ادراکات اعتباری؛ گامی در جهت حل نزاع معرفتی کلیفورد و جیمز | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 54، شماره 2، اسفند 1400، صفحه 324-305 اصل مقاله (283.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2021.324329.523281 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسین داودی1؛ نفیسه ساطع* 2؛ علی رضا دارابی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، رشته فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 3استادیار گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛ | ||
| چکیده | ||
| کلیفورد، فیلسوف عقلگرای حداکثری، باور بدون قرینهی کافی را ناموجه و اعتقاد به آن را خطای معرفتی و اخلاقی بشمار میآورد. جیمز در نزاعی بنیادین با کلیفورد و با فروکاستن معانی صدق و حقیقت به کارآمدی و سودمندی، بر آن است که قطعیترین قرینه را میتوان در آثار بهجای مانده از باور یافت. علامه طباطبایی همدلانه با جیمز و در جهت حفظ مصالح عملی، ادراکات اعتباری عملی را معرفی میکند؛ اما در مخالفت با جیمز و همرأی با کلیفورد، برای آنها ارزش صدق و حکایتگری قائل نیست. مقاله حاضر با توسع در مفهوم اعتباری به «تلقی به قبول کردن» بهگونهای که آثار متوقع از باور برآن مترتب گردد، درصدد است، با به کارگیری ادراکات اعتباری (معنای مطرح شده در مقاله) در معرفت نظری ضمن رهایی از موضع ناصحیح و سختگیرانه کلیفورد و بدون ارتکاب به خطای سهلگیرانه جیمز در فروکاهشی معنای صدق و حقیقت، نیازهای اساسی انسان را در حوزهی عقل نظری و با اعتبار ادراکات ضروری مورد نیاز پاسخ در خور برای چالش معرفتی اخلاقی مذکور فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادراکات اعتباری؛ قرینه ناکافی؛ صدق؛ اقتضائات عملی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 673 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 550 |
||