برآورد رطوبت سطحی خاک و بررسی برنامهریزی آبیاری اراضی نیشکر با استفاده از مدل ذوزنقه حرارتی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 53، شماره 10، دی 1401، صفحه 2209-2223 اصل مقاله (2.61 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2022.338383.669214 | ||
| نویسندگان | ||
| جمال محمدی معله زاده1؛ سعید حمزه* 2؛ عبدعلی ناصری3 | ||
| 1رئیس اداره سنجش از دور و GIS، مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر، اهواز، ایران | ||
| 2دانشیار گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 3استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| رطوبت خاک یکی از پارامترهای کلیدی در مطالعات منابع آب و برنامهریزی آبیاری میباشد. اندازهگیری رطوبت خاک در مقیاس کلان کاری بسیار زمانبر و پر هزینه است. روشهای سنتی اندازهگیری رطوبت خاک در سطح مزرعه نمیتوانند تغییرات مکانی رطوبت را به بهترین صورت نشان دهند. روشهای نوین مختلفی در خصوص استفاده از دادههای ماهوارهای جهت مدلسازی رطوبت خاک مبتنی بر تصاویر حرارتی توسعه داده شدهاند. این پژوهش در سال 1399 با هدف بررسی توانایی تصاویر ماهوارهای حرارتی در برآورد رطوبت خاک و برنامهریزی آبیاری اراضی کشت و صنعت نیشکر امیرکبیر واقع در جنوب استان خوزستان انجام شد. بههمینمنظور در فصل داشت نیشکر درصد رطوبت خاک برای 9 گذر ماهواره لندست 8 محاسبه شد و با استفاده از تعداد 180 نقطه کنترل زمینی مورد ارزیابی قرار گرفت، همچنین به منظور بررسی ارتباط رطوبت خاک با زمان آبیاری مزارع، اطلاعات روزانه آبیاری 32 مزرعه طی دوره مورد مطالعه ثبت شده بود استفاده گردید. نتایج بدست آمده نشان داد، دقت مدل در برآورد رطوبت خاک با مقادیر اندازهگیری شده در سطح مزرعه مناسب است. بهطوریکه جذر میانگین مربعات خطا نرمال شده (NRMSE) برابر 9/12 درصد و ضریب تبیین (R²) برابر 82/0 حاصل شد. همچنین نتایج رطوبت خاک در مدیریت آبیاری مزارع نیشکر نشان داد، این مدل بهدلیل استفاده از باند حرارتی به عوامل محیطی از جمله درصد رطوبت نسبی هوا، دمای هوا و آفت مؤثر است. بهطوریکه (NRMSE) با تنش رطوبتی خاک برابر 32/24%، زمان آبیاری برابر 20/22%، رطوبت متوسط برابر 7/11%، رطوبت بالا برابر 20/13% و در حال آبیاری برابر 86/8% بدست آمد. در نتیجه، دقت مدل ذوزنقه حرارتی جهت برنامهریزی آبیاری مزارع در برآورد تنش رطوبتی خاک و زمان آبیاری مزرعه در برخی از دورههای فصل رشد نیشکر متوسط است و برآورد مزارعی که دارای رطوبت مناسب (در حد ظرفیت زراعی)، رطوبت بالا (اشباع) و در حال آبیاری، دقت مناسب میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامه ریزی آبیاری؛ ذوزنقه حرارتی؛ رطوبت خاک؛ سنجش از دور؛ نیشکر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 892 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 642 |
||