قاعدهانگاری عدل وانصاف و مقایسه آن با اصول و قواعد فقهی و حقوقی | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| مقاله 4، دوره 20، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 213-232 اصل مقاله (702.29 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2024.372918.1009431 | ||
| نویسنده | ||
| معصومه مظاهری* | ||
| گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشگاه شهید مطهری ، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| با عنایت به جایگاه والای عدالت در نظام تشریع و قانونگذاری، زمانی میتوان به این هدف جامع عمل پوشاند که تمام قوانین و و احکام اسلامی چه در مقام وضع (و استنباط) و چه در مقام اجرا بر مبنای عدالت و انصاف پایه گذاری شده باشد. برای تأمین چنین هدفی برخی معتقدند باید عدالت و انصاف را به مثابهی یک قاعده کلی ارائه داد تا هر آنچه مصداق ظلم و مخالف با مقتضیات عدالت و انصاف تشخیص داده شد، کنار گذاشته شود. از اینرو قاعده عدل وانصاف را طراحی نموده اند ولی مانند دیگر قواعد فقهی، ویژگی، قلمرو و مستنداتی برای آن ارائه نکردهاند. نقد و بررسی این قاعده منوط به تبیین دقیق این موارد است. این پژوهش با روش کتابخانهای و به صورت بنیادی و تحلیلی با رویکرد قاعدهانگاران، پس از بررسی ویژگیهای قواعد فقهی و تطبیق آن بر این قاعده، تعیین قلمرو وحیطه قاعده، قاعده عدل و انصاف را با اصول و قواعد فقهی حقوقی دیگر، مقایسه و به این نتیجه رسیده است که آنچه به عنوان قاعده عدل و انصاف یا انصاف در حقوق مطرح میشود، با این قاعده فقهی، فقط مشابهت اسمی دارد و میتوان برای پذیرش این قاعده مستنداتی از فقه و حقوق ارائه داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عدل؛ انصاف؛ قاعده فقهی عدل و انصاف؛ قاعده حقوقی عدل و انصاف | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 523 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 449 |
||