پایش ماهوارهای تغییرات زمانی-مکانی دمای سطح زمین در استان خراسان جنوبی | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 75، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 348-361 اصل مقاله (2.81 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2022.332415.2314 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد حسینی* 1؛ علیرضا خندان رو2؛ محمد رضا طحان3 | ||
| 1گروه آب و هواشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران | ||
| 2کارشناس هواشناسی، مدیرکل هواشناسی استان خراسان جنوبی، بیرجند، ایران | ||
| 3معاونت توسعه و پیشبینی هواشناسی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| دمای سطح زمین، تابعی از انرژی خالص در سطح زمین است که به مقدار انرژی رسیده به سطح، گسیلندگی، رطوبت، جریان هوای جوی، توپوگرافی و شرایط اقلیمی منطقه بستگی دارد. در این پژوهش از داده های روزانة سنجندة مودیس ماهواره تررا جهت تحلیل تغییرات زمانی-مکانی دمای سطح زمین در استان خراسان جنوبی استفاده شده است. بازة زمانی این داده ها، روزانه و از سال1381 تا 1398 برابر با 6449 روز خورشیدی را شامل می شود. تفکیک مکانی پیکسل ها، 1*1 کیلومتری در سیستم شبکه بندی سینوسی است که برای پهنة این استان، 174015پیکسل استخراج شد. پهنه بندی مکانی دمای سطح زمین نشان داد که دما در این استان، میل به خوشه ای شدن و متمرکزشدن دارد. بهطوریکه، گرنیگاه و ثقل افزایشی دما در بخش های جنوبی، جنوبغرب و غرب استان که منطبق بر مناطق کمارتفاع و در همسایگی با کویرلوت و دشت کویر هستند، انطباق بالایی دارد. همچنین واکاوی روند دمای سطح زمین حاکی از این است که 1/5 درصد از وسعت استان در قلمرو روند افزایشی دماست که در بخش های شمال و شمال غرب استان با استان سمنان، اصفهان و در همسایگی کویر مرکزی ایران و کویر لوت واقع شده است. کمتر از یک درصد از مساحت استان نیز، دارای روند کاهشی دما می باشد که در اغلب نقاط استان بهویژه در مناطق مرتفع و کوهستانی بهصورت پراکنده مشاهده میشود. بهنظر میرسد در این استان، تابستان و زمستان در حال گرمترشدن هستند که نباید از نقش شرایط اقلیمی و توپوگرافی منطقه مانند همجواری با بیابان ها و کویرهای بزرگ ایران، کاهش پوششگیاهی استان و جذب حداکثری دمای تابشی خورشید در وردش های دمای سطحی غافل شد. بنابراین تغییر سیستم آبیاری از غرقابی به قطرهای یا تشتکی، تغییر الگوی کشت و توسعة محصولات مقاوم در برابر تنش گرمایی مانند زرشک، زعفران و عناب ضروری بهنظر میرسد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دمای سطح زمین؛ ماهواره مودیس تررا؛ تغییرات زمانی-مکانی؛ تحلیل روند؛ استان خراسان جنوبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 769 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 563 |
||