تعیین الگوهای زهکشی جریان با استفاده از روش درخت فرکتال (مطالعه موردی: زیرحوضه زرینهرود در استان کردستان) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 53، شماره 4، تیر 1401، صفحه 885-896 اصل مقاله (1.34 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2022.339885.669221 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی ثانی خانی* 1؛ بابک امیرعطایی2 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران | ||
| 2گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه | ||
| چکیده | ||
| رفتار بسیاری از پدیدههای طبیعی با پیچیدگی بسیار، مانند رودخانهها را میتوان با هندسه درخت فرکتال تحلیل نمود. زیرحوضه آبریز زرینهرود در استان کردستان یکی از پرآبترین زیرحوضههای حوضه آبریز دریاچه ارومیه میباشد که وضعیت هیدرولوژیکی آن تاثیر بسیاری بر روی مدیریت رواناب و جریانهای پایین دست دارد، بنابراین بررسی ویژگیهای فیزیوگرافی این حوضه آبریز با استفاده از روش درخت فرکتال در این تحقیق از اهمیت بالایی برخوردار است. در پژوهش حاضر به بررسی رفتار فرکتالی زیرحوضه آبریز زرینهرود در استان کردستان، با استفاده از لایههای GIS آبراههها، نقشه DEM و بکارگیری قوانین استراهلر، هاک، هورتن و هندسه درخت فرکتال به روش ریچاردسون، پرداخته شده است. بر اساس قانون استراهلر مشخص شد که 5 درجه آبراهه در منطقه وجود دارد. بر اساس قانون هاک، مشخص شد، شیب خط روند حوضه تا حدی تند میباشد و این نشان از فرسایش نسبتا زیاد در محدوده مطالعاتی حوضه آبریز زرینهرود میباشد. مطابق قانون هورتن فاکتور فرم در حدفاصل آبراهههای درجه 1 و 2 کاهش یافته و برای آبراهههای با رتبه 3 و بالاتر تقریبا یکسان میباشد. علاوه بر این ساختار فرکتالی نشان میدهد که در محدوده آبراهههای رتبه 2 و بالاتر رفتار فرکتالی وجود دارد. در نهایت بر اساس روش ریچارسون، بعد فرکتالی حوضه آبریز مورد بررسی در رنج 837/1-695/1 محاسبه شد که بخش قابل توجهی از فضای حوضه این ویژگی را دارند. علاوه بر این نتایج نشان داد که بعد فرکتالی بدست آمده برای آبراهههای رتبه 4 با روش هورتون برابر 67/1 بوده که با نتایج بدست آمده از روش ریچاردسون مطابقت دارد. در نهایت میتوان گفت با توجه به موقعیت توپوگرافی، آب و هوایی و شرایط هیدرولوژیکی ویژهی زیر حوضه آبریز زیرینهرود، میتوان شناسایی رفتار هیدرولوژیکی رودخانه، به برنامهریزان و تصمیم گیرندگان کشور در جهت مدیریت بهتر این حوضه کمک نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شبکه زهکشی؛ حوضه آبریز زرینه رود؛ قانون استراهلر؛ قانون هورتن؛ درخت فرکتال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 717 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 530 |
||