بازتاب خواست قانون در نقد معماری و شهرهای پیشامدرن ایرانی در دوران مشروطه موردپژوهی: خاطرات عینالسلطنه؛ از ۱۳۰۰ تا ۱۳۳۹ ه.ق | ||
| نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی | ||
| دوره 26، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 5-15 اصل مقاله (427.61 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfaup.2022.270322.672169 | ||
| نویسندگان | ||
| کامیار صلواتی1؛ حامد مظاهریان* 2؛ سعید حقیر2 | ||
| 1کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران، گروه معماری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این مقاله به روش تفسیری-تاریخی و با استناد به متنی دستاوّل از دوران قاجار یعنی «خاطرات عینالسلطنه»، در پی پاسخ به این پرسش برآمدهایم که عینالسلطنه بهعنوان یکی از کسانی که هم دست به ثبت آراء و نظرات خود زده و هم علیرغم بستگیهایش به دربار خواهان تغییر جدّی اوضاع ایران است، چه نقدهایی بر معماری و شهرهای پیشامدرن ایران داشته است و چگونه میتوان این نقدها را با توجّه به خواست قانون بهعنوان مطالبهای محوری در دوران مشروطه تحلیل کرد؟ برای رسیدن به این منظور، پس از معرفی چارچوب نظری تحقیق که بر اساس تحلیلهای محمدعلیهمایون کاتوزیان دربارهی دوران مشروطه است، به بررسی متن خاطرات عینالسلطنه پرداختهایم و گزارههای نقادانهی او را از سال ۱۳۰۰ ه.ق تا کودتای رضاخان (۱۳۳۹ ه.ق) استخراج و دستهبندی کردهایم. این نقدها را در سه دستهی کلّی «نقد وضعیت بهداشتی شهرها و بناهای ایران»، «نقد طرح و وضع شهر» و «نقد طرح و عناصر بناها و معماری ایران» تقسیم کردهایم که هریک خود به زیرمجموعههایی قابل تقسیم هستند. در بخش تحلیلی نشان دادهایم که اکثر این نقدها، چه بهصورت عیان (مانند نقد وضعیت معابر) چه بهصورت پنهانتر (مانند خواست پلان در طرحریزی شهرها و بناها یا استانداردسازی بناها) به خواست همهجانبه و گستردهی «قانونمندی» و «پیشبینیپذیری» در دوران مشروطه گره خوردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معماری و مشروطه؛ عینالسلطنه؛ نقد معماری؛ نقد معماری ایران؛ بهداشت و معماری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 836 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,146 |
||