نقد نظریۀ سهروردی در باب فاعلیت خداوند بر اساس نظام معقولات در فلسفۀ وی | ||
| فلسفه | ||
| دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 37، دی 1400، صفحه 77-92 اصل مقاله (689.83 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2021.326419.1006622 | ||
| نویسنده | ||
| لاله حقیقت* | ||
| استادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| سهروردی فاعلیت خداوند را بالرضا میداند؛ طبق این نظر، علم الهی مبدأ فیضان همۀ موجودات به وجه نظام کلی در همۀ عالم است و معلول، هرگز هویتی جدا از هویت علم او ندارد و این وابستگی عینالربط به علت است. این نوشتار درصدد است تا با روش توصیفی- تحلیلی نقش جایگاه نظام مفاهیم سهروردی، یعنی تقسیمات معقول اولی و ثانی، و چگونگی حمل مفاهیم ذهنی بر امور خارجی را در تبیین فاعلیت بالرضای نورالانوار روشن و از این طریق دیدگاه فلسفی وی را دربارۀ فاعلیت بالرضا، بر اساس شالوده و محکمات تفکرش نقد کند. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که آیا دیدگاه سهروردی در باب فاعلیت بالرضای نورالانوار با بیانات او دربارۀ نظام معقولات و احکام مطروح آن سازگاری دارد یا نه؟ مطابق نتایج این جستار، عدم تفکیک مفاهیم و معقولات ثانی منطقی و فلسفی در فلسفۀ سهروردی و معیارهایی که دربارۀ اعتبار مفاهیم و چگونگی حمل آنها بر امور خارجی ارائه میکند، نحوۀ تبیین «علم الهی» را که اساس اعتقاد به فاعلیت بالرضای نورالانوار است، با خدشهای جدی مواجه میسازد و از اینرو دیدگاه سهروردی در باب فاعلیت بالرضای خداوند نمیتواند تبیینی متقن و صحیح مطابق نظام فلسفی او داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سهروردی؛ فاعلیت بالرضای خداوند؛ علم الهی؛ نظام معقولات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 771 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 571 |
||