ارزیابی تاثیر عملیات نامناسب تجهیز، نوسازی و یکپارچه سازی اراضی بر کیفیت حاصلخیزی خاکهای شالیزاری | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 53، شماره 3، خرداد 1401، صفحه 571-583 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2022.337268.669187 | ||
| نویسندگان | ||
| ناصر دواتگر** 1؛ مریم شکوری2؛ بهاره دلسوز خاکی3؛ محمدرضا یزدانی4 | ||
| 1بخش فیزیک خاک و آبیاری، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 2بخش خاک و آب، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| 3بخش تحقیقات ارزیابی اراضی، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 4بخش فنی و مهندسی، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از راههای ارتقای مدیریت زراعی اراضی شالیزاری به منظور تولید پایدار برنج، عملیات تجهیز نوسازی و یکپارچهسازی اراضی کشاورزی است. با این حال به نظر میرسد به دلیل برخی کاستیها این کار به تمامی اهداف خود دست نمییابد. بنابراین، هدف از این پژوهش ارزیابی میزان تاثیر عملیات تسطیح بر غیریکنواختی و شدت تغییرات حاصلخیزی خاک شالیزاری با استفاده از منطق فازی و شاخص تلفیقی کیفیت حاصلخیزی خاک در اراضی شالیزاری روستای خسروآباد شهرستان فومن در استان گیلان بود که در آن عملیات تجهیز نوسازی و یکپارچهسازی اراضی کشاورزی انجام شده بود. در دو مرحله پیش و پس از اجرای عملیات ، بهترتیب 95 و 126 نمونه خاک از افقهای سطحی تهیه و سپس برخی ویژگیهای خاک مرتبط با حاصلخیزی (هدایت الکتریکی، رس، کربن آلی، نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم قابل استفاده) برنج اندازهگیری شدند. در مرحله بعد، با استفاده از توابع فازی، ویژگیهای کمی خاک به متغیرهای کیفی تبدیل و با استفاده از تاثیر وزن در متغیرهای کیفی، شاخص تلفیقی کیفیت حاصلخیزی محاسبه شد. نتایج ویژگیهای اندازه گیری شده، شاخصهای تلفیقی محاسبه شده و پهنههای تولید شده از آنها نشان دادند که در اثر عملیات تسطیح، میانگین مقدار رس افزایش یافته (9/76 درصد) و کربن آلی، نیتروژن، فسفر قابل استفاده و پتاسیم قابل استفاده به طور معنیداری (به ترتیب 37 درصد، 32 درصد، 7/41 درصد و 3/20 درصد) کاهش پیدا کردند، که از دلایل عمده آن میتوان به عملیات خاکبرداری و در سطح قرار گرفتن خاک زیر سطحی با رس بیشتر و غلظت کمتر عناصر غذایی در افق زیرین اشاره کرد. شاخص تلفیقی کیفیت حاصلخیزی خاک نیز در بیشتر مناطق مطالعه شده (9/41 درصد) کاهش یافت. در نتیجه به نظر میرسد اجرای نامناسب عملیات تجهیز نوسازی و یکپارچهسازی اراضی کشاورزی با کاهش حاصلخیزی خاک سطحی، اثرات منفی و طولانی مدت در اراضی کشاورزی خواهد داشت که رفع آنها سبب افزایش هزینه تولید می شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آمار مکانی؛ شاخص تلفیقی حاصلخیزی؛ کیفیت خاک؛ منطق فازی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 758 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 593 |
||