ارزیابی و برآورد میزان خطر فرسایش کنارهای رودخانه با استفاده از مدل BANCS (مطالعۀ موردی: رودخانۀ واز استان مازندران) | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 8، دوره 8، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 707-716 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2021.324012.1507 | ||
| نویسندگان | ||
| میلاد رستمی1؛ محمد مهدی حسین زاده* 2؛ رضا اسماعیلی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری ژئومورفولوژیـ مخاطرات ژئومورفولوژیک، دانشگاه شهید بهشتی تهران | ||
| 2دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 3دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ جغرافیای دانشگاه مازندران | ||
| چکیده | ||
| فرسایش و انتقال رسوب از جمله فرایندهای هیدرودینامیکی مهمی است که بسیاری از سیستمهای هیدرولیکی نظیر حوضههای آبریز، رودخانهها، سواحل و بنادر، سدها، پلها، جادهها، کشتزارها و تأسیسات عمرانی را متأثر میسازد. رودخانۀ واز یکی از رودخانههای مهم دامنۀ شمالی البرز در استان مازندران است. هدف این پژوهش، بررسی وضعیت پایداری کنارۀ رودخانۀ واز با استفاده از مدل BANCS که شامل دو شاخص NBS و BEHI است. برای برآورد میزان فرسایش کنارهای در رودخانۀ واز، بازۀ 3 کیلومتری انتخاب شد. سپس، با انتخاب 8 مقطع عرضی با استفاده از برداشت میدانی و نقشهبرداری پارامترهای ارتفاع کناره، زاویۀ کناره، ارتفاع کناره، عرض دبی لبالبی، عمق متوسط در دبی لبالبی، بیشترین عمق متوسط کناره در دبی لبالبی، شعاع انحنا و جنس مواد کناره در دو شاخص مورد نظر اندازهگیری شد. با توجه به نتایج بهدستآمده برای هر یک از مقاطع در دو شاخص خطر فرسایش کناره و تنش برشی نزدیک کناره و مقایسۀ آنها با مشاهدات میدانی کنارههای با خطر فرسایش کنارهای بیشتر و کنارههای پایدارتر مشخص شد. مقایسۀ نتایج از این دو شاخص با مشاهدات میدانی نشان داد مدل BEHI نسبت به مدل NBS برای رودخانۀ واز کارآمدتر است. با توجه به نتایج شاخص BEHI میزان خطر فرسایش کناره 8 مقطع و در هر دو کناره وجود دارد، به طوری که در کنارۀ چپ مقاطع 3، 5 و 6 و کنارۀ راست مقاطع 1، 4 و 7 میزان فرسایش زیاد بوده است و در کنارۀ راست مقاطع 2، 3 و 6 و کنارۀ مقاطع 1 و 6 فرسایش کم بوده و در سایر کنارهها فرسایش متوسط بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رودخانۀ واز؛ شاخص BEHI؛ شاخص NBS؛ فرسایش کنارهای مدل BANCS | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 891 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 777 |
||