ناسیونالیسم در تاریخ چپ: مطالعهی خوانش تاریخنگاریچپ ایران از ملت و ملیگرایی؛ یک تحلیل مضمونی | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 15، شماره 1، شهریور 1403، صفحه 5-25 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2024.383509.671263 | ||
| نویسندگان | ||
| نسرین محمدی* 1؛ جهانگیر جهانگیری2؛ محمد تقی ایمان1؛ منصور طبیعی3 | ||
| 1بخش جامعه شناسی/دانشکده ی علوم اجتماعی/دانشگاه شیراز/شهر شیراز | ||
| 2بخش جامعه شناسی/ دانشکده ی علوم اجتماعی/ دانشگاه شیراز/شهر شیراز | ||
| 3بخش جامعه شناسی/دانشکده ی علوم اجتماعی/ دانشگاه شیراز/ شیراز | ||
| چکیده | ||
| مطالعه حاضر با تمرکز بر مورد مشخص ایران به بررسی مواجهی تاریخ چپ ایران با «ملت» و «ملیگرایی» پرداخته است. تحقیق با نگرداشت چهارچوب مفهومی استخراج شده از نسبتکاوی مارکسیسم و ملیگرایی و با روش تحلیل مضمونی براون و کلارک (در شیوهای مقایسهای) انجام شده است. به این ترتیب پس از انتخاب 13 متن تاریخی از 9 تاریخینگار چپ ایران به روش نمونهگیری نظری سپس تحلیل مقایسهای مضامین آن، 12 مضمون اصلی و دو مضمون فرعی استخراج شد. بررسی مقایسهای مضمونها با نگرداشت مفاهیم تحقیق، به شناسایی دو سنخ تاریخنگاری چپ منجر شد: 1-تاریخ چپ ارتدوکسی 2-تاریخ چپ نئومارکسیستی: نوع اول با مضمون مرکزی (فئودالیسم ایرانی)، بررسی ساختار فئودالیسم ایران را دستور کار قرار داده است. نوع دوم که اخیر، به شمار میرود فهم تاریخی ایران را به یک ثابت ساختاری و فراتاریخی یعنی (استبداد ایرانی) تقلیل میدهد. در نوع نخست در باره ملت و ملیگرایی نوعی از سکوت یا خاموشی معنادار ملاحظه گردید. با این همه در تاریخ چپ نئومارکسی، ملت و ملیگرایی فعال است. ملت در یک ساخت طبقاتی، در تضاد با دولت به طور خاص در لحظات مبارزاتی (انقلاب/جنبش) ادراک میشود از این رو ملت در این نوع تاریخ، واقیعتی سیال است. همچنین ملیگرایی در دو سطح توده و دولت هر دو به صورت ابزاری ایدئولوژیکی در بسیج، اذعام و همگونسازی جمعی/سیاسی طرح میگردد که به طور خاص از ناسیونالیسم توده خوانشی ایجابی و از ناسیونالیسم دولت خوانشی ستیزهجو (افیون توده) به دست داده شده است | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخ چپ ارتدوکسی؛ تاریخ چپ نئومارکسیستی؛ ملت؛ ملیگرایی؛ فئودالیسم ایرانی؛ استبداد ایرانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 855 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 455 |
||