ساخت و اعتباربخشی مدل روابط خارجی ایران و جمهوری آذربایجان و استخراج متغیرهای خطرپذیری، بحرانی، راهبردی و تنظیمی | ||
| مطالعات اوراسیای مرکزی | ||
| دوره 14، شماره 2، اسفند 1400، صفحه 151-173 اصل مقاله (697.07 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcep.2022.326128.450013 | ||
| نویسندگان | ||
| مهرداد جاجانی1؛ اردشیر سنایی* 2؛ کابک خبیری3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، روابط بینالملل، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی | ||
| 2استادیار، گروه روابط بینالملل، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی | ||
| 3استادیار گروه روابط بینالملل، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی | ||
| چکیده | ||
| هویت جدید ایران پس از انقلاب اسلامی و جمهوری آذربایجان پس از فروپاشی اتحاد شوروی، منجر به کنشگری نوینی از آنها در منطقه شده است که موردتوجه سیاستمداران و پژوهشگران بوده است. بررسی ادبیات پژوهش نشان میدهد که بیشتر پژوهشهای انجامشده در تبیین روابط دو کشور، تکبعدی، خطی، بدون بنیان نظری و مهمتر از آن، نارساییهای روششناختی دارند. در پاسخ به این پرسش که روابط خارجی دو کشور چه متغیرهایی دارد و ماهیت و شیوۀ رفتار این متغیرها در نظام روابط دو کشور چگونه است، این نوشتار تلاشی نوآورانه برای ساخت و اعتباربخشی مدل روابط دو کشور با رویکرد تلفیقی است. در گام کیفی مطالعه، به کمک روش سندپژوهی و تحلیل محتوا 33 متغیر مؤثر در روابط دو کشور استخراج شد. در گام کمی، به کمک تحلیل عاملی اکتشافی و نرمافزار اسپیاساس، 20 متغیر با بالاترین بار عاملی در پنج مؤلفۀ بقا، هژمونی، اقتصادی، سیاسی و حقوقی و اجتماعی فرهنگی کشف شد. برای ساخت نقشۀ مدل و اعتباربخشی آن نیز ازنظر نخبگانی ماتریس ضرایب تحلیل اثر متقاطع در نرمافزار میکمک استفاده شد . بر اساس آن، متغیرهای تأثیرگذار ورودی (شامل متغیرهای بحرانی و محیطی)، متغیرهای دووجهی (شامل متغیرهای خطر و هدف)، متغیرهای وابسته و متغیرهای مستقل (شامل متغیرهای جدا و اهرمی دومین)، متغیرهای تنظیمی و متغیرهای راهبردی به همراه نقشۀ تأثیرگذاری و تأثیرپذیری آنها را شناسایی و استخراج کردیم. نتایج این پژوهش برای روششناسی پژوهشهای روابط خارجی، تحلیل و تبیین روابط کنونی کشورها و سناریونویسی و پیشبینی آیندۀ روابط کشورها کاربرد دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اعتباربخشی؛ ایران؛ تحلیل عاملی اکتشافی؛ جمهوری آذربایجان؛ متغیر تنظیمی؛ مدل روابط؛ میکمک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 797 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 743 |
||