ارزیابی راندمان کاربرد و نمایه-های بهرهوری آب در سویا تابستانه (مطالعه موردی: پاییندست شبکه آبیاری و زهکشی مغان، استان اردبیل) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 53، شماره 6، شهریور 1401، صفحه 1243-1257 اصل مقاله (1.71 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2022.340768.669235 | ||
| نویسندگان | ||
| فرزین پرچمی عراقی* 1؛ فریبرز عباسی2؛ کرامت اخوان3 | ||
| 1بخش تحقیقات فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، | ||
| 2موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. | ||
| 3بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش | ||
| چکیده | ||
| در شرایط کنونی محدودیت منابع آب، بهبود بهرهوری آب کشاورزی ضرورتی اجتنابناپذیر است. بنابراین، در دست داشتن برآوردهایی معتبر از مقادیر فصلی آب آبیاری و بهرهوری آب در شرایط فعلی مدیریت آبیاری و بهرهبرداری اعمال شده در مزارع حایز اهمیت است. در پژوهش حاضر، آب کاربردی فصلی و بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب سویا در 29 مزرعه تحت مدیریت زارعین واقع در بخش پاییندست شبکه آبیاری و زهکشی مغان، استان اردبیل، در فصل زراعی 1400-1399 مورد مطالعه قرار گرفت. نیاز آبی خالص سویا در مزارع مطالعاتی در فصل زراعی 1400-1399و میانگین 10 ساله آن بهترتیب، در دامنه 417 تا 719 و 457 تا 797 میلیمتر برآورد شد (بهترتیب، با میانگین 539 و 581 میلیمتر). مجموع بارش موثر و آب کاربردی فصلی (I + Pe) و عملکرد دانه سویا بهترتیب، بین 3859 تا 7105 مترمکعب بر هکتار و 30/1 تا 80/2 تن بر هکتار اندازهگیری شد (بهترتیب، با میانگین 5664 مترمکعب بر هکتار و 35/2 تن بر هکتار). محدودیت انعطافپذیری در تحویل آب به مزارع موجب اعمال یک برنامهریزی آبیاری غیرمنطبق با نیاز آبی گیاه گردید. برآیند اثر عوامل محدود کننده تولید سویا در منطقه مطالعاتی موجب شد حداکثر عملکرد مشاهداتی دانه سویا بهطور قابل توجهی پایینتر از عملکرد پتانسیل سویا در دشت مغان (00/4 تن بر هکتار) باشد. عملکرد دانه سویا یک همبستگی درجه دوم با I + Pe را نشان داد. نمایههای بهرهوری مجموع آب کاربردی و بارش موثر (WPI+Pe) و بهرهوری اقتصادی آب آبیاری (WP$) در مزارع مطالعاتی بهترتیب، بین 33/0 تا 47/0 کیلوگرم بر مترمکعب و 18/21 تا 29/48 هزار ریال بر مترمکعب متغیر بود (بهترتیب، با میانگین 42/0 کیلوگرم بر مترمکعب و 89/39 هزار ریال بر مترمکعب). میانگین راندمان کاربرد اسرائیلسن (AE) در مزارع مطالعاتی برای مراحل ابتدایی، توسعهای و میانی رشد گیاه بهترتیب، برابر با 19، 95 و 100 درصد بهدست آمد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخ کشت؛ تنشخشکی؛ راندمان کاربرد؛ فائو پنمن-مانتیث؛ هیرمکاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,116 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 666 |
||