ارزیابی تغییرات کاربری اراضی بر مبنای تلفیق روش یادگیری ماشین و الگوریتم نقشهبردار زاویه طیفی با استفاده از نمونههای آموزشی متغیر، مطالعه موردی: حوضه آبریز تالاب انزلی | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 56، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 39-56 اصل مقاله (1.65 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2025.384462.1007848 | ||
| نویسندگان | ||
| علی حاجی الیاسی1؛ محسن ناصری* 2؛ سید پیمان بدیعی3 | ||
| 1گروه مهندسی آب و سازههای هیدرولیکی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2نویسنده مسئول، گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به اهمیت تغییرات کاربری اراضی در آمایش سرزمین و حفاظت اکوسیستمهای حیاتی نظیر تالابها، هدف از این مطالعه بررسی تغییر کاربری اراضی حوضه آبریز تالاب انزلی مبتنی بر تلفیق الگوریتم نقشهبردار زاویه طیفی (SAM) و جنگل تصادفی (RF) با بهکارگیری نمونههای آموزشی متغیر در پلتفرم گوگل ارث انجین (GEE) است. لذا، از تصاویر سنتینل-2 هارمونایز شده در طی سالهای 2019-2023 و شش شاخص طیفی بهمنظور افزایش دقت الگوریتم در طبقهبندی کاربری اراضی استفاده شد. با جمعآوری 500 نقطه زمینی در سال پایه و بر اساس اختلاف زاویه طیفی تصاویر، نمونههای آموزشی جدید در سالهای 2021 و 2023 تولید و نقشههای طبقهبندی با استفاده از الگوریتم RF ایجاد شدند. نتایج حاکی از بیشترین تغییرات در طی 5 سال در کاربریهای پهنه آب (کاهشی)، تالاب و انسانساخت (افزایشی) است. نتایج مدلسازی نیز بیانگر دقت بالای 87 درصد برای صحت کلی و کاپا در بازه زمانی در نظر گرفتهشده است. از طرفی کاربری پهنه آب با دقت بالای 90 درصد، بیشترین مقدار را برای شاخصهای صحت کاربر و تولیدکننده دارد. نتایج اهمیت نسبی نیز بیانگر آن بود که باندهای سبز، آبی، قرمز و شاخص اصلاحشده اختلاف آب نرمال بیشترین تأثیر را در تفکیک کاربریها و انتقال نمونههای آموزشی داشتهاند. ازاینرو مشخص میشود که روش نوین اتخاذشده با توجه به در نظر گرفتن پویایی و خودکارسازی تولید نمونههای آموزشی جدید، قابلیت بالایی در تفکیکپذیری و بهبود دقت طبقهبندی در مناطق تالابی دارد؛ بنابراین این روش برای مطالعات آینده و سایر حوضههای تالابی نیز قابلاتکا است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تالاب انزلی؛ تغییرات کاربری اراضی؛ نقشهبردار زاویه طیفی؛ نمونههای آموزشی متغیر؛ یادگیری ماشین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 892 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 485 |
||