نوع و کارکرد راوی در روایتهای داستان «رستم و سهراب» | ||
| ادب فارسی | ||
| دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 28، اسفند 1400، صفحه 177-195 اصل مقاله (615.34 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2021.332639.1974 | ||
| نویسندگان | ||
| چیمن خوشنمای بهرامی1؛ تیمور مالمیر* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه کردستان | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه کردستان | ||
| چکیده | ||
| داستانهای حماسی و پهلوانی به شیوههای گوناگون بازسازی شدهاند. طومارهای نقالی و روایتهای عامیانه و مردمی، محملی برای بازآفرینی این داستانها هستند. مصنّف شاهنامه، نویسندگان و نقالان طومارها و روایتگرانی که داستانی را سینهبهسینه نقل میکنند، هر یک متناسب با اهداف و نگرۀ خود برای بازگوکردن داستان، راوی و زاویۀدید خاصی را برمیگزینند. در این پژوهش، شکل و کارکرد راوی و زاویۀدید را در روایتهای داستان رستم و سهراب بررسی کردهایم. پرسش تحقیق آن است که راویانِ روایتهای این داستان، هریک چگونه و با چه دیدگاهی بخشهایی از داستان را برجسته میکنند یا به نسبت اصل داستان، آن را به صورتی متفاوت یا با نگرشی دیگرگون نقل میکنند؟ نتیجۀ تحقیق نشان میدهد نگاه راویان روایتهای مختلف داستان رستم و سهراب، مبتنی بر تقدیرباوری است. راوی شاهنامه با ذکر جزئیات یک واقعه همراه با مکث و تأمّل یا کلّینگری و حذف، گفتمانِ خاص و موردنظر خود را رقم میزند. راوی طومار، راوی مداخلهگر است؛ مدام در پی افشا، قضاوت و تفسیر است و برای پذیرش و مقبولیّت هرچه بیشترِ قهرمان، او را باورمند به دین و مذهب معرفی میکند. در طومارها، به سبب مکان اجرا و مخاطبان نقالی، کنشِ «شخصیت» بر مبنای پسند جامعه و فرهنگ متداول زمانه ساخته شده است. نگاه راوی به زن در شاهنامه با روایت طومارها متفاوت است. راویان در مورد نبرد گردآفرید و سهراب، در تمام روایتها یک نگاه دارند و آن مبتنی بر غلبۀ نیرنگ گردآفرید بر جنبۀ جنگاوری اوست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تقدیرباوری؛ داستان رستم و سهراب؛ شاهنامه؛ نوع و کارکرد راوی؛ طومار نقّالان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 747 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,086 |
||