مطالعۀ سفالهای لبه واریختۀ محوطۀ کلهکوب آیسک سرایان با استفاده از روشهای پتروگرافی و طیفسنجی فلورسانس پرتوی ایکس | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 36، خرداد 1404، صفحه 105-127 اصل مقاله (2.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2024.371275.143247 | ||
| نویسندگان | ||
| نازلی دارخال1؛ محمد حسین عزیزی خرانقی* 2؛ یاسین صدقی3؛ سید ایرج بهشتی1 | ||
| 1پژوهشکدۀ حفاظت و مرمت، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه باستانشناسی، پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). | ||
| 3دانشجوی دکتری حفاظت و مرمت اشیاء تاریخی و فرهنگی، گروه حفاظت آثار تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| آثار سفالین، از دهها هزار سال پیش بهوسیلۀ بسیاری از تمدنهای باستانی تولید میشوند که بهدلیل مواد اولیه و فناوری آنها در طول تاریخ همواره بخش مهمی از فرهنگ و زندگی انسانها بودهاند. کلهکوب محوطهای است در شرق ایران، استان خراسان جنوبی و شهرستان سرایان و طی کاوشهایی که در سال 1397 ه.ش. در این محوطه صورت گرفت، در دو کارگاه لایهنگاری حجم زیادی از کاسۀ لبهواریخته بههمراه دیگر گونههای سفالی مربوط به هزارۀ چهارم پیشازمیلاد که در جنوبغرب شناخته شده هستند، در دورۀ دوم این محوطه که با عنوان کلهکوب II معرفی میشود، بهدست آمد. این محوطه تاکنون شرقیترین محوطه در فلات ایران است که کاسۀ لبهواریخته در مجموعۀ یافتههای آن دیده شده است. باتوجه به اهمیت محوطۀ کلهکوب در شناخت حوزۀ پراکنش این گونۀ سفالی، در این پژوهش سعیبر آن است با استفاده از روشهای هدفمند آنالیزی و آزمایشگاهی میانرشتهای همانند پتروگرافی مقاطع نازک و آنالیز طیفسنج فلورسانس پرتوی ایکس (XRF) به بررسی ساختاری نمونههای این منطقه و مقایسۀ تطبیقی با سه محوطۀ چغامیش، ابوفندوا و تل ابلیس که دارای فناوری مشابه هستند، پرداخت. با تجزیه و تحلیل نتایج بهدست آمده مشخص شد که نمونۀ سفالهای موردمطالعه ازنظر تکنیک از یک الگو در ساخت پیروی میکنند؛ ولی ساختار تشکیلدهندۀ آن، شبیه بههم نبوده و منشأ ساخت آنها متفاوت است، بهطوریکه نوع مادۀ اولیه در ساخت سفالهای محوطههای فوق با کلهکوب متفاوت بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| محوطۀ کلهکوب؛ تل ابلیس؛ چغامیش؛ ابوفندا؛ مطالعۀ باستانسنجی؛ پتروگرافی؛ XRF | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 855 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 384 |
||