تأثیر متغیرهای اقلیمی بر شدت ریسک سیستماتیک عملکرد خرمای ایران ( با رهیافت پانل پویای مکانی) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 74، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 841-854 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2022.331296.2301 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا دهواری1؛ محمود هاشمی تبار* 2؛ امیر دادرس مقدم2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| 2استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| کشاورزی ماهیتی وابسته به طبیعت دارد که هرلحظه از زمان با مسئله ریسک و نبود قطعیت همراه است. کاهش بارش های جوی، سرمای شدید، یخبندان، خشکسالی و شیوع بیماری های گیاهی و آفات نباتی تنها بخش کوچکی از ریسک هایی است که کشاورزان با آنها روبهرو هستند. تغییرات آب و هوایی در مناطق مختلف اغلب با هم مرتبط هستند و وقوع این حوادث به یکباره بخش قابل توجهی از مناطق کشور را تحت تاثیر قرار می دهند. به عبارت دیگر، این گونه تغییرات آب و هوایی موجب بروز ریسک سیستماتیک عملکرد در تولیدات باغی می شوند. اتفاقات آب و هوایی نامساعد در یک سال مشخص در مناطق مختلف دارای اثرات متفاوتی می باشند. بخشی از مناطق، به طور شدید و وسیعی درگیر میشوند و بخشی کمتر تحت تأثیر قرار میگیرند. در این پژوهش ریسک سیستماتیک عملکرد محصول خرمای ایران و عوامل مؤثر بر شدت آن با استفاده از الگوهای پانل پویای مکانی بررسی شد. اطلاعات آماری میزان تولید خرما 8 استان تولیدکننده عمده خرما و متغیرهای هواشناسی دما و بارش استانهای بوشهر، خوزستان، خراسانجنوبی، سیستان و بلوچستان، فارس، کرمان، هرمزگان و یزد طی سالهای 1387 تا 1398 از سازمان هواشناسی کشور و آمارنامههای وزارت کشاورزی استخراج شده است. نتایج مدل دوربین مکانی نشان داد که سرریز مکانی متوسط باران سالانه در استانهای خرماخیز بر متوسط عملکرد خرمای ایران تاثیر مثبت (به میزان 2/90) و معنیداری دارد. و اثر سرریز مکانی متغیرهای بارشهای نابهنگام سالانه بر متوسط عملکرد خرما منفی و معنیدار است. همچنین ضریب اثر سرریز مکانی متوسط حداکثر دمای تابستان به میزان 1/83 حاصل شده است که نشان میدهد متوسط حداکثر دمای تابستان بر متوسط عملکرد خرمای ایران تاثیر منفی و معنیداری داشته است. نتایج مقایسه اثرات مستقیم و غیرمستقیم در مدل پانل مکانی پویا در کوتاه مدت و بلندمدت نشانداد که در کوتاه مدت متغیر بارش های نابهنگام سالانه دارای رابطه منفی و معنیدار بر متوسط عملکرد خرمای ایران دارد. نتایج بلندمدت اثرات مستقیم متغیرهای بارش های نابهنگام سالانه و سرمای نابهنگام سالانه دارای رابطه منفی و معنیدار بر متوسط عملکرد خرما دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اثرات بلندمدت؛ متغیرهای اقلیمی؛ اثرات غیرمستقیم؛ پانل پویای مکانی؛ سرریز مکانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 813 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 584 |
||