بررسی نظریهی آرایهی ادبی ژان کوئن و تطبیق آن با زبان شعر کلاسیک فارسی | ||
| پژوهش ادبیات معاصر جهان | ||
| دوره 28، شماره 1، مرداد 1402، صفحه 93-117 اصل مقاله (626.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jor.2022.326511.2183 | ||
| نویسنده | ||
| محمدرضا امینی* | ||
| گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| ژان کوئن در مقالهی دشواریابِ نظریهی آرایهی ادبی کوشیده بر مبنای منطق و معناشناسی، آرایههای مبتنی بر تناقض را با ادراکی عمیق و به شکلی سامانیافته و منسجم تدوین کند. چنین دیدگاه نوینی برای بررسیهای شعر فارسی که شاید به دلیل آمیختگی با اندیشههای عرفانی و تاثیرپذیری از زبان پر تناقض عرفا سرشار از تعبیرات متناقضنماست، مناسبت خاصی دارد. در مقالهی حاضر با تمرکز بر هستهی اصلی مطلب و مقایسهی تعاریف و یافتن مثالهای مشابه در صناعات ادبی فارسی، نخست سعی شده اساسیترین افکار کوئن با بیانی آسان و روشن ارائه گردد. در گام بعد با نگاهی تطبیقی، این نظریه برای بررسی و تحلیل و طبقهبندی آرایههای شعر فارسی و مخصوصا شعر حافظ که در اندیشه و زبانِ وی، اصل تناقض نقشی کلیدی دارد، بهکار گرفته شده است. این کار با گذر از ساختارهای واژگانی و نحوی و توجه به بنیادهای ژرفساختی آرایهها انجام گرفته است. از طرف دیگر بر اساس اندیشهی کوئن پیرامون درجهبندی مقدار تضاد در انواع تناقض، میتوان طیفی گسترده از ساختهای منطقی و زبانی را برای توضیح انواع تناقض، تضاد و تقابل تدوین کرد. یافتههای تحقیق علاوه بر تایید مناسبت کلی این دیدگاه برای بررسی شعر فارسی نشان میدهد که زوایای نامکشوف این آرایهها با تدوین چنین الگویی باید بازهم مورد مطالعهای تفصیلی قرار گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل زبان شعر؛ آرایههای ادبی؛ شعر حافظ؛ تناقض؛ تضاد؛ پارادوکس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 889 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 660 |
||