میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,120
تعداد مقالات76,537
تعداد مشاهده مقاله152,984,059
تعداد دریافت فایل اصل مقاله115,147,932
طالبی, خاطره, سرتیپی پور, محسن, آزاد, میترا, حاج ابراهیم زرگر, اکبر. (1404). مروری بر کاربرد و روش‌های اولویت‌بندی در حفاظت روستاهای باارزش. , 16(3), 107-123. doi: 10.22059/jrur.2024.377451.1954
خاطره طالبی; محسن سرتیپی پور; میترا آزاد; اکبر حاج ابراهیم زرگر. "مروری بر کاربرد و روش‌های اولویت‌بندی در حفاظت روستاهای باارزش". , 16, 3, 1404, 107-123. doi: 10.22059/jrur.2024.377451.1954
طالبی, خاطره, سرتیپی پور, محسن, آزاد, میترا, حاج ابراهیم زرگر, اکبر. (1404). 'مروری بر کاربرد و روش‌های اولویت‌بندی در حفاظت روستاهای باارزش', , 16(3), pp. 107-123. doi: 10.22059/jrur.2024.377451.1954
طالبی, خاطره, سرتیپی پور, محسن, آزاد, میترا, حاج ابراهیم زرگر, اکبر. مروری بر کاربرد و روش‌های اولویت‌بندی در حفاظت روستاهای باارزش. , 1404; 16(3): 107-123. doi: 10.22059/jrur.2024.377451.1954

مروری بر کاربرد و روش‌های اولویت‌بندی در حفاظت روستاهای باارزش

پژوهش های روستائی
دوره 16، شماره 3، مهر 1404، صفحه 107-123    اصل مقاله (920.99 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrur.2024.377451.1954
نویسندگان
خاطره طالبی1؛ محسن سرتیپی پور* 2؛ میترا آزاد3؛ اکبر حاج ابراهیم زرگر3
1گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2گروه ساختمان، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3گروه مطالعات معماری و مرمت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
اولویت‌بندی یکی از اقداماتی است که امروزه در برنامه‌ریزی پیش از اقدامات اجرایی استفاده می‌شود و با هدف تعیین تقدم و تأخر در حفاظت میراث معماری، به کار می‌رود. اولویت‌بندی، در شرایطی همچون محدودیت زمان و بودجه و تعدد نمونه، ضرورت می‌یابد. این پژوهش در نظر دارد به کاربرد اولویت‌بندی در حفاظت روستاهای باارزش و نیز تحلیل و بررسی روش‌های آن بپردازد. بر اساس هدف پژوهش، بررسی اولویت‌بندی با 1. بررسی تجارب پژوهشی؛ 2. شناسایی گام‌ها و روش‌های علمی آن؛ 3. بررسی مزایا و معایب هریک از روش‌ها؛ 4. شناسایی و معرفی مناسب‌ترین روش 5. ارزیابی روش در نمونه موردی روستاها و اولویت‌بندی روستاهای موردنظر، انجام‌شده است. روش تحقیق در بخش نخست با تکیه‌بر مطالعات کتابخانه‌ای، تحلیلی‌ـ مقایسه‌ای است که در بررسی تجربه‌های پژوهشی، به دنبال شناخت روش‌ها، گام‌های ضروری در اولویت‌بندی و شناسایی مناسب‌ترین روش برای اولویت‌بندی روستاهای باارزش بوده است. در بخش دوم از روش آماری و توصیفی- استنباطی استفاده‌شده است و برای اعتبارسنجی روش موردنظر و اولویت‌بندی روستاهای منتخب طرح بهسازی بافت‌های باارزش روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، 55 نمونه روستای منتخب در این طرح مورد ارزیابی و اولویت‌بندی قرار گرفته است. باتوجه‌به نتایج این تحقیق، روش‌های MDBD و TOPSIS و DEA، برای حل مسئله اولویت‌بندی روستاهای باارزش، مناسب‌اند. با استفاده از این روش‌ها می‌توان مسائل دارای اولویت‌بندی پیچیده، چندمعیاره، چندگزینه‌ای، چند مقیاسی، چندهدفه و چندبعدی را حل کرد. با توجه به سهولت در روش MDBD نسبت به دو روش پیشنهادی دیگر، این روش مناسب‌ترین روش معرفی‌شده و با کمک این روش اولویت‌بندی روستاهای نمونه موردی انجام‌شده است.
کلیدواژه‌ها
اولویت‌بندی؛ روستا؛ ارزش؛ حفاظت؛ روش اولویت‌بندی
مراجع
  1. اصلانی، احسان؛ شهریاری، سید کمال‌الدین و ذبیحی, حسین. (1399). اولویت‌بندی جاذبه‌های گردشگری شهر یزد بر مبنای تحلیل امکان‌سنجی توسعه. مجله گردشگری شهری، 7(2)، 19-35. doi: 10.22059/jut.2020.285790.688
  2. پورجوهری، امیرحسین. (۱۳۹۸). تجارب و رویکردهای مرمت و احیا روستاهای تاریخی در ایران و جهان. تهران: انتشارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
  3. جلایر، فرزانه. (1391). روستاهای تاریخی ایران (جلد 1). تهران: انتشارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
  4. حیدری، حسین؛ شکیبا، احمد؛ مداحی، جواد؛ کبیری، سعید و جهانی دولت‌آباد، اسماعیل. (1403). نیازسنجی و اولویت‌بندی نیازهای اجتماعات محلی با رویکرد ارزیابی مشارکتی روستایی (موردمطالعه: شهرستان ملکشاهی، استان ایلام). مجله پژوهش‌های روستائی، 15(2)، 298-315. doi: 10.22059/jrur.2024.344068.1849
  5. روستایی، شهریور؛ ناصری، رقیه و پاشایی، سعید. (1396). اولویت‌بندی راهبردهای احیای بافت تاریخی شهر مراغه با تأکید بر رویکرد بازآفرینی فرهنگ مدار. مجله گردشگری شهری، 4(3)، 77-94. doi: 10.22059/jut.2018.200781.176.
  6. ریاحی مقدم، ساشا؛ طالبیان، محمدحسن و محمدمرادی، اصغر. (1400). واکاوی مؤلفه‌های مؤثر بر طبقه‌بندی آثار میراث معماری بر اساس رویکردها و سیاست‌های حفاظت در کشورهای اروپا. مجله مطالعات معماری ایران، 10(20)، 213-237. doi:10.22052/jias.2022.111877.
  7. زرگر، اکبر. (1386). درآمدی بر شناخت معماری روستایی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
  8. سامه، رضا و باباخانی، ملیحه. (1401). مفهوم ارزش و مبانی سنجش آن در بافت‌های روستایی. مجله باغ نظر، 19، (116)، 84-71. doi: 10.22034/bagh.2022.349467.5218..
  9. سبحانی، نوبخت؛ بیرانوندزاده، مریم؛ شاهینی فر، مصطفی و معیری، دنیا. (1398). اولویت‌بندی فضاهای شهری اثرگذار در هویت شهری با استفاده از مدل‌های چند معیاره) مطالعه موردی: شهر بروجرد. فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 9(3)، 495-507. DOR: 20.1001.1.22286462.1398.9.3.10.8
  10. سعیدی، عباس. (1399). برنامه‌ریزی کالبدی فضایی در راستای توسعه پایدار منظومه‌های روستایی شهری. تهران: انتشارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
  11. شکاری آرانی، ریحانه. (1394). اولویت‌بندی و شناسایی شاخص‌های تبیین‌کننده روستاهای دارای بافت باارزش روستایی مطالعه موردی (شهرستان نطنز). پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی. به راهنمایی مهدی پورطاهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.
  12. عنابستانی، علی‌اکبر و جوانشیری، مهدی. (1393). برنامه‌ریزی کالبدی سکونتگاه‌های روستایی در ایران. بجنورد: انتشارات جهانی.
  13. قلعه‌نویی، محمود؛ پیربابایی، محمدتقی؛ سلطان‌احمدی، الناز و محسن حقیقی؛ نسرین. بررسی اولویت‌بندی ارزش‌های میراث معماری و شهرسازی مجموعه میدان نقش‌جهان اصفهان. مجله مرمت و معماری ایران، 8 (16)، 39-50.  DOR: 20.1001.1.23453850.1397.8.16.2.9
  14. کاوه، فاطمه؛ وثیق، بهزاد و مهرکی زاده، محمد. (۱۳۹۹). سنجش و اولویت‌بندی کیفیت هویت در بافت تاریخی با استفاده از تکنیک Entropy-Topsis (مطالعه موردی: محله سنگ سیاه شیراز). نشریه علمی مرمت و معماری ایران، ۱۰ (۲۳)، ۸۲-۶۳.  10.52547/mmi.10.23.63: doi
  15. محمد مرادی، اصغر. (1396). سیر تحول اقدامات حفاظت و مرمت تا قبل از انقلاب اسلامی در ایران. چاپ اول، تهران: انتشارات مؤلف.
  16. محمدی، حمید. (1399)، راهنمای توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی منطقه البرز جنوبی. تهران: انتشارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
  17. مهدی زاده سراج، فاطمه. (1390). اولویت‌بندی بناهای تاریخی بر اساس ارزش آن‌ها، مجله بین‌المللی مهندسی معماری و برنامه‌ریزی شهری، (0) 2.
  18. یاری حصار، ارسطو؛ بوچانی، محمدحسین؛ مهدوی، داوود و پریشان، مجید. (1392). تدوین راهبردهای توسعه مدیریت روستایی ایران با استفاده از رویکرد برنامه‌ریزی استراتژیک.  مجله پژوهش‌های روستائی. (4)4. 714-691. doi: 10.22059/jrur.2013.50416.
  19. Anabastani, A., & Javanshiri, M. (2014). Physical planning of rural settlements in Iran. Bojnoord: Jahani Publishing.
  20. Aslani, E., Shahriari, S. K., & Zabihi, H. (2020). Prioritization of Tourism Attractions of Yazd City based on Development Feasibility Analysis. Journal of urban tourism, 7(2), 19-35. doi: 10.22059/jut.2020.285790.688. [In Persian]
  21. Falcão, A.P., Machete, R., Castilho Gomes, M., & Gonçalves, A.B. (2021). Spatial multi-criteria decision analysis for rehabilitation priority ranking: A collaborative application to heritage workforce housing sites. International Journal of Architectural Heritage, 15(5), 790-806. DOI:10.1080/15583058.2019.1650132.
  22. Ghalehnoee, M., pirbabayi, M., soltanahmadi, E., & mohsen haghighi, N. (2019). Assessing the prioritization of cultural and urban heritages values of Naghshe- Jahan Square. Maremat & memari-e Iran, 8 (16), 39-50. DOR: 20.1001.1.23453850.1397.8.16.2.9. [In Persian]
  23. Green, H.L. (1998). The social construction of historical significance. In M.A. Tomlan (Ed.), Preservation of what, for whom? A critical look at historical significance. (pp. 85-94). Ithaca, NY: The National Council for Preservation Education.
  24. heidari, H., shakiba, A., Maddahi, J., Kabiri, S., & Jahani Dolatabad, E. (2024). Needs assessment and prioritization of the needs of local communities with rural participatory appraisal approach (case study: Malekshahi county, Ilam). Journal of Rural Research, 15(2), 298-315. doi: 10.22059/jrur.2024.344068.1849. [In Persian]
  25. Ismaeel, E.H. (2023). D&C technique as an MCDM tool for managing the heritage value assessment of historic buildings in post-war cities: Mosul Old City as a case study. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development.  https://doi.org/10.1108/jchmsd-03-2022-0042 .
  26. Jalayer, F. (2012). Historical villages of Iran. Tehran: bonyad-e- maskan enghelab-e- eslami Publishing. [In Persian]
  27. Kaliszewski, I., Miroforidis, J., & Podkopaev, D. (2016). Multiple criteria decision making by multiobjective. International Series in Operations Research & Management Science. Vol. 242. DOI: 10.1007/978-3-319-32756-3.
  28. Kaveh, F., vasigh, B., & Mehrakizadeh, M. (2020). Measuring and Prioritizing the Quality of Identity in Historical Context Using the Entropy- Topsis Technique (Case Study: Sang-e-siyah Quarter). Maremat & memari-e Iran, 10 (23), 63-82. DOI:10.52547/mmi.10.23.63. [In Persian]
  29. Kilić Pamuković, J., Rogulj, K., Jajac, N., & Mastelić-Ivić, S. (2023). Model of priority ranking of cadastral parcels for planning the implementation of urban consolidation. Land, 12(1), 148. https://doi.org/10.3390/land12010148.
  30. Kutut, V., Zavadskas, E.K., & Lazauskas, M. (2013). Assessment of Priority Options for Preservation of Historic City Centre Buildings using MCDM (ARAS). Procedia Engineering, 57, 657-661. https://doi.org/10.1016/J.PROENG.2013.04.083.
  31. Mai, J.E. (2004). Classification in context: Relativity, reality, and representation. Knowledge Organization, 31(1), 39-48.https://www.researchgate.net/publication/288155691_Classification_in_Context_Relativity_Reality_and_Representation.
  32. Mehdizadeh Saradj, F. (2011). Prioritization of historic buildings based on their values, IJAUP, (0), 2. [In Persian]
  33. Mohammad Moradi, A. (2016). Evolution of protection and restoration measures before the Islamic revolution in Iran. Tehran: moalef Publishing. [In Persian]
  34. Mohammadi, H. (2019). Guide to the physical development of rural settlements in the southern Alborz region. Tehran: bonyad-e- maskan enghelab-e- eslami Publishing. [In Persian]
  35. Nermend, K. (2023). Multi-criteria and multi-dimensional analysis in decisions: decision making with preference vector methods (PVM) and vector measure construction methods (VMCM).Switzerland.Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-031-40538-9
  36. Ortiz, R., & Ortiz, P. (2016). Vulnerability index: A new approach for preventive conservation of monuments. International Journal of Architectural Heritage, 10(8), 1078-1100. DOI: 10.1080/15583058.2016.1186758.
  37. Pourjohari, A. (2018). Experiences and approaches of restoration and revitalization of historical villages in Iran and the world. Tehran: bonyad-e- maskan enghelab-e- eslami Publishing. [In Persian]
  38. Riahi Moghadam, S., Talebian, M., & Mohammad-Moradi, A. (2022). Key Criteria in the Classification of Architectural Heritage based on Approaches and Conservation Policies in European Countries. Journal of Iranian Architecture Studies, 10(20), 213-237. doi: 10.22052/jias.2022.111877. [In Persian]
  39. Rogulj, K., Kilić Pamuković, J., Antucheviciene, J., & Zavadskas, E.K. (2022). Intuitionistic fuzzy decision support based on EDAS and grey relational degree for historic bridges reconstruction priority. Soft Computing, 26(18), 9419-9444. https://doi.org/10.1007/s00500-022-07259-6.
  40. roustaei, S., naseri, R., & pashaie, S. (2017). Prioritizing the Revival Strategies of the Historical Context of Maragheh City with an Emphasis on the Culture-Based Recreation Approach. Journal of urban tourism, 4(3), 77-94. doi: 10.22059/jut.2018.200781.176. [In Persian]
  41. Ruiz-Jaramillo, J., Muñoz-González, C., Joyanes-Díaz, M.D., Jiménez-Morales, E., López-Osorio, J.M., Barrios-Pérez, R., & Rosa-Jiménez, C. (2020). Heritage risk index: A multi-criteria decision-making tool to prioritize municipal historic preservation projects. Frontiers of Architectural Research, 9(2), 403-418. DOI: 10.1016/j.foar.2019.10.003.
  42. Sahraiyan, F., & Olgac Turker, O. (2019). Values-based framework for prioritizing conservation of heritage buildings for tourism. Value of heritage for tourism conference, Leuven, Belgium.
  43. Saidi, A. (2019).Spatial physical planning in the direction of sustainable development of urban rural systems. Tehran: bonyad-e- maskan enghelab-e- eslami Publishing. [In Persian]
  44. Sameh, R., & Babakhani, M. (2023). The Concept of “Value” & Its Assessment Principles in Rural Fabrics. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 19(116), 71-84. doi: 10.22034/bagh.2022.349467.5218. [In Persian]
  45. Shekari Arani, R. (2014). Prioritizing and identifying explanatory indicators of villages with valuable rural texture (case study: Natanz city). Master's Thesis. Department of Geography and Rural Planning, Tehran.Tarbiat Modares University. [In Persian]
  46. sobhani, N., Beyranvandzadeh, M., sh, M., & m, D. (2019). Effective prioritization of urban spaces in urban identity using multi-criteria models (Case Study: Borujerd City). Geography (Regional Planning), 9(35), 495-507. [In Persian]
  47. Triantaphyllou, E. (2000). Multi-criteria decision making methods: A comparative study.Boston, MA.Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4757-3157-6
  48. Vodopivec, B., Žarnić, R., Tamošaitienė, J., Lazauskas M., & Šelih, J. (2014). Renovation priority ranking by multi-criteria assessment of architectural heritage: The case of castles. International Journal of Strategic Property Management, 18:1, 88-100. DOI:10.3846/1648715X.2014.889771.
  49. Wey, W.-M., & Huang, Y.-Ch. (2013). A study of priority evaluation and resource allocation for revitalization of cultural heritages in the urban development. International Journal of Humanities and Social Sciences, 7(10), 2708-2714. doi.org/10.5281/zenodo.1088370.
  50. Yano, H. (2017). Interactive multiobjective decision making under uncertainty. Boca Raton.CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315466049
  51. Yarihesar, A., Boochani, M. H., Mahdavi, D., & Parishan, M. (2013). Formulation of Development Strategies in Rural Management of Iran Using Strategic Planning Approach. Journal of Rural Research, 4(4), 691-714. doi: 10.22059/jrur.2013.50416. [In Persian]
  52. Zargar, A. (2019). An introduction to the knowledge of rural architecture in Iran. Tehran: Shahid Beheshti University Publishing. [In Persian]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 538
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 153





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب