملکرد ناشی از کاهش سطح زیرکشت گندم جبران میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تناسب اراضی؛ حجم آب آبیاری؛ سطح زیرکشت؛ عملکرد و مدیریت بهزراعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 705 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 439 |
||