| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,196 |
| تعداد مقالات | 77,227 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,234,102 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,412,124 |
بررسی طرحواره های تصویری در اشعار اجتماعی کمال ناصر با تکیه بر نظریۀ زبان شناختی جانسون | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 3، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 47، اردیبهشت 1405، صفحه 51-73 اصل مقاله (1.15 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2025.386304.612897 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده سکینه حسینی1؛ رقیه رستمپور ملکی* 2 | ||
| 1پژوهشگر پسادکتری، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء (س)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از مفاهیم اساسی زبان شناسی شناختی، مفهوم طرحواره های تصویری است. نظریۀ طرحوارهها نشان میدهد که بسیاری از مفاهیم پیچیده تر انسانی با الگوهای سادۀ تجربی تبیین میشوند. تحلیل طرحواره های تصویری به عنوان یک ابزار نقدی کمک میکند تا ارتباط معنادارتری با جهان خارج داشته باشیم. پژوهش حاضر سعی دارد با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی مفاهیم سه گروه طرحوارههای تصویری مانند طرحوارۀ حجمی، قدرتی و حرکتی در اشعار کمال ناصر با رویکرد زبانشناختی جانسون بپردازد و خطوط جهان بینی شاعر را با کمک این طرحواره ها تبیین سازد. یکی از مختصات شعری کمال، موقوف ماندن در مضامین اجتماعی است به همین دلیل توانست بیانگر وضعیت جامعۀ خویش باشد. نتایج پژوهش نشان میدهد که طرحوارۀ حجمی بر مفاهیمی چون اندوه مشترک و جمعی دلالت دارد و طرحوارۀ قدرتی بر دشمن اشغالگر، استعمار، تشکیل دولت یهود و ایستادگی اشاره دارد و طرحوارۀ حرکتی نیز حاوی مفاهیم بازگشت و حرکت فلسطینیان به وطن، پیشروی مرگ به سوی آنان و گذر سریع زمان است و از بین این نوع طرحواره ها، طرحوارۀ قدرتی از نوع مانع حضور پررنگ تری دارد. جهان بینی شاعر نیز ترکیبی از مبارزه برای حقوق انسانی و اجتماعی، ایمان به توانایی مجاهدان، ظلم ناپذیری و عشق به جامعه است | ||
| کلیدواژهها | ||
| شعر؛ جانسون؛ طرحوارههای تصویری؛ فلسطین؛ کمال ناصر | ||
| مراجع | ||
|
بوشمالة، ولید محمد محمود (2016)، البناء الشعری عند کمال ناصر، الإشراف: أحمد جبر شعث، کلیة الآداب، جامعة الأقصی.
أسودی، علی و آبرون، مهدی (1403) «بررسی طرحوارههای تصویری در ضرب المثلهای عامیانه موصلی»، ادب عربی، سال 16، شمارۀ 2، شمارۀ پیاپی 40، 1-22.
توکل نیا، مریم و حسومی، ولی الله (1395)، «بررسی طرحوارههای تصویری حرف «فی» در قرآن با تکیه بر نظریۀ جانسون در معنا شناسی شناختی»، دو فصلنامۀ تفسیر پژوهی، سال سوم، شمارۀ 5، 80-46.
جانسون، مارک (1398)، بدن در ذهن: مبنای جسمانی معنا، تخیل و استدلال، مترجم: جهانشاه میرزابیگی، تهران، آگاه.
حقایقی، زهرا و همکاران (1403). «واکاوی جامعه شناختی رمان «أولاد الغیتو اسمی آدم» از الیاس خوری بر پایۀ نظریۀ لوسین گلدمن، ادب عربی، سال 16، شمارۀ 1، شمارۀ پیاپی39، 69-90.
راسخ مهند، محمد (1393)، درآمدی بر زبانشناسی شناختی: نظریهها و مفاهیم، چاپ چهارم، تهران، سمت.
رستمپور ملکی، رقیة و حسینی، سکینة (2025)، «دراسة الواقعیة النقدیة فی شعر کمال ناصر علی ضوء نظریة جورج لوکاش»، مجلة ابن المقفع فی القص والقصید، 21 (3) 211-229.
زینی وند، تورج و همکاران (1395)، «بنمایههای ادب پایداری در شعر شاعران مسیحی فلسطین»، نشریۀ ادبیات پایداری، سال 8، شمارۀ 15، 256-230.
سلیمان، سهیل زکی (1986)، کمال ناصر: الشاعر والأدیب السیاسی، بیروت، دار الأصالة.
شریفی مقدم، آزاده (1398)، «توجیه تقابلهای استعاریِ حوزۀ مفهومی مرگ در قالب نظریۀ تصویر گونگی»، مجلۀ زبانشناسی و گویشهای خراسان، سال 11، شمارۀ 1، 311-285.
شکیباییفر، شهلا و پیشوایی علوی، محسن (1401)، «تحلیل شناختی طرحوارههای تصویری در شعر سمیح القاسم با تأکید بر نظریۀ مارک جانسون»، پژوهشنامۀ نقد ادب عربی، دورۀ 12، شمارۀ 25، 319-290.
صفوی، کورش (1382)، «بحثی دربارۀ طرحوارههای تصویری از دیدگاه معنیشناسی شناختی»، نشریه نامۀ فرهنگستان، دورۀ 6، شمارۀ 1، 85-65.
صفوی، کوروش (1395)، درآمدی بر معنی شناسی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
قائمی نیا، علیرضا (1386)، «زبان شناسی شناختی و مطالعات قرآنی»، مجلۀ ذهن، شمارۀ 30، 3-26.
لیکاف، جورج و جانسون، مارک (1394)، فلسفۀ جسمانی: ذهن جسمانی و چالش آن با اندیشۀ غرب، مترجم: جهانشاه میرزابیگی، تهران، آگاه.
موسی، إبراهیم نمر (2009)،«تجلیات الوطن والثورة فی شعر کمال ناصر»، مجلة دراسات العلوم الإنسانیة والاجتماعیة، المجلد 36، العدد 1، 26-43.
ناصر، کمال (1974)، الآثار الشعریة، بیروت، المؤسسة العربیة للدراسات و النشر. Abushamala, W, M, M. (2016), Al-Banaa al-Shaari end Kamal Nasser, Supervisor:Ahmad Jabr Shaath, Faculty of Aladab, Al-Aqsa University. [In Arabic]. Asvadi, A & Abroon, M (2024) “A Study of Visual Schemas in Mosulian Folk Proverbs”, ", Arabic Literature, Year 16, Issue 2, Serial Number 40, 1-22. [In Persian]. Evans, Vyvyan, Green, Melanie (2006), Cognitive linguistics an introduction, Edinburgh, Edinburgh University Press Ltd. Ghaeminia, A, R (2007), "Cognitive Linguistics and Quranic Studies", Mind Magazine, No. 30, pp. 3-26. [In Persian]. Haghayeghi, Z & others (2024). "Sociological analysis of the novel "Children of the Name Adam" by Elias Khoury based on the theory of Lucien Goldman", Arabic Literature, Year 16, Issue 1, Serial No. 39, 69-90. [In Persian]. Johnson, M. (2018), The Body in the Mind: The Physical Basis of Meaning, Imagination, and Reasoning, (Jhanshah Mirzabigi, translator), Tehran, Aghah. [In Persian]. johnson, mark (2005), the philosophical significance of image schemas, From preceptionto. Lakoff, Georhe. (1987), Women, Fire, and Dangerous Things; What Categories Reveal about the Mind, Chicago and London, the University of Chicago press. Likoff, G, & Johnson, M. (2014), Carnal Philosophy: The Carnal Mind and Its Challenge to Western Thought, (Jhanshah Mirzabigi, translator) Tehran, Aghah. [In Persian]. Moussa, I, N. (2009), “Manifestations of homeland and revolution in the poetry of Kamal Nasser”, Journal of Humanities and Social Studies, Volume 36, Issue 1, 43-26. [In Arabic]. Nasser, K .(1974), Al-Asar al-Shaariyyah, first edition, Beirut, Al-Arabiya Foundation for Studies and Publishing. [In Arabic]. Rasekh Mohand, M. (2013), an introduction to cognitive linguistics, theories and concepts, (fourth edition). Tehran, Samt. [In Persian]. Rostampour Maleki, R, & Hosseini, S (2025), “A Study of Critical Realism in Kamal Nasser’s Poetry in Light of György Lukács’s Theory,” Ibn Al-Muqaffa Journal of Narrative and Poetry, 21 (3) 211-229. Safavi, K. (2012), “A discussion about image schemas from the perspective of cognitive semantics”, Farhangistan Journal, Volume 6, Number 1, 65-85. [In Persian]. Safavi, K. (2015), An Introduction to Semantics, Tehran, Islamic Propaganda Organization. [In Persian]. Shakibaeifar, S, & Pishvai Alavi, M. (2022), “Cognitive analysis of image schemas in Samih al-Qasim's poetry with an emphasis on Mark Johnson's theory”, Arabic Literature Review, Volume 12, Number 25, 319- 290. [In Persian]. Sharifi Moghadam, A. (2018), “Justification of metaphorical contrasts in the conceptual field of death in the form of dumb image theory”, Khorasan Journal of Linguistics and Dialects, year 11, number 1, 285-311; [In Persian]. Suleiman, S, Z. (1986), Kamal Nasser: Al-Shaer val-Adib al-Siyasi, Beirut, Dar al-Asala. [In Arabic]. Tawakalnia, M, & Hasoumi, W. (2015), “Investigation of visual schemas of the letter "fi" in the Quran based on Johnson's theory in cognitive semantics”, Tafsir Phuhohi Quarterly, Year 3, Number 5, 46-80. [In Persian]. Yu, Ning. (1998), The contemporary Theory of Metaphor, Amsterdam, John Benjamins B. V. Zeiniwand, T & others (2015), “Essentials of sustainable literature in the poetry of Palestinian Christian poets”, Journal of Sustainable Literature, year 8, number 15, 256-230. [In Persian]. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 624 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56 |
||