بازنمود تصویری گفتمان ناسیونالیسم در ایران دورة قاجار (مطالعة موردی تصاویر روزنامهها به عنوان متون فرهنگی دورة تجددخواهی) | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 30، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 77-91 اصل مقاله (4.12 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2025.381341.667339 | ||
| نویسندگان | ||
| شادی تاکی1؛ صداقت جباری کلخوران* 2؛ یعقوب آژند3 | ||
| 1دانشجوی دکتری هنرهای تجسمی، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه ارتباط تصویری و عکاسی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3استاد گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنر، دانشگاه بین المللی سوره،تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ارتباط جدیِ بین ایران با اروپا و در پی آن تجددخواهی ایرانی از دوران قاجار آغاز شد و دستاوردهای مختلفی را به همراه داشت. شکلگیری گفتمان ناسیونالیسم نوین به عنوان امر سیاسی و نیز آشنایی با صنعت چاپ و دستاوردهای تصویری آن، که هر دو ارتباط قوی با تحولات مدرن دارند، در این دوران سر برآوردند و به تَبَع همزمانیشان، بر روی یکدیگر تأثیر نهادند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ریشهیابی حضور دیداری گفتمان ناسیونالیسم، پاسخگوی این پرسش است که نقشِ دستاوردهای تصویری مبتنی بر صنعت چاپ در تولید دیداری ناسیونالیسم در ایران چگونه است؟ این پژوهش کیفی که به روش توصیفی-تحلیلی، گردآوری اطلاعات را از طریق اسناد کتابخانهای جمعآوری نموده، پس از بررسی تحولات پیرامونی اندیشة ناسیونالیسم، روایت تاریخیِ شکلگیری و گفتمانی شدن آن را در ایران، مورد مطالعه قرار داده است. همچنین با توجه به اینکه ریشهیابی دیداری گفتمان ناسیونالیسم، وابسته به متون و نشانههای تصویری هستند که در بستر این گفتمان معنا میشوند، با رویکرد نشانهشناسی گفتمانی به تحلیل تصاویر تعدادی از روزنامههای اوایل و اواخر دوران قاجار پرداخته است، زیرا بنابر مستندات معتبر تاریخی، روزنامه بارزترین نمود ورود صنعت چاپ به ایران محسوب میشود. نتیجه چنین حاصل آورد که تغییر در اندیشههای گفتمانی ناسیونالیسم ایرانی، بازنمود دیداری آن را نیز متحول کرده، چنانکه در این روزنامهها، نگرش تصویری از ناسیونالیسم سیاسی (درباری) به ناسیونالیسم مردمی مبدل گردیده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ناسیونالیسم؛ نشانهشناسی گفتمانی؛ صنعت چاپ؛ روزنامه؛ قاجار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 766 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 609 |
||