بررسی تأثیر سناریوهای عدم قطعیت در مدلسازی چشمههای آب زیرزمینی با استفاده از مدل مکسنت در حوزهی آبخیز نمرود، تهران | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 54، شماره 5، مرداد 1402، صفحه 713-736 اصل مقاله (2.79 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2023.325058.668989 | ||
| نویسندگان | ||
| علی کهریزی1؛ محمد علی ایزدبخش* 2؛ سعید شعبانلو3؛ فریبرز یوسفوند2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران | ||
| 2گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه،ایران | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر نقشه پتانسیل چشمههای آب زیرزمینی با استفاده از مدل بیشینهی بینظمی (مکسنت) به عنوان معیار در حوزه آبخیز نمرود، استان تهران تهیه شد. در این مطالعه تاثیر سه سناریوی مختلف عدم قطعیت از جمله تعداد نقاط حضور (100،500،800 چشمه)، وضوح رستری (100،50،30) و اندازه نمونه (10/90، 20/80، 30/70، 50/50) روی نقشهی پیشبینی شده بررسی شد. ابتدا 18 عامل مؤثر در ظهور چشمهها شامل: سازندهای سنگشناسی، فاصله از گسل، تراکم گسل، طبقات ارتفاعی، درصد شیب، جهت شیب، فاکتور طول شیب، نقشههای انحنا، فاصله از آبراهه، تراکم آبراهه، فاصله از جاده، شاخص رطوبت توپوگرافی، موقعیت شیب نسبی، شاخص توان جریان، بافت خاک، شاخص زبری سطح و پوشش کاربری اراضی انتخاب شدند و نقشه آنها در سامانه ArcGIS10.5 و SAGA تهیه گردید. پس از بررسی همخطی و طبقهبندی لایههای مؤثر، سپس فراوانی وقوع چشمه در هر طبقه با استفاده از روش نسبت فراوانی به دست آمد، که این روش میزان دقیقی از وزن مربوط به هر طبقه را محاسبه میکند. برای ارزیابی عملکرد مدلهای مذکور از منحنی مشخصه عملکرد نسبی (ROC) استفاده شد. نتایج نشان داد که ترکیب سناریوهای وضوح رستری: 30-تعداد نقاط: 100-اندازه نمونه: 20/90 با داشتن بالاترین مقدار AUC ( 953/0 در مرحله آموزش 927/0 در مرحله اعتبارسنجی) دارای عملکرد بهتر و توانایی پیشبینی بالاتری نسبت به ترکیب سناریوهای دیگر بودند. علاوه بر این، حدود 14/9 درصد از منطقه مورد مطالعه، پتانسیل بالا و خیلی بالایی به آب زیرزمینی داشته است. براساس ترکیب سناریوی برتر، عوامل فاصله از آبراهه، موقعیت شیب نسبی، تراکم زهکشی و شاخص رطوبت توپوگرافی به ترتیب با مقادیر 3/17، 2/14 ،8/13 و 2/10درصد از عوامل اصلی کنترل مکانی در منطقه مورد مطالعه هستند که در وقوع چشمه موثر هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پتانسیل آب زیرزمینی؛ چشمه؛ نسبت فراوانی؛ مدل مکسنت؛ منحنی مشخصه عملکرد نسبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,009 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 584 |
||